I SA/Ke 70/19

WyrokWSA w Kielcach2019-05-23

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej jest uzasadniona, gdy podatnik wykazuje, że jego miesięczne wydatki są równe dochodom, a posiadany majątek (samochód) jest niezbędny do korzystania ze świadczeń zdrowotnych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy dokonał dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, błędnie interpretując pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie może być oparta na założeniu, że wydatki równe dochodom nie świadczą o braku możliwości płatniczych, ani na posiadaniu przez podatnika niezbędnego do leczenia samochodu, którego sprzedaż zagroziłaby jego zdrowiu i życiu. Brak jest również rozważań, czy egzekucja należności nie spowoduje większych kosztów dla państwa niż zaniechanie jej egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący M.D. wnioskował o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że podatnik nie wykazał ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący podniósł, że jego miesięczne wydatki są równe dochodom, a posiadany samochód jest niezbędny do dojazdów na leczenie. Zaskarżona decyzja została uchylona przez WSA w Kielcach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z (...) nr (...) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z (...) nr (...) w sprawie odmowy umorzenia M.D. zaległości podatkowej z tytułu podatku od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 9164 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Dyrektor przywołując podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz wyroki sądów administracyjnych, omówił przesłanki umorzenia zaległości podatkowej: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Podkreślił uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu. Organ ustalił, że M.D. wnioskiem z (...) wniósł o umorzenie w całości zaległości podatkowej w kwocie 9164 zł wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z (...) nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora z (...) nr (...). Na podstawie informacji wskazanych we wniosku, oświadczeń skarżącego złożonych w toku postępowania oraz złożonych dokumentów organ ustalił, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, K.D. Małżonkowie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych ze świadczeń emerytalno - rentowych, których wysokość, według przedłożonych decyzji o ich waloryzacji w 2017 r. wynosi odpowiednio: świadczenie rentowe podatnika - 750,01 zł miesięcznie oraz świadczenie emerytalne żony - 960,95 zł miesięcznie. Łączne zatem dochody małżonków wynoszą 1710,96 zł miesięcznie. Natomiast na koszty utrzymania rodziny, zgodnie ze złożonymi informacjami i przedłożonymi dokumentami składają się: wydatki na wyżywienie 700 zł miesięcznie, wydatki na leczenie 450-500 zł miesięcznie, zakup paliwa do samochodu, którym strona dojeżdża na zabiegi rehabilitacyjne 150-200 zł miesięcznie, koszty związane z zakupem mediów (prąd, woda, gaz) 250 zł miesięcznie. Zatem łączne koszty utrzymania oscylują w granicach 1550 zł - 1650 zł. Wnioskodawca poinformował też, że z powodu egzekucji administracyjnej z jego renty dokonywane jest potrącenie kwoty 209,68 zł miesięcznie. Od 1 lipca 2018 r. nastąpiła jednak zmiana kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji dla świadczeń emerytalno - rentowych, w związku z czym, ponieważ kwota świadczenia przysługującego wnioskodawcy (750,01 zł) jest kwotą nieprzekraczającą kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji, to brak jest możliwości realizacji potrącenia z przysługującego świadczenia. Ustalono ponadto, że podatnik jest posiadaczem pojazdu marki P., rok produkcji 2010 i wartości rynkowej około 6000 zł. Poza pojazdem, wnioskodawca nie posiada innych składników majątku, w tym w szczególności oszczędności czy nieruchomości, których spieniężenie, jak sam wskazuje pozwoliłoby na uiszczenie zaległości w podatku. Podatnik podkreślał także, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia, z którego ewentualny dochód mógłby przeznaczyć na spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora wnioskodawca poinformował, że informacje dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego nie uległy zmianie, natomiast w zakresie stanu zdrowia, strona stwierdziła, że nie uległo ono poprawie. Dodał, że w okresie od 1 – 22 października 2018 r. przebywał w Zakładzie Leczniczym Uzdrowisko Nałęczów S.A., na dowód czego przedłożył kserokopię dokumentacji medycznej z sanatorium a także fakturę oraz potwierdzenia uiszczenia należności częściowej odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie oraz opłaty klimatycznej, w kwotach 231 zł i 73,50 zł. Oświadczył ponadto, że podróż do i z sanatorium odbył autobusem, za podróż w obie strony zapłacił 120 zł. Ponownie wymienił choroby i dolegliwości na jakie cierpi. Oświadczył także, że uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości 838,72 zł miesięcznie, małżonka - 960,95 zł miesięcznie, łączne dochody małżonków wynoszą więc 1799,67 zł miesięcznie. Małżonkowie posiadają ustanowioną rozdzielność majątkową od 3 czerwca 2008 r. W zakresie ponoszonych wydatków, podatnik wskazał: 200 zł przekazywane synowi za energie elektryczną i wodę, 50 zł - gaz, 107,60 zł - wywóz nieczystości, 39,80 zł - telefon, 450-500 zł - lekarstwa i leczenie, 700 zł - wyżywienie i 200 zł - paliwo. Dyrektor stwierdził, że z podsumowania wyszczególnionych kosztów utrzymania wynika, że małżonkowie wydatkują miesięcznie kwotę równoważną ich dochodom. Odnosząc się do powyższego Dyrektor stwierdził, że strona wymieniła dochody z emerytury i renty w łącznej wysokości 1799,67 zł jako jedyne źródła dochodów i jednocześnie miesięczne wydatki na tym samym poziomie, jednakże bez uwzględnienia w nich wydatków na środki czystości czy odzież. W ocenie Dyrektora oznacza to, że w okolicznościach analizowanej sprawy, strona nie przedstawiła organowi rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji materialnej, bowiem prawdopodobnie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie wydatków znacznie wyższych niż otrzymywane świadczenia emerytalno - rentowe. Takie wnioski można wyprowadzić z doświadczenia życiowego. Strona dowolnie skoncentrowała się na wydatkach w kwocie równoważnej dochodom, pozostając przy tym w mylnym przekonaniu, że jeśli wykaże wydatki równe dochodom, to organ podatkowy będzie zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowej. Jednakże, co należy podkreślić, ustawodawca nie uzależnił stosowania wyjątkowej instytucji umorzenia zaległości podatkowych od wyniku takiego działania arytmetycznego. Dyrektor podniósł, że konieczność ponoszenia wydatków bytowych, problemy finansowe, zdrowotne strony, nie stanowią wyjątkowych, dotykających w jakiś szczególny sposób podatnika i jego małżonkę, bowiem są to elementy codziennej egzystencji i dotyczą ogółu społeczeństwa. Z kolei odnośnie problemów zdrowotnych wnioskodawcy Dyrektor podniósł, że przywołane przez stronę w odwołaniu pęknięcie ściany serca i aorty miało miejsce w 1998 r., czyli w trakcie prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, której prowadzenie zostało zakończone w roku 2011, a więc po przeszło 10 latach od zdarzenia. Zdaniem organu przedłożone w toku postępowania odwoławczego informacje i dokumenty zostały dogłębnie rozpatrzone i poddane analizie, a wnioski z nich wypływające zostały wyartykułowane w niniejszej decyzji. Organ nie kwestionuje stanu zdrowia podatnika, ale nie może uznać tej okoliczności za przesłankę warunkującą udzielenie najdalej idącej ulgi w spłacie, prowadzącej do całkowitej rezygnacji z należności przysługującej Skarbowi Państwa. Również trudna sytuacja materialna podatnika rozumiana jako zestawienie zaległych zobowiązań podatkowych z aktualnym majątkiem podatnika, jego możliwościami zarobkowymi oraz ewentualnymi innymi obciążeniami sama w sobie nie może być uznana za przesłankę. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oceny stanu posiadania dokonanej przez organ I instancji, a właściwie braku posiadania majątku trwałego poprzez jego rozdysponowanie przez podatnika na przestrzeni lat 2010-2015, Dyrektor podniósł, że niewątpliwie strona jako właściciel i dysponent swojego majątku, miała pełne prawo do jego rozdysponowania. Dyrektor stwierdził jednak, że postępowanie strony w tym zakresie było nieco nieroztropne, bowiem strona nie zabezpieczyła w żaden sposób swojej materialnej przyszłości, nie wzięła pod uwagę swojego stanu zdrowia i ponoszenia w przyszłości ewentualnych kosztów z nim związanych. W ocenie Dyrektora byt rodziny podatnika nie jest zagrożony, wszelkie potrzeby egzystencjalne są zaspokajane. Odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi nie spowoduje (i nie spowodowała) zagrożenia egzystencji podatnika. Organ odwoławczy wskazał, że tak jak organ pierwszej instancji nie dopatrzył się zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Nadto podano, że podatnik jest właścicielem pojazdu wartości około 6000 zł, której ewentualne spieniężenie w drodze egzekucji administracyjnej co prawda nie doprowadziłoby do wygaśnięcia w całości zaległości, jednakże znacząco by je zmniejszyło. Zatem udzielenie ulgi w spłacie w postaci najdalej idącej a więc prowadzącej do umorzenia zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, w sytuacji, gdy strona posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję stanowiłoby naruszenie przesłanki interesu publicznego. Jednocześnie podkreślono, że zobowiązanie podatkowe, obecnie stanowiące zaległość podatkową powstało na skutek niezgodnych z prawem działań strony, tj. poprzez nieprawidłowe prowadzenie ksiąg podatkowych, co zostało potwierdzone ostateczną decyzją Dyrektora z 28 czerwca 2018 r. Brak jest powodów, dla których odpowiedzialność za nieprzestrzeganie przepisów prawa podatkowego miałaby być przejęta przez budżet państwa. Na powyższą decyzję M.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił dowolną ocenę zebranego materiału dowodowgo. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie tut. Sądu pod sygn. akt I SA/Ke 339/18, na okolicznośc sytuacji materialnej, rodzinnej oraz zdrowotnej skarżącego. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora, że jego sytuacja materialna oraz zdrowotna nie świadczy o wystąpieniu ważnego interesu podatnika. Podniósł, że organ pominął m.in. fakt, że samochód skarżącego, który według organu może być przedmiotem egzekucji, służy stronie do przemieszczania się do lekarzy i na zabiegi rehabilitacyjne. Ze względu na miejsce zamieszkania brak środka transportu pozbawi podatnika możliwości skorzystania ze świadczeń zdrowotnych. Ponadto egzekucja pokryłaby jedynie część zaległości. Skarżący nie wie skąd miałby wziąć środki na pozostałą część. Według strony prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi doprowadzi do zagrożenia jej egzystencji. Skarżący zarzucił ponadto, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu, że według ustaleń organu I instancji, miesięczne wydatki podatnika w istocie przekraczają kwote 1500 zł. Nie jest prawdą jakoby sklarżący miał możliwość poczynienia oszczędności z uzyskiwanych dochodów. Tym samym do dyspozucji podatnika nie pozostaje kwota około 200 zł. W ocenie skarżącego z powyższego wynika, że nie ma on możliwości spłacania zaległości w niewielkich ratach. Odnośnie kwestii rozdysponowania majątku, skarżący natomiast wyjaśnił, że przekazanie nieruchomości synowi w drodze darowizny nastapiło z równoczesnym ustanowieniem służebności dożywotniego w niej mieszkania przysługującej skarżącemu i jego żonie. Podniósł, że jest to postępowanie powszechnie stosowane przez osoby w wieku skarżącego. Obecnie skarżący nie byłby w stanie utrzymać nieruchomości oraz domu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o odddalenie skargi Na rozprawie 23 maja 2019 r, skarżący dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - karty informacyjnej z (...) z pobytu w szpitalu na okoliczność jego stanu zdrowia. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) - dalej jako ,,ustawa p.p.s.a." przeprowadził dowód z karty informacyjnej z dnia (...), natomiast odmówił przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. I SA/Ke 339/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy ustawa p.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie podjęte w warunkach art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołaną regulacją organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Wymaga podkreślenia, że pojęcia ważnego interesu nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). Należy przy tym zauważyć, że o istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, wśród których szczególne znaczenie mają zdrowie, zagrożenie egzystencji, możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania zgodnie, z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843). Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, jak wskazał NSA w wyroku II FSK 2474/15, nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. (...). W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Z treści art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Prawo to istnieje jedynie w sytuacji wystąpienia przesłanki umorzenia. W sytuacji braku przesłanek organ zobowiązany jest do odmowy udzielenia ulgi. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne, a dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie proces decyzyjny organu został przeprowadzony wadliwie. Organ zgromadził wprawdzie obszerny materiał dowodowy w zakresie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej zobowiązanego jednak jego ocena okazała się dowolną, przekraczającą granice określone przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej. Na podstawie złożonych przez skarżącego dokumentów i uzyskanych w toku prowadzonego postępowania informacji Dyrektor stwierdził brak przesłanek umorzenia. Jego zdaniem odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi nie spowoduje zagrożenia egzystencji skarżącego. Zdaniem Sądu stanowisko Dyrektora nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ ustalił bowiem, że z podsumowania wyszczególnionych kosztów utrzymania wynika, że skarżący wraz z małżonką wydatkują miesięcznie kwotę równoważną ich dochodom. Wymienione przez skarżącego koszty utrzymania stanowią wydatki dotyczące podstawowych, niezbędnych potrzeb związanych z codzienną egzystencją oraz problemami zdrowotnymi. W konsekwencji skarżącemu nie pozostają do dyspozycji wolne środki. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Dyrektora, z powyższego jednoznacznie wynika, że strona nie ma możliwości płatniczych na pokrycie ustalonej zaległości podatkowej (9164 zł plus odsetki). Stanowiska organu nie uzasadnia zakwestionowanie rzetelności podanych przez stronę informacji w zakresie uzyskiwanych dochodów. Organ nie ustalił bowiem żadnych innych dochodów uzyskiwanych przez stronę. Absurdalne jest uzasadnianie takiego stanowiska okolicznością nieprzedstawienia przez wnioskodawcę wydatków na środki czystości czy odzież. Wymaga tu podkreślenia, że strona brała czynny udział w toku prowadzone postępowania, składając wyjaśnienia i przedkładając stosowne dokumenty oraz odpowiadając na wezwania organu. Usprawiedliwieniem stanowiska Dyrektora nie może być ponadto okoliczność posiadania przez skarżącego samochodu o wartości około 6000 zł. Poza sporem w sprawie jest fakt, że ta ruchomość jest dla skarżącego niezbędna w związku z jego problemami zdrowotnymi. Dzięki temu środkowi transportu skarżący może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej i rehabilitacji. Mieszka bowiem w miejscowości (wsi) odległej od ośrodka zdrowia. W kontekście powyższych okoliczności nasuwa się jednoznaczny wniosek, że pozbawienie skarżącego środka transportu czy to dobrowolnie przez jego sprzedaż, czy przymusowe zajęcie w drodze egzekucji stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącego. O słabych możliwościach płatniczych skarżącego świadczy ponadto fakt braku majątku. Okoliczność ta jest również w sprawie bezsporna. Organ ustalił bowiem, że podatnik w latach 2010 – 2015 rozdysponował swój majątek. Za nieuzasadnione uznać należy także twierdzenie organu, zgodnie, z którym brak odpowiednich środków finansowych na jednorazowe uregulowanie zaległych zobowiązań wobec Budżetu Państwa nie przesądza jednoznacznie o niemożności uregulowania przedmiotowych należności w przyszłości. Organ nie wyjaśnił w czym upatruje ewentualną poprawę rzeczonej sytuacji dającą możliwość uregulowania zaległości w przyszłości. Wiek i stan zdrowia skarżącego natomiast prowadzi do przeciwnych wniosków. Okoliczności tych Dyrektor wydaje się nie brać pod uwagę. Z akt sprawy wynika natomiast, że z przyczyn zdrowotnych strona nie będzie mogła podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia, aby zwiększyć dochody rodziny. Dyrektor nie wziął pod uwagę informacji uzyskanej w postępowaniu odwoławczym, że sytuacja zdrowotna skarżącego nie uległa poprawie. Kłopoty zdrowotne skarżącego o charakterze przewlekłym potwierdzają ponadto informacje wynikające z przeprowadzonego przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., dowodu w postaci karty informacyjnej z (...) z pobytu skarżącego w szpitalu. W konsekwencji należy stwierdzić, że dokonana przez organ ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana wbrew regułom wynikającym z art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ dokonał bardzo pobieżnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności sprawy, zaś jego ocena okazała się dowolna i sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy ponadto w zasadzie zaniechał uzasadnienia swojej decyzji w sposób przekonujący i zgodny z dyspozycją art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd ponadto nie podziela stanowiska Dyrektora według, którego trudna sytuacja materialna podatnika rozumiana jako zestawienie zaległych zobowiązań podatkowych z aktualnym majątkiem podatnika, jego możliwościami zarobkowymi oraz ewentualnymi innymi obciążeniami sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Jak już wyżej wskazano pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). Stanowisko Dyrektora w tym zakresie jest niespójne, wręcz sprzeczne. Dyrektor przyjął bowiem taką interpretacje przesłanki "ważnego interesu", pomimo że omawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sprzeczne ze stanowiskiem Dyrektora w tym zakresie np. wyrok z 15 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1685/14. Co więcej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Końskich, w decyzji wydanej w pierwszej instancji stwierdził, że konieczność uiszczenia podatku w wysokości 9164 zł, w aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawcy stanowi o "ważnym interesie podatnika". Decyzja ta została zaakceptowana przez Dyrektora poprzez utrzymanie jej w mocy. Tymczasem Dyrektor na stronie 13 uzasadnienia własnej decyzji, pomimo wyżej wskazanego stanowiska Naczelnika, stwierdził, że organ odwoławczy, tak jak organ pierwszej instancji, nie dopatrzył się zaistnienia ważnego interesu podatnika. Świadczy to o wewnętrznej sprzeczności w stanowisku organu odwoławczego. Nie kwestionując przywołanych ogólnych tez postawionych przez organ w zakresie przesłanki "interesu publicznego" należy wskazać, że nie można odnosić przesłanki interesu publicznego wyłącznie do zasady, którą jest brak nadmiernego uprzywilejowania określonych kategorii podatników kosztem innych grup, czy do okoliczności powstania tej zaległości oraz istnienia majątku, z którego można prowadzić egzekucję, jak uczynił to Dyrektor na gruncie niniejszej sprawy, ale równoczesne baczenie, czy wobec zastosowanej odmowy, budżet Państwa nie poniósłby w efekcie koszów większych niż w przypadku zaniechania skorzystania z umorzenia. Takich szerszych rozważań zabrakło w niniejszej sprawie. Przykładowo organ odwoławczy winien rozważyć, czy egzekucja przedmiotowej zaległości podatkowej poprzez zajęcie samochodu, dzięki któremu skarżący ma możliwość realizowania świadczeń zdrowotnych, nie spowoduje zagrożenia dla jego zdrowia konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. W opinii Sądu doszło zatem do błędnej wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", co stanowi o naruszeniu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor ma obowiązek uwzględnić zaprezentowaną wyżej przez Sąd wykładnię pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", a następnie zanalizować dokładnie sytuację życiową, zdrowotną i majątkową skarżącego w kontekście tak rozumianych przesłanek umorzenia zaległości podatkowej opierając się na całokształcie okoliczności sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wyniki owej analizy zawrzeć w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Końcowo podniesienia wymaga, iż Sąd odmówił przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. I SA/Ke 339/18, albowiem były one tożsame z dokumentami znajdującymi się w aktach niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie, z uwagi na wykazane uchybienia prawa materialnego, w postaci dokonania błędnej wykładni art. 67a w zakresie przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, a także naruszenia przepisów postępowania, w szczególności oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, należało w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło