I SA/Ke 715/15
WyrokWSA w Kielcach2016-01-14
Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej i nałożenie sankcji wieloletnich jest zasadne w przypadku, gdy rolnik skosił trwałe użytki zielone przed terminem, powołując się na wysokie temperatury i potrzebę uzyskania siana dobrej jakości, a oświadczenie o tych okolicznościach złożył po terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej i nałożenie sankcji jest zasadne, ponieważ przedwczesne koszenie trwałych użytków zielonych w celu uzyskania siana dobrej jakości stanowi działanie sprzeczne z celem pakietu 'ochrona siedlisk lęgowych ptaków', który ma na celu poprawę warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków. Ponadto, rolnik złożył oświadczenie o okolicznościach nadzwyczajnych po terminie wymaganym przez przepisy.Stan faktyczny
Rolnik S. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W trakcie kontroli stwierdzono niezgodności w realizacji zobowiązań, w tym przedwczesne koszenie trwałych użytków zielonych. Organ pierwszej instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości i nałożył sankcje. Po uchyleniu i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości i nałożeniu sankcji, uznając, że rolnik nie dochował terminów i naruszył wymogi pakietu rolnośrodowiskowego. Rolnik zaskarżył decyzję, argumentując, że przedwczesne koszenie było spowodowane warunkami pogodowymi i że nie został pouczony o konieczności zgłoszenia tych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.
1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dyrektor ARiMR) w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (Kierownik ARiMR) z dnia [...] r.
nr [...] o przyznaniu S.W. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.
1.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął w dniu 17 maja 2013 r. wniosek kontynuacyjny S. W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wraz z załącznikami graficznymi oraz deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. Na podstawie deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych stwierdzono, iż strona zadeklarowała w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, w wariancie trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnię 3,09 ha, w wariancie uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnię 0,17 ha, w wariancie uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnię 0,20 ha. Ponadto wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 do powierzchni 21,81 ha. W związku z nierzetelnym wypełnieniem wniosku oraz brakiem w nim większości istotnych informacji o gruntach, Kierownik ARiMR wezwał wnioskodawcę pismem z 18 czerwca 2013 r., do uzupełnienia wniosku w zakresie szczegółowo określonym w decyzji. W wyniku złożonej korekty wniosku, S. W. zadeklarował: 3,09 ha w wariancie trwałe użytki zielone; 0,20 ha w wariancie uprawy warzywne; 0,17 ha w wariancie uprawy sadownicze i jagodowe; 21,81 ha
w wariancie ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000.
1.3. W dniach od 24 lipca do 1 sierpnia 2013 r. oraz od 24 do 26 listopada
2013 r. w gospodarstwie S. W. została przeprowadzona przez Biuro Kontroli ARiMR w K. kontrola na miejscu, w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz w dniach od 24 lipca do 1 sierpnia 2013 r. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku których na działce rolnej A deklarowanej jako ogródek stwierdzono na powierzchni 0,13 ha ogórki i czosnek na pozostałej części stwierdzono mieszankę zbożową, oraz na działkach AC, E, FA, I , K ,L, M, R, T różnicę w powierzchni zadeklarowanej a powierzchni stwierdzonej. Ponadto dla działek rolnych J i M stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, dla działek rolnych F, I, K, M i T stwierdzono powiększenie pola zagospodarowania, natomiast dla działek rolnych E, F i T stwierdzono zmniejszenie pola zagospodarowania . W trakcie kontroli stwierdzono również, że rolnik nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej w zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne oraz dokumentacji przyrodniczej stanowiącej szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków dla działek rolnych I, L i FF. Ponadto dla działek rolnych działek rolnych C,D,E,F, FA, L zgłoszonych do płatności w wariancie - ochrona siedlisk łęgowych ptaków, stwierdzono wykoszenie
w nieodpowiednim terminie, wykoszenie całej powierzchni oraz prowadzenie zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych w terminie od dnia 1 kwietnia do dnia 1 sierpnia. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych działek oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek. W dniach od 24 lipca do 26 listopada 2013 r. w gospodarstwie S. W. przeprowadzona została również kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, w wyniku której na działce rolnej FA, FF i H stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie do 31 lipca lub nie były na nich wypasane zwierzęta.
1.4. Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli wniosku, decyzją z dnia 9 maja 2014 r. Kierownik ARiMR przyznał S. W. płatność rolno środowiskową w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi w łącznej kwocie 2 252,40 zł z tytułu realizacji wariantów: trwałe użytki zielone, ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 i odmówił przyznania płatności
w wariantach: uprawy warzywne i uprawy sadownicze i jagodowe oraz nałożył sankcje wieloletnie w kwocie 198,80 zł. W w/w decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. nakazał również realizację działań naprawczych mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w trakcie kontroli na miejscu w zakresie normy N.04.1.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...
] r. uchylił w.w decyzję i przekazał spraw do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik ARiMR, 27 lutego 2015 r. podjął rozstrzygnięcie o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2013 rok z sankcjami wieloletnimi. Łączna kwota przyznanych płatności wyniosła 2 606,30 zł oraz nałożono sankcje wieloletnie w kwocie 198,80 zł. Od ww. decyzji S. W. wniósł w terminie odwołanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja
z dnia [...] r. nie odpowiadała prawu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie uznania bądź nie uznania działania siły wyższej. W związku z powyższym Dyrektor ARiMR na podstawie decyzji z [...]r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli wniosku, decyzją z dnia
[...] r. Kierownik ARiMR przyznał S. W. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 2 346,00 zł z tytułu realizacji wariantów: trwałe użytki zielone w kwocie 702,00 zł oraz ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 w kwocie 1 644,00 zł i odmówił przyznania płatności w wariantach uprawy warzywne i uprawy sądownicze i jagodowe oraz nałożył sankcje wieloletnie w kwocie 198,80 zł. Organ nakazał również realizację działań naprawczych mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych
w trakcie kontroli na miejscu w zakresie normy N.04.1.
1.5. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji wskazał, że wnioski
o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 rozpatrywane są w oparciu
o ustawę z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 ze zm.) dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.) dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe" oraz przepisy unijne, które organ szczegółowo wymienił, w tym przywołał treść stosownych przepisów. Organ odwoławczy zważył, że przedmiotem sporu, w rozpatrywanej sprawie, stało się pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w związku z niepotwierdzeniem w trakcie kontroli na miejscu powierzchni deklarowanej we wniosku oraz w związku ze stwierdzonymi uchybieniami w realizowanym zobowiązaniu rolnośrodowiskowym.
1.6. Dyrektor ARiMR stwierdził, że złożenie w niniejszej sprawie w dniu 23 lipca
2014 r. w Ś Oddziale Regionalnym ARiMR w K. oświadczenia przez S. W., w którym wyjaśnił przyczynę przedwczesnego pokoszenia działek rolnych, na których realizuje wariant 5.1 powołując się na upały powodujące wysychanie traw, a tym samym obniżające wartość paszową siana, nastąpiło
z uchybieniem terminu wskazanego w art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE)
Nr 1974/2006. Jednocześnie zważył, że w odniesieniu do wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w tym do płatności rolnośrodowiskowej nie ma zastosowania art. 75 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
1.7. Dyrektor ARiMR podkreślił że zgodnie z zapisami załącznika nr 10 "Szczegółowy opis pakietów rolnośrodowiskowych" oraz kalkulacją wysokości płatności rolnośrodowiskowej do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (M.P.2007.94.1035 ze zm.), realizowany przez stronę pakiet polega na ograniczeniu nawożenia, ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na obszarach cennych przyrodniczo znajdujących się na obszarach Natura 2000. Spełnienie wymogów wariantu 5.1 prowadzi do poprawy warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków, których miejsca lęgowe są związane z ekstensywnymi użytkami zielonymi. Ponadto Dyrektor ARiMR zaznaczył, że wariantem "ochrona siedlisk lęgowych ptaków" objęto gatunki ptaków lęgowych charakterystyczne dla cennych przyrodniczo i zagrożonych typów trwałych użytków zielonych m.in. łąk wilgotnych i świeżych, występujących głównie w dolinach rzek oraz turzycowisk i łąk torfowych, występujących na torfowiskach. Gatunki ptaków wspierane w ramach tego wariantu gniazdują na ziemi lub w roślinności zielnej i zbyt wczesne koszenie lub zbyt intensywny wypas mogą się przyczynić do zniszczenia ich lęgów. Tymczasem zaniechanie użytkowania wspomnianych powyżej trwałych użytków zielonych przyczynia się do degradacji siedlisk lęgowych ptaków. Kalkulacja stawki płatności w tym pakiecie uwzględnia zarówno utracony dochód z tytułu ekstensyfikacji produkcji, jak i zakup dodatkowej paszy. W związku z powyższym Dyrektor podniósł, że istota realizowanego pakietu została ujęta przez ustawodawcę w samej jego nazwie. W ocenie organu odwoławczego celem realizowanego pakietu nie jest zbiór dobrej jakości siana. Wobec czego skoro strona w okresie lęgowym dokonała zabiegu rolniczego - wykoszenia - stwarzając tym samym zagrożenie dla osiedlonego na łące ptactwa, nie może skutecznie dochodzić uniknięcia zastosowania sankcji wskazanych w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
1.8. Dyrektor powołał pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 4 kwietnia
2008 r. sygn. II GSK 492/07, podkreślający znaczenie dowodowe protokołu kontroli
w sprawach dotyczących wniosku i uznał, że stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu nieprawidłowości oznaczały brak dochowania przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. W ocenie Dyrektora ARiMR, strona zobowiązana była do podania we wniosku danych dotyczących działek rolnych w taki sposób, by możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Rolnik powinien postarać się o to, aby dane wskazane we wniosku były zgodne ze stanem faktycznym na dzień jego złożenia, a w przypadku wystąpienia siły wyższej, aby zostały one sprostowane za pomocą oświadczenia, będącego swoistym uzupełnieniem danych wskazanych we wniosku lub usprawiedliwieniem w zakresie zaniedbań dotyczących zadeklarowanych działek. W sprawie strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia organu I instancji.
1.9. W końcowych rozważaniach organ odwoławczy przedstawił sposób wyliczenia przyznanych stronie płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
2. Skarga do Sądu.
2.1 Na powyższą decyzję S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykoszenie łąk wcześniej przed końcem terminu było podyktowane pogodą i wysokimi temperaturami co sprawiło, że trawa usychała i stałaby się bezwartościowa. Skarżący wskazał, że zaniżenie wartości kalorycznej siana uniemożliwiło by jego sprzedaż. Ponadto zaznaczył, że zachował wszystkie zalecenia jakie dotyczą pakietu 5.1 oraz upewniał się przed wykoszeniem czy nie ma ptaków objętych kontrolą by nie doprowadzić do degradacji ich siedlisk lęgowych. Dodatkowo podkreślił, że agencja nie jest pomocna dla rolnika i nie jest prawdą, że był on obecny podczas ponownej kontroli w 2014 r.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
2.2. W piśmie procesowym z 11 stycznia 2016 r. skarżący wniósł
o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w postaci załączonych do niego dokumentów. Dodatkowo doprecyzował, że niewypełnienie prze niego zobowiązania i skoszenie łąk przed terminem było wynikiem okoliczności nadzwyczajnych w następstwie poważnej klęski żywiołowej. Wskazał, że nie dokonał właściwego zgłoszenie w terminie 10 dni roboczych, bowiem nie został pouczony przez organ
o konieczności dokonania takiej czynności. W tym kontekście skarżący przywołał treść art. 9 k.p.a., nakładającego na organy administracji obowiązek udzielania informacji z urzędu i stwierdził że zarzut niepoinformowania o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych nie jest zasadny i sprzeczny z zasada wyrażoną w art. 8 k.p.a.
3.Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje.
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t. ze zm.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
3.3 Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożenie sankcji wieloletnich co zostało spowodowane, w ocenie organu, niepotwierdzeniem w trakcie kontroli powierzchni deklarowanej we wniosku oraz uchybieniami strony w realizowanym zobowiązaniu rolnośrodowiskowym.
3.4.Wskazując treści znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego podkreślić trzeba, że zgodnie z § 10 pkt 2 lit a i b rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa w ramach wszystkich wariantów jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia,
w szczególności w zakresie uprawy roślin, natomiast w ramach wariantu trzeciego i czwartego - jest przyznawana, jeżeli rolnik w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, był posiadaczem bydła, koni, owiec lub kóz, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z kolei stosownie do § 12 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego,
w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako: 1) grunty orne, na których występują, uprawy wymienione w ust. 1 załącznika Nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego;
2) trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego. Z kolei zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych:1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują: a) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w załączniku Nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego tych pakietów,(...) 3) położonych: b) na obszarze Natura 2000 – w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§18 ust. 3 w/w rozporządzenia. W przypadku ustalenia, że obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw zgodnie z art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Z kolei w myśl art. 16 ust. 5 w/w rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem. Kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 5 akapit trzeci oraz ust. 6 akapit drugi niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie z art. 5b Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie ze wspomnianym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo należności zostaje anulowane (art. 16 ust. 6 i 7 w/w Rozporządzenia Nr 65/2011).
3.5. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny czyniąc to na podstawie rzetelnych dowodów. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że pięcioletnie zobowiązanie skarżącego dotyczy ochrony siedlisk lęgowych ptaków co wiąże się ze spełnieniem wymogów określonych
w wariancie 5.1. Realizacja wymogów ww. wariantu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, ma za zadanie poprawę warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków, których miejsce lęgowe są związane z ekstensywnymi użytkami zielonymi. Gatunki ptaków wspierane w ramach tego wariantu gniazdują bowiem na ziemi lub w roślinności ziemnej i zbyt wczesne koszenie lub intensywny wypas może się przyczynić do degradacji ich siedlisk lęgowym. Jednym z wymogów pakietu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych, jest niestosowanie jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych w terminie od 1 kwietnia do 1 sierpnia, a w przypadku kośnego użytkowania trwałych użytków zielonych koszenie w terminie od 1 sierpnia do 30 września, oraz pozostawienie
5 -10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej w przypadku występowania wodniczki 30-50 % przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części działki.
Z powyższego wynika, co trafnie wskazał organ odwoławczy, celem realizowanego pakietu nie jest zbiór dobrej jakości siana. Wymogi zawarte w ramach wariantu 5.1 mają przede wszystkim na celu dostosowanie użytkowania do wymogów wybranych gatunków ptaków gniazdujących na łąkach i pastwiskach. Podnoszone zatem przez stronę okoliczności, że przedwczesne skoszenie łąki spowodowane było wysokimi temperaturami co mogło przyczynić się do obniżenia jakości uzyskanego siana nie zasługują na aprobatę. Niewątpliwie podjęte przez skarżącego czynności polegające na przedwczesnym koszeniu łąk w celu uzyskania dobrej jakości siana na dalszą odsprzedaż, stworzyły zagrożenie dla osiedlonego na łące ptactwa co stanowi działanie pozostające w kolizji z realizowanym przez skarżącego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
3.6. Prawidłowo w niniejszej sprawie organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 47 ust.1 Rozporządzenia Komisji( WE) Nr 1974/2006 oraz
§ 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którymi jeśli rolnik nie był
w stanie wypełnić zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych nie jest wymagany zwrot przyznanej pomocy. W myśl art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 rolnik zobowiązany jest powiadomić Kierownika Biura Powiatowego o zaistniałych okolicznościach, w terminie 10 dni roboczych od dnia,
w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Zasadnie zatem przyjęto, że złożenie w niniejszej sprawie w dniu 23 lipca 2014 r. oświadczenia skarżącego, w którym wyjaśnił przyczynę przedwczesnego pokoszenia działek powołując się na upały powodujące wysychanie traw, nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego art. 47 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006. Podkreślenia w tym miejscu wymaga. że zasadniczo do postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego
z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych w szczególności przepisami ustawy
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Uregulowania wynikające z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich modyfikują również zasadę stosowania art. 9 k.p.a. Zgodnie z powyższymi przepisami zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) ograniczono jedynie do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. W podobny sposób ograniczono zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Organ został bowiem zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie, przy czym jednocześnie wyłączono stosowanie art. 81 k.p.a. Wobec powyższego podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 9 i 8 k.p.a nie zasługuje na uwzględnienie.
3.7. Bezzasadny jest zarzut skarżącego podniesiony w skardze dotyczący braku jego udziału podczas ponownej kontroli. Podkreślenia wymaga, że zgodnie
z art. 27 ust.1 Rozporządzenia Komisji( WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Z powyższego należy wywieść ,że co do zasady kontrole na miejscu nie powinny być zapowiadane i dopuszczalne jest przeprowadzenie ich na miejscu bez udziału rolnika. Tym samym brak jest zdaniem Sądu racjonalnych argumentów do podważania ustaleń organu wynikających z przeprowadzonej kontroli.
3.8. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło