I SA/Ke 71/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r. odrzucił sprzeciw R. O. od postanowienia referendarza sądowego z 28 marca 2014 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprzeciw został odrzucony z powodu uchybienia przez skarżącego terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Sądu skarżący złożył zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wnioskodawca wyjaśnił, że sprzeciw napisał w dniu, w którym został mu przekazany przez brata i wysłał od razu następnego dnia. Jego zdaniem nie może być tak, że termin już biegnie, mimo że korespondencji jeszcze nie doręczono. W związku z tym skarżący stwierdził, że wina późnego doręczenia nie leży po jego stronie. Do wniosku skarżący załączył oświadczenia brata dotyczące przekazania korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że złożenie w niniejszej sprawie sprzeciwu nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu, czego wyrazem jest wydane w sprawie postanowienie WSA w Kielcach z 16 kwietnia 2014 r. o odrzuceniu sprzeciwu. Przechodząc do meritum należy wskazać, że stosownie do art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 ustawy p.p.s.a.). W sprawie, nie budzi zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w treści art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ustawowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminowi. Jakkolwiek "uprawdopodobnienie" nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności, niemniej nie powinien budzić wątpliwości warunek, że uprawdopodobnienie winno być na tyle przekonujące, by uzasadniało przekonanie, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zdarzeń, którym trudno było zapobiec nawet przy dołożeniu szczególnej staranności. Tak rygorystyczna ocena okoliczności, w których doszło do uchybienia terminowi wynika z istoty procesowej instytucji przywrócenia terminu, która ma charakter wyjątkowy i z tych też powodów może mieć miejsce tylko wtedy, gdy do uchybienia terminowi doszło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia także niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W przekonaniu Sądu, argumentacja wniosku nie pozwala na przyjęcie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Z powołanych przez skarżącego argumentów wynika, że przyczyną ewentualnego opóźnienia było nieprawidłowe obliczenie terminu do wniesienia sprzeciwu przez Sąd. W ocenie skarżącego bowiem termin ten powinien być liczony od dnia, w którym otrzymał korespondencję od brata, a nie od dnia, w którym korespondencja została doręczona jego bratu. Sąd stwierdził, że przyczyna taka w niniejszej sprawie nie zaistniała. Termin został prawidłowo obliczony. Wymaga wyjaśnienia , że skuteczność doręczenia decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest zależna od osobistego odbioru przesyłki przez adresata. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, jeżeli nie ma sprzecznych interesów w sprawie i jeżeli podjął się oddania pisma (art. 72 § 1 ustawy p.p.s.a.), tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi wynika natomiast z załączonego do wniosku oświadczenie G.O., brata wnioskodawcy, według którego, odebrał korespondencję dla brata z sądu na początku kwietnia, jednak zapomniał o niej i przekazał mu ją 9 kwietnia 2014 r. (tj. w ostatnim dniu terminu). Niczym nieuzasadnione, ewidentne zaniechanie przekazania korespondencji w terminie umożliwiającym wnioskodawcy sporządzenie i złożenie sprzeciwu w terminie nie uzasadnia natomiast braku winy skarżącego w dochowaniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała go adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia oraz na bieg terminu do wniesienia odpowiedniego środka zaskarżenia. Tryb zastępczego doręczenia pisma opiera się bowiem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Jako osoba dbające należycie o swoje interesy prawne, mając świadomość bycia stroną postępowania sądowego skarżący powinien interesować się w odpowiednim stopniu kwestią potencjalnej korespondencji z Sądu, mogącej do niego przyjść, podczas jego nieobecności. W związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżący nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, wnioskodawca był w stanie dopełnić swoich obowiązków i wnieść sprzeciw terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.