I SA/Ke 69/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-02-14
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, mimo złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, mimo że złożony, podlega oddaleniu jako bezzasadny, ponieważ zwolnienie to wynika bezpośrednio z przepisów ustawy, a nie z decyzji sądu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury, spłatę kredytu, wspólne ponoszenie kosztów utrzymania mieszkania z matką oraz konieczność ponoszenia wydatków na leki i inne potrzeby. Sąd uznał jej sytuację za uzasadniającą ustanowienie radcy prawnego, jednak oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego. 2. Oddalono wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 lutego 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.; 2. oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 14 lutego 2012r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek M. F. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca oświadcza, że jest osobą samotną, od 2008r. na emeryturze, z której ZUS pobiera 430zł na poczet zadłużenia ponadto spłaca kredyt w kwocie 117zł miesięcznie. Skarżąca oświadcza, że mieszka w mieszkaniu komunalnym z matką w wieku 85lat, wspólnie (po połowie) ponoszą koszty utrzymania mieszkania, które wynoszą ok. 900zł. Po opłaceniu mieszkania na życie (leki, środki higieniczne, ubranie, PZU) skarżącej pozostaje ok. 400zł. W związku z powyższym skarżąca oświadcza, że nie stać ja na opłacenie usług prawnika. Skarżąca nie wykazuje majątku.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów skarżącej oraz brak majątku należało uznać, że skarżąca uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku o ustanowienie radcy prawnego, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. F. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło