I SA/Ke 721/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13.04.2006 r. sprawy ze skargi C. F. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postępowanie; 2. stwierdza, że zaskarżone postępowanie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec C. F. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] obejmujących zaległości w podatku VAT spółki A . W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postępowanie egzekucyjne umarza się jedynie w przypadkach wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na fakt, iż powody podane przez stronę w zażaleniu nie występują w katalogu ujętym w powyższym artykule to nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie egzekucji. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w kwestii prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji wyraził stanowisko wierzyciel w postanowieniu z dnia [...], uznając, że jest ono w pełni uzasadnione. Od powyższego rozstrzygnięcia C. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie prawa przez Naczelnika Urzędu Skarbowego: -przy egzekwowaniu należności z zajętej maszyny papierniczej; -nie doręczenie decyzji o wielkości zaległości przy piśmie [...]. Doręczenie to nie mogło nastąpić bowiem skarżący od 21.07.2003 r. był zameldowany pod aktualnym adresem, a przesyłka była adresowana na S., ul. W.; - nie egzekwowanie zaległości od winnego takiego stanu Prezesa Spółki A., który został skazany prawomocnym wyrokiem za działanie na szkodę tej spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wskazał, iż zarzuty skarżącego dotyczą niewłaściwego działania wierzyciela. W związku natomiast z tym, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, odpowiedź wierzyciela w tym przedmiocie jest wiążąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając ze swych uprawnień z art. 134 ustawy P.p.s.a. Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa egzekucyjna, organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Przepis ten w związku z art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej normuje zagadnienia związane z wszczęciem egzekucji, przewidując określone obowiązki organu egzekucyjnego. Jednym z tych obowiązków jest doręczenie zobowiązanemu za pokwitowaniem (zob. przepis art. 39 Kpa) tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków związanych z wszczęciem egzekucji. W aktach sprawy brak dowodu doręczenia tytułów wykonawczych. Zalega w nich jedynie koperta z tymi tytułami, adresowana i wysłana 12.01.2005 r. do C. F. na adres S., ul. R. - z adnotacją adresat wyprowadził się. Wydaje się, że organ egzekucyjny przyjął fikcję doręczenia korespondencji, na którą pozwala mu przepis art. 41 §2 Kpa. Postępowanie takie jednak, w świetle pozostałych danych w sprawie, w ocenie Sądu, było niedopuszczalne. Znamiennym bowiem jest, iż w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], przekazującym sprawę według właściwości miejscowej właśnie Naczelnikowi US, organ ten wskazał, iż zobowiązany (C. F.) od 21.07.2003 r. zameldowany jest w P. D. Na ten adres więc należało wysłać tytuły wykonawcze. W takiej sytuacji nie można mówić o prawidłowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a wręcz stwierdzić należy, iż zostało ono wszczęte z istotnym naruszeniem wyżej wskazanego art. 32 ustawy egzekucyjnej. Po drugie, przepis art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś skoro w ramach tych czynności badana jest prawidłowość tytułu wykonawczego, to tym bardziej należy sprawdzić, czy tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony. Po trzecie, należy zgodzić się z organem egzekucyjnym, iż ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Taki kategoryczny zakaz sformułowany został w art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, który jednocześnie wprowadził dla organu egzekucyjnego obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zakaz badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie oznacza, iż organ egzekucyjny nie powinien np. zbadać czy wydano akt z którego wynika egzekwowany obowiązek, czy w końcu, jak w niniejszej sprawie, czy egzekwowane decyzje zostały skutecznie doręczone, co z kolei implikuje ich wykonalność. W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego I instancji skarżący podnosił fakt, iż nie otrzymał decyzji nakładających na niego obowiązki bowiem od 21.07.2003 r. był już zameldowany pod innym adresem, na dowód czego przedstawił kserokopię potwierdzenia zameldowania. Dyrektor Izby Skarbowej podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie wyjaśnił tej kwestii. Wierzyciel natomiast podał jedynie, iż doręczenie decyzji podlegających egzekucji nastąpiło w oparciu o treść art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. przyjęto fikcję doręczenia. Nie wyjaśniono jednak kwestii czy adres do doręczeń nie zmienił się, czy też pod ten pod którym przyjęto fikcję doręczenia dokonywano już wcześniej właściwego doręczenia. Okoliczności te nie pozostają bez wpływu na ustalenie istnienia obowiązku po stronie skarżącego. Po czwarte, wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej organ egzekucyjny nie był związany odpowiedzią wierzyciela, bowiem nie była to wypowiedź wierzyciela, o której mowa w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Niedopełnienie wyżej wskazanych obowiązków godzi w zasadę zaufania do organów państwa, dlatego ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny usunie wskazane wyżej uchybienia i po wyjaśnieniu istnienia podstaw egzekwowanych obowiązków podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy P.p.s.a. Na podstawie zaś art. 152 wyżej wymienionej ustawy postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.