I SA/Ke 713/15

WyrokWSA w Kielcach2016-03-10

Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość pomocy na zalesianie z powodu stwierdzonej niezgodności między zadeklarowaną a faktycznie zalesioną powierzchnią, mimo twierdzeń strony o wystąpieniu siły wyższej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały sankcję pomniejszenia pomocy na zalesianie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała wystąpienia siły wyższej ani wyjątkowych okoliczności w terminie i formie wymaganej przepisami prawa. Stwierdzona niezgodność powierzchni zalesienia, wynikająca z braku sadzonek, została prawidłowo udokumentowana i stanowiła podstawę do zastosowania sankcji przewidzianych w przepisach unijnych i krajowych. Organy prawidłowo odniosły się do wcześniejszych wytycznych sądu, wyjaśniając wszystkie istotne kwestie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.T. o przyznanie pomocy na zalesianie. Po początkowym przyznaniu pomocy, w kolejnych latach stwierdzono uchybienia, w tym różnicę między zadeklarowaną a faktycznie zalesioną powierzchnią. Organ pierwszej instancji pomniejszył pomoc za rok 2013, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie szkód spowodowanych suszą i błędne ustalenie braku sadzonek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.T.. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości oddala skargę. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Dyrektor ARiMR) decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. (Kierownik ARiMR) z [...]nr [...] w sprawie wypłaty J. T. pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości. 1.2. W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że 1 października 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek J. T.o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych do powierzchni 3,12 ha, w którym strona wnioskowała również o przyznanie premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej. Następnie, w związku ze złożonym przez J. T.oświadczeniem o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, Kierownik ARiMR decyzją z dnia [...] r. przyznał J. T. płatności na zalesianie w łącznej kwocie 31077,40 zł, w tym z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości 23121,40 zł, płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premii pielęgnacyjnej w wysokości 3026,40 zł, płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, premii zalesieniowej w wysokości 4929,60 zł, płatnej corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W dniu 27 kwietnia 2010 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu uprawy leśnej, w wyniku której w kontrolowanym obszarze nie stwierdzono nieprawidłowości. W dniu 6 września 2010 r. strona wniosła zmianę do wniosku wraz aneksem do planu zalesienia dla działki nr 189 w obrębie G. w gminie O.. Jako przyczynę tej zmiany podała uszkodzenia w sośnie, dębie, modrzewiu, spowodowane żerem pędraka chrabąszcza oraz długotrwałą suszą w 2009 roku. Tym samym aneksem wprowadzono zapis do planu, że od strony południowej wzdłuż całej działki na powierzchni 1 ha wprowadza się 13 rzędów brzozy. W dniu 25 października 2010 r. Kierownik ARiMR wznowił postępowanie administracyjne. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji w dniu 2 lutego 2011 r. skierował do strony decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych, wycofując tym samym z obrotu prawnego decyzję z [...] r. Decyzją wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. przyznano płatności na zalesianie w łącznej kwocie 31077,40 zł. Przyznaną płatność na zalesianie gruntów rolnych wypłacono w pierwszym roku realizacji planu zalesienia. W związku ze spełnieniem warunków do wypłaty płatności na zalesianie gruntów rolnych na podstawie składanych w kolejnych latach 2009-2011 wniosków o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, J. T. otrzymywał pomoc przyznaną decyzją Kierownika ARiMR [...] r. Na mocy decyzji Kierownika ARiMR z [...] r. płatność za rok 2012 została pomniejszona łącznie o 238,68 zł ze względu na stwierdzone uchybienia w zakresie wzajemnej zgodności (na podstawie wyników kontroli na miejscu z dnia 11 października 2012 r. w ramach wniosku rolnośrodowiskowego). W dniach 23-24 września 2013 r. w gospodarstwie J. T.przeprowadzona została kontrola na miejscu uprawy leśnej. W kontrolowanym obszarze stwierdzono uchybienia szczegółowe. Dla kompleksu leśnego oznaczonego literą M stwierdzono, że powierzchnia zalesiona nie jest zgodna z powierzchnią zalesioną deklarowaną we wniosku, tj. powierzchnia deklarowana to 3,12 ha, powierzchnia stwierdzona to 2,96 ha. W protokole zamieszczono zapis, że brakująca powierzchnia w zalesieniu to obszar bez sadzonek. W dniu 28 maja 2014 r. Kierownik ARiMR wydał decyzję w sprawie wypłaty pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości za 2013 rok. Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r. utrzymał ją w mocy. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 934/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego Kierownik ARiMR w dniu 22 czerwca 2015 r. wydał wymienioną wyżej decyzję w sprawie wypłaty pomocy za zalesienie w pomniejszonej wysokości. 1.3 Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że materialnoprawną podstawę przyznania pomocy na zalesienia stanowi ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm.) dalej : "ustawa z 7 marca 2007 r. ", Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 48, poz. 390 ze zm.), dalej: "rozporządzenie zalesieniowe" oraz Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., str. 8). Następnie organ odwoławczy przywołał treść przepisu § 8 ust. 4 i § 18 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego oraz art. 28 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. Organ wyjaśnił, że podstawy nałożenia sankcji (pomniejszenia płatności) leżą w okolicznościach kontroli dokonanej przed wydaniem decyzji w przedmiocie wypłaty pomocy na zalesianie za 2013 rok, a podstawy prawne znajdują się w przepisach prawa wspólnotowego. Powołał treść art. 10 ust. 2 i art. 11 ust.1 Rozporządzenia Nr 65/2011 oraz art. 30 ustawy z 7 marca 2007 r. 1.4 Dyrektor ARiMR wskazał, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach zalesienia zawartych we wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) za rok 2013, a zmierzonych przez kontrolę na miejscu, zastosowanie ma przepis art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Nr 65/2011, który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności zalesieniowej a powierzchnią stwierdzoną (zatwierdzoną) przekracza 3 % lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W przedmiotowej sprawie przedeklarowanie powierzchni stwierdzonej wyniosło 5,41 % (różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną to 0,16 ha). Wniesione przez skarżącego zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, wobec czego Kierownik ARiMR wydając decyzję, w toku postępowania w przedmiocie wypłaty J. T. płatności zalesieniowych na rok 2013 zobowiązany był do zastosowania sankcji, o których mowa w art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Nr 65/2011. 1.5 Strona w dniu 18 kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie rok 2013, nie informując organu o brakach w zalesieniu, a okoliczności te zostały ujawnione dopiero podczas kontroli. Jednocześnie organ podkreślił, że składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie, J. T. podpisał się pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania pomocy, tym samym skutki działań i zaniedbań tak pozytywne, jak i negatywne, obciążają odwołującego. Ponadto strona zobowiązała się m.in. do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych niniejszym wnioskiem przez okres 15 lat od dnia uzyskania pierwszej pomocy na zalesianie oraz niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie pomocy na zalesianie i o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, a w szczególności jeśli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów, wielkości powierzchni, przeniesienia własności części albo wszystkich działek objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. 1.6 Skarżący w pismach kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. podniósł zarzut naruszenia art. 28. ust 4 ustawy z 7 marca 2007 r. oraz § 18 ust 3 rozporządzenia zalesieniowego. Wyjaśnił, że zgłaszał do organu obumarcie 20346 sadzonek, w konsekwencji czego na zlecenie ARiMR nadleśniczy dokonał oszacowania zaistniałej szkody i sporządził notatkę służbową z której wynika, że sadzonki obumarły całkowicie na powierzchni 0,25 ha. Dyrektor ARiMR wskazał, że w aktach sprawy brak jest ww. dokumentów. Skarżący wskazał, że uzupełnił uszkodzoną uprawę leśną sadzonkami dębu, które w 2013 r. były niewielkimi drzewkami. Inspektorzy ARiMR uznali je za posadzone po piątym roku od założenia uprawy leśnej. Tymczasem kontrola została przeprowadzona po czwartym roku od założenia uprawy. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że podnoszona przez skarżącego w trakcie postępowania sądowego okoliczność wystąpienia ekstremalnych zjawisk naturalnych w uprawie leśnej prowadzonej na działce ewidencyjnej nr 189 o powierzchni 3,12 ha, która została zgłoszona do organu w dniu 6 września 2010 r. i 1 października 2010 r. nie mogła mieć wpływu na wynik prowadzonego postępowania w przedmiocie przyznania płatności z tytułu zalesienia za 2013 rok. Organ podniósł, że powyższe okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy przyznawaniu płatności na zalesienie za 2010 r. oraz przy udzielonym stronie dofinansowaniu w ramach pomocy de minimis w formie pokrycia kosztów uzupełnienia sadzonek. Tym samu wyjątkowa okoliczność stwierdzona w roku 2010 pismem Nadleśnictwa O. Ś. nie mogła mieć wpływu na ustalenia faktyczne poczynione przez organ w roku 2013 na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Jej wyniki jednoznacznie bowiem określały, że J. T. na obszarze 0,16 ha nie utrzymywał zalesienia. Nadto w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 23-24 września 2013 r. znajdował się zapis, że brakująca powierzchnia w zalesieniu to obszar bez sadzonek. Jednocześnie z wyjaśnień Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 17 lutego 2014 r. wynikało, że brak sadzonek dokumentują fotografie nr 17, 18 i 19, przedstawiające roślinność, którą określono, że jest to obszar porośnięty trawami, na którym nie znaleziono sadzonek drzew iglastych i liściastych zarówno w formie żywej, jak i uschniętej. 1.7 Dyrektor ARiMR uznał, że wobec braku zgłoszenia wystąpienia w uprawie leśnej ekstremalnych zjawisk naturalnych nie można przyjąć, że odnośnie dochowania przez stronę zobowiązania w roku 2013 wystąpiły okoliczności mające wpływ na realizację tego zobowiązania i będące wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika, wskazane w art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Przypadki takie powinny być zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w których beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności. Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik ARiMR uwzględnił ustalenia poczynione przez tutejszy organ w decyzji z dnia 9 kwietnia 2015 r. oraz wywody Sądu zawarte w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r. Rozpatrując ponownie sprawę wyjaśnił w szczególności kwestie złożonego odwołania od wyników z kontroli na miejscu datowanego na 11 października 2013 r. oraz ocenił roślinność występującą na fotografiach nr 17, 18 i 19 stanowiących dokumentację raportu z kontroli na miejscu. Ponadto niniejszą sprawę rozpoznano w kontekście dopuszczalności zastosowania art. 28 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007r. oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że tym samym wyeliminowano dotychczas popełnione uchybienia. 2. Skarga do Sądu 2.1 Na powyższą decyzję J. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego: tj. art. 28 ust. 1 i 4 i art. 40 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz § 1 pkt 7 i § 18 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego; - bezpodstawne naliczenie do zwrotu dokonanej wypłaty za rok 2007- 2010 pomimo szkody zaistniałej wskutek warunków suszy określonej przez Komisję Nadleśnictwa O. Ś. oraz stwierdzenie, że beneficjent działał w złej wierze i z tego powodu nie zastosowano przedawnienia roszczeń, zaś przeprowadzona kontrola przez organ w latach 2008 - 2012 nie wykazała uchybień wykonania planu zalesienia; - naruszenie przepisów prawa administracyjnego przez nieobjęcie rozpoznaniem przez agencję wszystkich dokumentów złożonych do agencji przez beneficjenta dokonującego zalesienia gruntów rolnych i pielęgnację założonej uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia; - błędne opisanie niemającej rzeczywistego oparcia o stan istniejący uprawy leśnej w naturze i przyjęcie przez organ kontroli na miejscu, że na części zalesionego gruntu brak jest sadzonek drzew zasadzonych przez beneficjenta w postępowaniu naprawczym w latach 2011 - 2013 w części obumarłych, a pozostałe będące w niewielkim wzroście sadzonek dęba i innych; - nieuwzględnienie przez Agencję treści raportu z czynności kontrolnych dokonanych w dniu 24 listopada 2014 r. przez inspektorów biura kontroli na miejscu, a w szczególności dokonanych zapisów na stronie piątej raportu, w którym wykazano, że na części gruntu działki zalesionej o powierzchni 0,16 ha znajdują się sadzonki nowego nasadzenia dęba oraz wcześniej zasadzone sadzonki dęba i modrzewia. 2.2. Skarżący wniósł o przesłuchanie wskazanych świadków, przytoczył treść sentencji wyroków WSA w Kiecach z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 934/14 oraz z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 914/14 oraz podtrzymał wnioski zapisane w skargach wniesionych do WSA w K. z dnia 17 września 2015 r. i 24 września 2014 r. i piśmie procesowym z 23 grudnia 2014 r. Skarżący wniósł o uznanie wydanych decyzji przez Agencję za niezasadnych oraz rażąco naruszających prawo materialne i administracyjne. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do twierdzeń strony zawartych w skardze dotyczących nieuwzględnienia nasadzeń, organ odwoławczy podniósł, że nie mogą zostać one uwzględnione bowiem nasadzenia te nie istniały we wrześniu 2013 r., kiedy to organ odpowiedzialny za kontrolę dokonywał pomiarów. Jednocześnie organ podkreślił, że przedstawiony przez beneficjenta rachunek nr 1/05/20114 z dnia 8 maja 2014 r. na zakup sadzonek m.in. dębu którymi dolesił brakujący obszar, potwierdził ustalenia organów, że w 2013 r. istniały braki w zalesieniu 0,16 ha. 2.4 Na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. Sąd postanowił odmówić przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje. 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "ustawa p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. Jak wyżej podniesiono, niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 934/14 po rozpoznaniu skargi J. T.uchyli decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 26 sierpnia 2014 r. Sąd wytknął, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania, w których skarżący podnosił fakt wystąpienia w latach 2008-2012 klęsk żywiołowych (suszy), nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przepisy art. 28 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. i § 18 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego nie mają zastosowania w sprawie ani nie wskazał charakteru roślinności występującej na wyłączonym od płatności obszarze. Sąd podniósł, że uzasadnienie decyzji pomijające te kwestie uchybia przepisom art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd nakazał organowi aby w sposób wyczerpujący ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, konfrontując zebrany w sprawie materiał dowodowy z twierdzeniami skarżącego oraz rozpatrzył sprawę w kontekście dopuszczalności zastosowania art. 28 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy sprostały tym wytycznym, realizując przy tym treść art. 153 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z nią ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotniej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. Innymi słowy, celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Prowadząc ponowne postępowanie administracyjne organy uwzględniły wywody Sądu i wyeliminowały dotychczasowe uchybienia, dając w uzasadnieniu jasny i pełny obraz sprawy. 3.3. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 7 marca 2007 r., rozporządzenia zalesieniowego oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Z przepisów tych wynika, jak już wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku II SA/Ke 934/14, że postępowanie administracyjne w sprawie pomocy na zalesianie ma strukturę dwufazową. Pierwsza część tej procedury, poprzedzająca przedsięwzięcie zalesienia, rozpoczyna się od złożenia wniosku, który w szczególności zawiera dane niezbędne do ustalenia wysokości pomocy, w tym informację o powierzchni działek przeznaczonych do zalesienia, o sposobie użytkowania gruntów przed zalesieniem. Do wniosku o pomoc dołącza się także m.in. plan zalesienia, który sporządza nadleśniczy. Następnie kierownik biura powiatowego ARiMR, do którego został złożony wniosek o pomoc, weryfikując wniosek stwierdza w formie postanowienia spełnienie warunków i wymogów do przyznania pomocy na zalesianie. W przypadku, gdy wnioskodawca otrzyma postanowienie, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego, nie uzyskuje on pewności co do przyznania mu płatności po zakończeniu procesu zalesienia, bowiem dopiero po wydaniu postanowienia, wnioskujący o pomoc przystępuje do wykonania zalesienia (§ 11 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego). Druga faza postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie następuje po zakończeniu procesu zalesienia. Wówczas wnioskodawca w określonym terminie składa kierownikowi biura powiatowego ARiMR oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt. Na tym właśnie etapie postępowania organ może odmówić - na zasadzie § 13 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego - przyznania pomocy wyłącznie, jeżeli wnioskodawca: nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2 (pkt 1) lub nie wykonał zalesienia zgodnie z planem zalesienia, przy czym, w przypadku gdy nie zostało wykonane ogrodzenie uprawy leśnej, którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia, odmawia się przyznania pomocy na zalesianie jedynie w części przeznaczonej na to ogrodzenie (pkt 2), lub też, gdy pomimo wezwania organu nie wykonał w terminie czynności wskazanych w tym wezwaniu (pkt 3). To oznacza, że po wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego, decyzja o odmowie przyznania płatności może być oparta wyłącznie o przesłanki określone w § 13 ust. 1 tego rozporządzenia. Przedmiotowa pomoc przyznawana jest rolnikowi do gruntów stanowiących grunty orne lub sady (§ 4 ust. 2 rozporządzenia zalesieniowego) i takie grunty orne (rolne) zostały zadeklarowane przez skarżącego o powierzchni 3,12 ha. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego pomoc na zalesianie obejmuje: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Stosownie do § 8 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego, wysokość pomocy na zalesianie w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i deklarowanej przez rolnika powierzchni gruntów, do powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, w szczególności zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 16 i art. 21 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, a w przypadku wsparcia na zalesienie - zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 30 cyt. rozporządzenia. Wydanie decyzji administracyjnej przyznającej pomoc (wsparcie) w odpowiedniej wysokości poprzedzone jest kontrolą, w tym kontrolą na miejscu, wg ustanowionych procedur w przedmiocie realizacji zadeklarowanego przedsięwzięcia przez ubiegającego się o pomoc na zalesianie - art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1-8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Taka kontrola została przeprowadzona w niniejszej sprawie w dniach 23-24 września 2013 r., w następstwie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. W oparciu o jej wyniki oraz na podstawie analizy fotografii terenu organ ustalił, że skarżący na obszarze 0,16 ha nie utrzymywał zalesienia, że jest to obszar porośnięty trawami, bez sadzonek drzew iglastych czy liściastych, zarówno żywych jak i uschniętych. Do kwestii tych organ odniósł się zarówno w piśmie z dnia 20 stycznia 2015 r. stanowiącym odpowiedź na zastrzeżenia do kontroli, jak i w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Podniesione w skardze zarzuty, że to organ błędnie opisał, że na kontrolowanym terenie brak jest sadzonek, nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Stosownie do regulacji art. 21 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przepisie tym zmodyfikowano zarówno niektóre zasady ogólne procedury administracyjnej, jak i rozstrzygnięto kwestię rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu objętym tą ustawą. W myśl art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na organie nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania żądanej wnioskiem płatności, tym niemniej w sytuacji gdy strona przedstawia w postępowaniu administracyjnym swoje stanowisko kwestionujące ustalenia dokonane przez organ w wyniku kontroli na miejscu, organ zobowiązany jest się do nich odnieść. Tak też organ uczynił w przedmiotowej sprawie, odpowiadając w piśmie z 20 stycznia 2015 r., następnie w uzasadnieniu decyzji, że żadnych sadzonek, o których mówi strona, nie stwierdzono. Skarżący istnienia sadzonek w 2013 r. w żaden sposób nie wykazał. Powoływanie się w skardze na argumenty, że na spornym terenie były sadzonki dębu, jest bezzasadne, bowiem ich nasadzenie nastąpiło dopiero w 2014 r. Słusznie zauważył to organ w odpowiedzi na skargę, wywodząc tę okoliczność z przedstawionego przez stronę rachunku na zakup sadzonek datowanego na 8 maja 2014 r. Skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach zalesienia było zastosowanie przez organ sankcji, o której mowa w art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Nr 65/2011. 3.4 Kolejną kwestią objętą wytycznymi wyroku II SA/Ke 934/14 jest odniesienie się do treści art. 28 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ww. ustawy pomoc i pomoc techniczna wypłacone beneficjentowi, który nie wykonał w całości lub w części operacji lub obowiązków związanych z jej wykonaniem, lub zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej, nie podlegają zwrotowi w przypadku wystąpienia co najmniej jednej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006. Z kolei w myśl § 18 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy uprawa leśna założona na gruntach rolnych została częściowo zlikwidowana przed upływem 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, a uprawa założona na gruntach innych niż rolne - przed upływem 5 lat od tego dnia, rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania wypłaconą do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana, chyba że wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w § 1 pkt 7. Jak wynika z treści powołanego przez organ przepisu art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz.U.UE.L.2006.368.15), państwa członkowskie mogą uznać pewne kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w tym katastrofę naturalną poważnie dotykającą grunty gospodarstwa, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Jak ustalił organ, J. T. w latach 2011, 2012, 2013 nie zgłosił wystąpienia takich zjawisk w uprawie leśnej. Słusznie organ podniósł, że zjawisko obumarcia sadzonek, które strona zgłaszała w 2010 r., nie może mieć wpływu na postępowanie prowadzone w przedmiocie przyznania płatności za 2013 r. Okoliczności te uwzględnione zostały bowiem w stosownej decyzji wydanej za 2010 r. 3.5 Powołany w skardze art. 40 ustawy z dnia 7 marca 2013 r. stanowi, że "W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późn. zm.5) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte)." Zarzut jego naruszenia jest więc niezrozumiały, tak jak i kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia przepisu § 1 pkt 7 rozporządzenia zalesieniowego, który stanowi o zakresie regulacji niniejszego rozporządzenia ["rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", zwanej dalej "pomocą na zalesianie", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w tym wyjątkowe okoliczności, inne niż określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.), w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy na zalesianie."]. Zarzut polegający na bezpodstawnym naliczeniu kwoty do zwrotu za 2007 i 2010 r. dotyczy sprawy I SA/Ke 627/15, brak jest więc podstaw do czynienia rozważań na ten temat w niniejszej sprawie. Analogicznie należy odnieść się do zarzutów zawartych w skargach w sprawach I SA/Ke 627/15, II SA/Ke 914/14 i II SA/Ke 934/14, do których odwołuje się skarżący w przedmiotowej skardze. Część argumentów w nich podniesiona nie obejmuje przedmiotowej sprawy, część powtórzona została w niniejszej skardze i wobec tego poddano ją rozważaniom w niniejszym uzasadnieniu. Z kolei na zarzuty odnoszące się do przeprowadzonej w dniu 29 września 2013 r. kontroli odpowiedź została udzielona we wskazanym już wyżej piśmie organu z dnia 20 stycznia 2015 r. 3.6 Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchaniu świadków należy podnieść, że zgodnie z treścią art.106 § 3 ustawy p.p.s.a., dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być jedynie dowód z dokumentów, i to taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym skarżoną decyzją, oraz pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. O istotnych wątpliwościach można mówić zaś tylko wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niejasne, są sporne. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. 3.7 Reasumując należy podnieść, że organy wypełniając zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Ke 934/14 sporządziły prawidłowe uzasadnienie, spełniające wymogi z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Wyjaśniły wszystkie pominięte uprzednio kwestie mające związek z przyznaniem J. T. pomocy na zalesianie w 2013 r. 3.8 Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło