I SA/Ke 7/16

Dnia 2 marca 2016 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 8 stycznia 2016 r. od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał na brak dochodów i utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i trzema synami w wieku 24, 20 oraz 12 lat. Wskazał, że rodzina utrzymuje się z dochodu w kwocie 100 zł uzyskiwanego z dzierżawy, jako posiadany majątek wykazał mieszkanie w magazynie o pow. 68m², pole ok. 3ha w dzierżawie oraz samochód ciężarowy o wartości 16.000,00 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wykazał opłaty za media - 480 zł miesięcznie oraz podatek od nieruchomości w kwocie 3900 zł kwartalnie. Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dalej ustawa P.p.s.a. został wezwany w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych do jego uzupełnienia poprzez: - wypełnienie lub skreślenie wszystkich niezacieniowanych rubryk (tj. rubryki nr 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 4.2, 8 oraz 9) złożonego urzędowego formularza PPF stosownie do pouczenia zamieszczonego na stronie 4 urzędowego formularza PPF. oraz poprzez przedłożenie: 1/ zaświadczenia o prowadzeniu/nieprowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącego oraz jego żonę; 2/ odpisu rocznych zeznań podatkowych za rok 2015 skarżącego oraz jego żony - jeżeli zostały złożone; 3/ jeżeli skarżący lub jego żona prowadzą działalność gospodarczą, a nie złożyli rocznego zeznania podatkowego za 2015 r. udokumentowanie poprzez przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2015 r., z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; 4/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; 5/ wskazanie oraz udokumentowanie z jakich źródeł skarżący aktualnie pokrywa miesięczne wydatki; 6/ oświadczenia, czy skarżący oraz jego żona korzystają z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. Wezwanie doręczono w dniu 12 lutego 2016 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazał brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji materialnej. Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożył dokumentów, które były niezbędne do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącego nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.