I SA/Ke 696/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ("SKO", "Kolegium") postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiające uznania za uzasadnione zarzutów R. S. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w sprawie został podniesiony zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) dalej "u.p.e.a.", tj. zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, bowiem opłata za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania (SPP) w K. została uiszczona. Kolegium wyjaśniło, że obowiązek poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w SPP, określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) dalej "Ustawa". W art. 13 ust. 1 pkt 1 Ustawy zawarto obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP. Za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w SPP, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5), jak ma to miejsce w przypadku miasta K.. Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w SPP, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Sporządzane przez inspektorów SPP (działających z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w SPP, jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta K. nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień za potwierdzeniem odbioru. Obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w SPP. 1.3. Kolegium stwierdziło, że dokumenty zawarte w aktach sprawy (kopia zawiadomienia - wezwania nr 402438 oraz dokumentacja fotograficzna), wskazują że fakt nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdu samochodowego marki Opel o nr rejestracyjnym RZE [...] w SPP przy ulicy W. w K. w dniu 28 lipca 2010 r., został stwierdzony przez pracowników MZD w K.. Z kopii zawiadomień, wezwań podpisanych i wystawionych przez kontrolerów, pracowników wierzyciela wynika, że zobowiązany nie posiadał w pojeździe samochodowym za przednią szybą wykupionej karty postojowej jak również dokumentu upoważniającego do nieograniczonego czasu parkowania w SPP w K.. Zawiadomienia - wezwania do wykonania obowiązku zapłaty opłaty za parkowanie, nałożono zgodnie z § 15 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania w K., stanowiącego Załącznik Nr 3 do uchwały Nr XX/338/2003 Rady Miejskiej w K. z dnia 27 listopada 2003 r. ze zm. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego, wierzyciel doręczył zobowiązanemu 2 lipca 2012 r. upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wpłacenia należności wymienionych w zestawieniu na kwotę 58,80 zł, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. 1.4. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że kontroler MZD o nr służbowym 9, o godzinie 13:08 stwierdził, że w pojedzie o nr rej. RZE [...] zaparkowanym w SPP przy ulicy W. w K., brak jest biletu upoważniającego do parkowania w SPP. Następnie po 14 minutach, o godzinie 13:22 wykonane zostały następne fotografie pojazdu, który również nie posiadał ważnego biletu za parkowanie w SPP. Tym samym kontroler stwierdzając, że pojazd nie posiada opłaconego postoju w SPP, miał pełne prawo do wystawienia wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej - § 15 Regulaminu SPP. Kolegium wskazało, że wszystkie wjazdy do SPP oznaczone są znakami D-44, które zawierają informację o wysokości opłaty za parkowanie oraz informację o miejscu zakupu kart parkingowych. Powyższe powoduje, że kierujący pojazdem parkując pojazd na ulicy W. w K., mógł posiadać wiedzę o miejscu zakupu kart parkingowych, co oznacza, że ich zakup nie musiał trwać dłużej niż 14 minut. 1.5. W ocenie Kolegium nie ma w sprawie znaczenia, że karty postojowe z daty zdarzenia obecnie są w posiadaniu skarżącego, skoro w dniu 28 lipca 2010 r., nie znajdowały się za przednią szybą kontrolowanego pojazdu (§ 12 Regulaminu Strefy). 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższe postanowienie R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz istotną obrazę art 18 i art 33 u.p.e.a. poprzez ich pominięcie i niezastosowanie. 2.2. W uzasadnieniu skargi R. S. wskazał, że nie przeczył, że jego pojazd 28 lipca 2010 r. był zaparkowany w K. przy ul. W., przed sądem w godzinach od 12.15 do 13.30, na czas uczestnictwa w rozprawie. Jednocześnie jednak przedstawił dowód opłaty parkingowej, jaką wniósł 28 lipca 2010 r. poprzez wykupienie dwu kwitów parkingowych, ich odpowiednie wypełnienie i wyłożenie na desce rozdzielczej, pod kierownicą samochodu. Oryginały kwitów parkingowych nr C-4054352 i C-4054356 dołączył do organu egzekucyjnego oraz do akt sprawy. 2.3. W ocenie skarżącego przedstawione przez organ dowody, w postaci zdjęć samochodu, jako jedyny materiał dowodowy, nie dają podstaw do uznania że, ten samochód w oznaczonym dniu i godzinie nie miał opłaconego czasu parkowania, w szczególności w zderzeniu z dowodami jakimi są dokumenty wniesionej opłaty za parkowanie, tj. kwity parkingowe nr C-4054352 i C-4054356. O rzekomym braku wniesienia opłaty parkingowej i wynikającym z tego powodu żądaniu wniesienia dodatkowej opłaty parkingowej dłużnik dowiedział się dopiero 2 lipca 2012 r., a obowiązek ten miał powstać 28 lipca 2010 r., zatem dwa lata wcześniej, stąd nie mógł dłużnik w lipcu 2012 r. nabyć talonów parkingowych sprzed dwu lat. Kwity parkingowe nr C-4054352 i C-4054356 miały ważność tylko w roku 2010 i 2011, co wynika wprost z treści tego dowodu. Nie mogły zatem istnieć w obrocie prawnym (handlu) kwity opłat parkingowych z 2010 r. w 2012 r. Skarżący nie zgodził się, że te istotne dowody nie mają w sprawie znaczenia, gdyż rzekomo nie istnieją na przedstawianych jako dowody dokumentach fotograficznych. Zdjęcia te zostały zrobione w taki sposób, że nie obejmują całej części deski rozdzielczej, w tym miejsca w którym umieszczone były dowody opłaty parkingowej, tablica rozdzielcza pod kierownicą z deską wskaźników technicznych pojazdu, doskonale widoczna przy wzroku z góry lub boku samochodu, niewidoczna od przedniej maski samochodu. W ocenie skarżącego trudno na podstawie samych zdjęć przyjąć, że faktycznie zostały wykonane w czasie jaki został umieszczony na zdjęciu. Nie można zaprzeczyć, że pojazd w przeciągu kilku minut po zaparkowaniu nie miał dowodu wniesienia opłaty parkingowej, gdyż kierowca po zaparkowaniu musiał udać się do punktu sprzedaży biletów parkingowych, je wykupić i dostarczyć do samochodu. Nie da się zaprzeczyć, że pojazd był w strefie i w czasie w jakim się w tej strefie znajdował, należna opłata została wniesiona. 2.4. W związku z powyższym zdaniem strony, w materiale dowodnym nie ma podstaw do uznania, że zdarzenie polegające na parkowaniu przez skarżącego samochodem osobowym nr rej RZE[...] w dniu 28 lipca 2010 r. w godzinach od 12.15 do 13.30 bez wniesienia należnej opłaty za parkowanie, miało miejsce. W szczególności nie dają podstaw do takiego uznania dowody ze zdjęć fotograficznych oraz dalsza dokumentacja sporządzona po dwu latach (wezwanie do zapłaty, upomnienie, czy pisma kierowane do dłużnika). W tej sytuacji, w ocenie skarżącego jest bezsporne, że nie powstał obowiązek wniesienia dodatkowej opłaty parkingowej. 2.5. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. (wierzyciela) uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 grudnia 2013 r. nr MZD/W/11603/2012/1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 33 tej ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzut zgłoszony m.in. na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzut znajdujący oparcie w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, którym w niniejszej sprawie jest obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 28 lipca 2010 r. W ocenie skarżącego nałożony na niego obowiązek nie istnieje z uwagi na uiszczenie opłaty za postój w SPP, czego dowodem mają być przedłożone bilety parkingowe. Jednocześnie poza sporem jest okoliczność, że 28 lipca 2010 r. skarżący parkował pojazd o nr rej. RZE [...] w K. przy ul. W.. 3.3. Organ prawidłowo powołał regulacje prawne, z których wynika obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty (pkt 1.2.). Obowiązek ten został określony w przepisach ustawy o drogach publicznych. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 Ustawy). Rada Miejska w K., w oparciu o upoważnienie zawarte w przywołanych przepisach, 27 listopada 2003 r. podjęła uchwałę nr XX/338/2003 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych w K.. Stosownie do § 3 uchwały szczegółowe zasady funkcjonowania strefy płatnego parkowania w K. i sposób pobierania opłat za parkowanie określa Regulamin Strefy Płatnego Parkowania w K., stanowiący załącznik do uchwały. Zgodnie z § 14 tego regulaminu za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania Miejski Zarząd Dróg w K. pobiera opłatę dodatkową w wysokości 50 zł. Karty postojowe, abonamenty lub identyfikatory należy umieścić niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu samochodowego za jego przednią szybą w sposób całkowicie widoczny, niebudzący jakichkolwiek wątpliwości co do ich ważności aby ich opłacenie było w pełni czytelne dla osoby kontrolującej (§ 12 Regulaminu). Nie umieszczenie karty postojowej, identyfikatora lub abonamentu w pojeździe samochodowym za przednią szybą (na desce rozdzielczej), w sposób całkowicie widoczny z zewnątrz jest równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie (§ 19 pkt 2 Regulaminu). 3.4. Należy wskazać, że zarzuty, mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji oznacza, że nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Zasadę tę wyraża art. 29 § 1 u.p.e.a. Jednak obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. W takim przypadku, pomimo ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ zaś egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.), w tym art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Stosownie do powołanych regulacji organy zobowiązane są wyjaśnić stan faktyczny sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnie zebrać oraz rozpatrzeć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych w art. 80 K.p.a. 3.5. Sąd stwierdził, że organy sprostały stawianym im wymaganiom. Prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy w postaci zdjęć samochodu skarżącego, dostarczonych przez straż miejską, tj. osoby zaufania publicznego, na których, widoczny jest brak biletu parkingowego. Nie została też przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego w oparciu o ww. dokumentację zdjęciową organ był uprawniony stwierdzić brak biletu parkingowego. Należy przy tym podzielić stanowisko organu, że fakt, iż karty postojowe z daty zdarzenia są obecnie w posiadaniu skarżącego nie świadczy o nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 28 lipca 2010 r. Istotne jest, co już wyżej wskazano, że równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie jest nie umieszczenie karty postojowej, identyfikatora lub abonamentu w pojeździe samochodowym za przednią szybą (na desce rozdzielczej), w sposób całkowicie widoczny z zewnątrz (§ 19 pkt 2 Regulaminu). Obowiązkiem kierującego pojazdem było zgodnie z regulaminem umieścić go właśnie w ten sposób widoczny dla kontrolujących (miejscem tym nie jest jak twierdzi skarżący: "tablica rozdzielcza pod kierownicą z deską wskaźników technicznych pojazdu"). Tylko taki zapis regulaminu pozwala bowiem przeprowadzić kontrolę wykupienia biletu (co jest regułą) pod nieobecność kierowcy. Organ nie miał obowiązku ustalania przyczyn, dla których bilet parkingowy był niewidoczny, skoro to obowiązkiem parkującego pojazd było dołożenie należytej staranności przy umieszczeniu biletu w sposób umożliwiający jego kontrolę pod nieobecność kierującego pojazdem. Należy ponadto wskazać, że z przedłożonych przez skarżącego kart postojowych nie wynika dokładnie data, w której skarżący dokonał opłaty za parkowanie. Nie został bowiem zaznaczony rok, co dodatkowo uzasadnia stanowisko, że bilety te nie mogą stanowić w niniejszej sprawie dowodu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. W związku z powyższym nie są uzasadnione zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 18 i art. 33 u.p.e.a. 3.6. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma argument skarżącego, że pojazd nie posiadał biletu parkingowego jedynie w przeciągu kilku minut po zaparkowaniu, tj. w czasie gdy kierowca po zaparkowaniu musiał udać się do punktu sprzedaży biletów parkingowych, je wykupić i dostarczyć do samochodu. Zdjęcia, na których widoczny jest brak biletu parkingowego wykonano bowiem kilkakrotnie: pierwsze o 13.08, a ostatnie o 13.22 Na bilecie zaznaczono natomiast jako początkową godzinę postoju 12.15. 3.7. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.