I SA/Ke 702/21
WyrokWSA w Kielcach2022-04-14
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, nawet jeśli strona kwestionuje prawomocność tego wyroku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma bezwzględny obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym przez sąd karny, gdy otrzyma prawomocny odpis wyroku. Organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego, a sąd administracyjny bada jedynie zgodność decyzji administracyjnej z prawem. Prawomocność wyroku sądowego, potwierdzona adnotacją na jego odpisie, stanowi dowód urzędowy, który może być obalony jedynie poprzez przedstawienie przeciwdowodu, a nie gołosłowne twierdzenia strony.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu mu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. Z., który orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres ośmiu miesięcy za wykroczenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionował prawomocność wyroku sądu karnego, twierdząc, że nie został mu doręczony. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: kolegium) decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: starosty) z [...] [...] r. nr [...] orzekającą o cofnięciu S. S. uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B.
Kolegium wskazało, że Sąd Rejonowy w B. Z. II Wydział Karny, wyrokiem z [...] marca 2021 r. sygn. akt II W [...] uznał S. S. za winnego tego, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. w miejscowości Z. gmina S., pow. buski, woj. Ś., kierując po drodze publicznej pojazdem marki [...] o nr rej. [...], nie zachował należytej ostrożności i nie dostosował prędkości do panujących warunków, w wyniku czego na łuku drogi stracił panowanie nad kierowanym przez siebie pojazdem i uderzył w ogrodzenie posesji, czym stworzył zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla M. S. i J. S., co stanowi wykroczenie z art. 86 § 1 kw (...) i na podstawie art. 86 § 3 kw w zw. z art. 29 § 1 i 2 kw orzekł wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres ośmiu miesięcy. Na wyroku poczyniono adnotację, że orzeczenie uprawomocniło się [...] kwietnia 2021 r. i podlega wykonaniu.
Pismem z [...] maja 2021 r. Sąd Rejonowy w B. II Wydział Karny, przesłał Staroście B. odpis w/w prawomocnego wyroku, celem wykonania orzeczonego środka karnego.
Starosta ww. decyzją z [...] czerwca 2021 r. cofnął S. S. uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B nr: [...] wydane [...] lutego 2009 r. przez Starostę [...]. Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie kolegium powołało art. 182 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256). Wyjaśniło, że organ administracji w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w tych przepisach, ma obowiązek cofnąć uprawnienia do prowadzenia pojazdów w takim zakresie, w jakim orzekł sąd. Nie ma możliwości rozszerzania ani zwężania urzeczonego przez sąd zakazu, jednocześnie nie jest uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego.
Skargę na decyzję złożył S. S.. Wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego - art. 103 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 1 i 2 k.k.w. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wystąpiły przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów,
2) przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, ograniczające się do stwierdzenia, że organ administracyjny zobowiązany był do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień bez uprzedniego zbadania, czy wyrok wydany w sprawie o wykroczenie stał się prawomocny.
Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w sprawie o wykroczenie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. Z. w sprawie za sygn. akt II W [...] - na okoliczność wykazania, że wydany w sprawie wyrok orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów nie stał się prawomocny.
W uzasadnieniu skarżący, powołując się na art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, podniósł, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, które może nastąpić wyłącznie na podstawie orzeczenia, które jest prawomocne. Ponadto przepis art. 182 § 1 i 2 k.k.w przewiduje przesłanie odpowiedniemu organowi administracyjnemu odpisu wyroku, który również powinien być prawomocny. W treści swoich pisma wnoszonych w toku postępowania przed organem I instancji oraz w treści odwołania skarżący wskazywał na brak jakiejkolwiek wiedzy o toczącym się w stosunku do niego postępowaniu w sprawie o wykroczenie. Wyrok nie mógł stać się prawomocny, bowiem nie został skarżącemu doręczony. Żaden z organów administracyjnych nie ustosunkował się jednakże do zarzutów skarżącego i tym samym, bez przeprowadzania jakichkolwiek ustaleń, przyjął że wydane orzeczenie stało się prawomocne, skutkiem czego było wydanie (a następnie utrzymanie) zaskarżonej decyzji w mocy.
W ocenie skarżącego, sąd administracyjny nie jest związany ustaleniami wydanego w postępowaniu w sprawie o wykroczenia wyroku co do popełnienia wykroczenia - takie związanie dotyczy bowiem wyłącznie ustaleń w sprawach karnych (art. 11 p.p.s.a.). Nie istnieją zatem przeszkody do zweryfikowania zasadności cofnięcia uprawnień skarżącemu przez organy administracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, określanej dalej jako "p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada przepisom prawa. Jak wynika z akt sprawy organ otrzymał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. Z. z [...] marca 2021 r. sygn. akt II W [...], w którym w punkcie III orzeczono wobec S. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres ośmiu miesięcy. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. z 2020 r., poz. 523 ze zm.), dalej: k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu – art. 182 § 2 k.k.w. Przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.), stanowi z kolei, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Treść przywołanych przepisów jest jednoznaczna. W przypadku orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, organ administracji ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, tj. nie zależą od uznania organu. Organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek ma nie tylko prawo, lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej treści. Nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego, a rolą sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy decyzja organu wydana w wykonaniu takiego wyroku nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze organ zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do powyżej opisanego prawomocnego orzeczenia sądu karnego. Decyzja ta, jak wyżej już podniesiono, była zgodna z przepisami prawa.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kwestionujące prawomocność ww. wyroku Sądu Rejonowego w B. Z. . Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wyrok ten jest prawomocny od [...] kwietnia 2021 r., o czym świadczy sądowa adnotacja na jego odpisie (k. 2 akt adm.). Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Nie wyklucza to jednak możliwości obalenia tego domniemania zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. Strona, która podnosi, że zawarte w nim stwierdzenia są niezgodne z rzeczywistością, powinna na tę okoliczność przedstawić przeciwdowód. Gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia strony nie mogą prowadzić do obalenia tego domniemania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2020 r. I OSK 695/18).
Skarżący w żaden sposób nie wykazał podniesionych w skardze okoliczności, że wyrok nie jest jednak prawomocny. Nie uczynił tego także na etapie postępowania administracyjnego. Podnosił jedynie argumenty wskazujące, że nie otrzymał wyroku i że skierował sprawę do Krajowej Rady Sądownictwa. Takimi twierdzeniami nie można jednak obalić niekwestionowanego dowodu, jakim jest odpis wyroku.
Powyższe argumenty w zestawieniu z treścią art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. prowadzą do wniosku, że bezzasadny jest wniosek zawarty w skardze, aby to sąd administracyjny dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania w sprawie o wykroczenie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. Z. , w celu wykazania, że wyrok nie jest prawomocny. Inicjatywa w tym zakresie powinna być bowiem podjęta przez skarżącego w toku postępowania przed organami.
Skarżący błędnie powołuje się na treść art. 11 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie nie znajdował on jednak zastosowania. Sąd weryfikował w niej ustalenia organów czynione w oparciu o treść art. 182 § 1 i § 2 k.k.w. oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Jak wyżej oceniono, zastosowane one zostały w pełni prawidłowo.
Zdaniem Sądu, poprawność ustaleń organów oraz analiza zgromadzonego materiału dowodowego zaprzecza zarzutom skargi, że zaskarżoną decyzję wydano w warunkach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszono art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Nie naruszono też art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek zebrania całego materiału dowodowego). Organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w k.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Powyższe ustalenia i dokonana ocena znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
Podsumowując, w niniejszej sprawie nie można zarzucić organom naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło