I SA/Ke 722/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. wniosku A. w K. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w podatku od nieruchomości na 2012 r. postanawia: odmówić A. w K. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. R. M. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane w oparciu o art. 163 § 2, art. 216 oraz art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2102 r. poz. 749 z późn. zm.) w przedmiocie nie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. ustalającej dla R. M., H. M. oraz B.M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012. Po wniesieniu skargi, w dniu 7 stycznia 2013 r. skierowany został do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawach sygn. akt: I SA/Ke 722/12 oraz I SA/Ke 723/12 – P. w K. reprezentowany przez Prezydenta E. K. V-ce Prezydenta Z. B. i sekretarza Zarządu głównego B. M. W uzasadnieniu wniosku powołano przepisy: art. 62, art. 63, art. 61 § 2 k.p.c., § 8, § 14.4, § 17.6 a,b,c, § 20.1-2, § 18. 1-2, § 31, § 33, § 58,5 statutu oraz wskazano, że w dniu 15.I.2011 r. Stowarzyszenie P. zawarło z uczestnikami postępowania: R.M., H.M. oraz B. M. umowę użyczenia nieruchomości na działalność oświatową wśród młodzieży - 93,5 % nieruchomości przy ul. J. w M. Działalność ta z mocy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest zwolniona z podatku od nieruchomości, dlatego istnieje interes społeczny i prawny do udziału Stowarzyszenia jako strony ww. sprawach. Do wniosku dołączono wyciąg postanowień statutu P. z dnia 28 grudnia 1998 r. zarejestrowanego 21.IV.1999 r. przez Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem Nr (...), który obowiązuje dotąd. Na rozprawie dnia 28 lutego 2013 r. reprezentujący Stowarzyszenie P. E.K. podtrzymał wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zajęło stanowiska w przedmiocie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania P. w K. jest niezasadny. Na wstępie podkreślić należy, że ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym poprzez wyraźne umieszczenie takiego zapisu w przepisach ustawy, to należy przyjąć, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne, czyli rozprawa. Zgodnie bowiem z art. 90 § 1ustawa p.p.s.a. "Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie". Przepis art. 33 § 2 ustawa p.p.s.a. wskazuje, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 ustawa p.p.s.a. stanowi: ,, Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób." W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Kategoria interesu prawnego jednolicie odnosi się zarówno do skarżącego jak i uczestników postępowania, stanowiąc łącznik pomiędzy ich sytuacją prawną - sferą indywidualnych praw i obowiązków - a zaskarżonym aktem, czynnością albo bezczynnością. Związek ten musi być przy tym bezpośredni oraz realny. Istnienie jednolitego kryterium interesu prawnego zarówno w stosunku do skarżącego jak i uczestników postępowania prowadzi do konkluzji, że uczestnikiem może być w danej sprawie podmiot, który choć posiadał wynikającą z interesu prawnego legitymację skargową, nie skorzystał z niej. Jeśli podmiot taki był stroną toczącego się w danej sprawie postępowania administracyjnego - staje się on uczestnikiem postępowania zgodnie z art. 33 § 1 ustawa p.p.s.a. Jeśli nie był stroną, lecz zaskarżone działanie albo bezczynność administracji dotyczyły jego praw lub obowiązków - może zgodnie z art. 33 § 2 ustawa p.p.s.a. na swój wniosek uzyskać status uczestnika postępowania. W przypadku, gdy decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu, przyjmuje się, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku bezpośrednio. Gdy zaś decyzja rozstrzygająca o prawach i obowiązkach jednego podmiotu odnosi skutek wobec praw i obowiązków innego podmiotu, postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego innego podmiotu w sposób pośredni. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danej osoby musi wpływać na jej sytuację prawną. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej, w której wyłoniło się wskazane zagadnienie prawne jest ocena legalności postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej R.M., H.M. oraz B.M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości – jako współwłaścicielom nieruchomości stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2010.95.613), dalej jako ,,u.p.o.l." Podzielając wyżej zaprezentowany pogląd dotyczący interpretacji interesu prawnego, Sąd stwierdza że w niniejszej sprawie żadna z przesłanek dopuszczenia P. w.K. do udziału w charakterze uczestnika postępowania nie została spełniona. W ocenie Sądu wnioskodawca nie był i nie może być stroną takiego postępowania gdyż nie ma wątpliwości, że nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1a-b u.p.o.l. Nie wskazuje ponadto żadnej normy prawa materialnego, z której mógłby wynikać jego interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawca wywodzi swój interes prawny z zawartej 15.I.2011 r. umowy użyczenia nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania co do której jego zdaniem ma zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Zdaniem Sądu interesu prawnego, dającego prawo do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika nie może Stowarzyszenie P. wywodzić z faktu zawarcia umowy użyczenia. Umowa taka niewątpliwie jest stosunkiem zobowiązaniowym, nie dającym jednak podstaw do występowania przed organami w przedmiocie nakazów i zakazów, które organy administracji publicznej mogą kierować jedynie do podmiotów zobowiązanych – w n/sprawie do współwłaścicieli nieruchomości. W konsekwencji Stowarzyszenia P. jako strona takiej umowy nie ma legitymacji do występowania w charakterze uczestnika postępowaniu przed Sądem rozpoznającym skargę na postanowienie w przedmiocie nie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję nakładającą obowiązki w podatku od nieruchomości jedynie na podmioty będące podatnikami w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.p.o.l. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w żaden sposób nie reguluje kwestii prawnych wnioskodawcy. Zwolnienie o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. dotyczy bezpośrednio skarżącego R.M. jako współwłaściciela nieruchomości tym samym podatnika, a więc jego interesu prawnego. Spór dotyczący tej kwestii zostanie rozstrzygnięty bez udziału Stowarzyszenia P. jako uczestnika postępowania. Przedstawiony przez wnioskodawcę związek pomiędzy treścią zawartej umowy użyczenia nieruchomości a przedmiotem niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że nie może stanowić źródła interesu prawnego, nie można mu bowiem przypisać przymiotu bezpośredniości. Posiadanie zależne nieruchomości (użyczenie) przez wnioskodawcę w tej konkretnej sprawie nie daje mu przymiotu podatnika w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.p.o.l. a tym samym podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego. W § 4 umowy użyczenia postanowiono, że rozpoczęcie działalności statutowej na tej nieruchomości (Domu weselnego) nastąpi po uzyskaniu 100 % pewności, że Urząd Miasta i Gminy zwolni Stowarzyszenie od podatku od użyczonej części nieruchomości. Z powołanej jako uzasadnienie wniosku umowy użyczenia, wynika zatem po stronie wnioskodawcy istnienie interesu faktycznego, o jakim nie ma mowy w art. 33 § 2 ustawa p.p.s.a. Stowarzyszenie P. nie wykazało także istnienia drugiej przesłanki z art. 33 § 2 ustawa p.p.s.a. uzasadniającej jego udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Niewątpliwie Stowarzyszenie P. jest organizacją społeczną o jakiej mowa w art. 25 § 4 ustawa p.p.s.a., jednakże jego udział w tym postępowaniu jest wykluczony albowiem przedmiot sprawy nie dotyczy zakresu jego statutowej działalności. Odnosząc przedmiot sporu w niniejszej sprawie do treści wniosku, Sąd uznał że przedstawione przez wnioskodawcę argumenty nie uzasadniają dopuszczenia tej organizacji społecznej jako uczestnika do toczącego się postępowania. Powołane w uzasadnieniu wniosku postanowienia obowiązującego statutu są zbyt ogólne, dotyczą różnych kwestii np. ekologii, rolnictwa, ochrony środowiska, patriotyzmu, edukacji, wymiany myśli oraz informacji. Także w umowie użyczenia wnioskodawca wyraźnie zastrzegł, że będące przedmiotem opodatkowania 93,5 % nieruchomości przy ul. J. w M. zostanie przeznaczone na działalność oświatową wśród młodzieży. Dowiódł tym samym braku ścisłego i bezpośredniego związku przedmiotu niniejszej sprawy z zakresem statutowej działalności Stowarzyszenia P. Analiza celów realizowanych przez Stowarzyszenie P. dokonana na podstawie załączonego statutu, umowy użyczenia oraz wniosku daje podstawę do konkluzji, że przedmiot sprawy nie dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia P. Postanowienia statutu Stowarzyszenia P. - § 8, § 14.4, § 18.1, § 18. 2 - dotyczą upoważnienia dla reprezentowania ich członków przed sądami, w różnych sprawach. Uregulowanie kwestii reprezentacji wewnątrz i na zewnątrz Stowarzyszenia P. nie jest jednoznaczne z istnieniem interesu prawnego po stronie wnioskodawczy jak również nie dowodzi istnienia ścisłego związku pomiędzy statutową działalnością a przedmiotem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności - stosownie do art. 33 § 2 w związku z art. 90 § 1 ustawa p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.