I SA/Ke 724/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...]nr [...]utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...] odmawiającej D.A. stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego, zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes- Benz nr n/p WDC1631281X771735, rok produkcji 2002, pojemność silnika 3996 cm. 1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 16 lipca 2014 r. do Izby Celnej w K. wpłynęło pismo D. A., w którym wniósł o wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania oraz w przedmiocie zwrotu (nadpłaty) podatku akcyzowego, dotychczas niesłusznie wyegzekwowanego. Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] określił wnioskodawcy zobowiązanie podatkowe z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Mercedes Benz w związku z uznaniem przedmiotowego pojazdu za pojazd zaklasyfikowany do kodu CN 8703. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...]z [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Podatnik nie wniósł skargi na rozstrzygnięcie organu podatkowego II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Następnie pismem z 3 marca 2014 r. D. A. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...]Dyrektor Izby Celnej w K. [...][ r. wydał decyzję [...], w której stwierdził istnienie przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z 15 lutego 2013 r. Od tego rozstrzygnięcia podatnik nie wniósł odwołania, zatem stało się ono ostateczne. 1.3. Organ wskazał na art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zawierający definicję nadpłaty. Strona składając wniosek o zwrot podatku akcyzowego wskazała, że został on nienależnie zapłacony. Jednocześnie organ wskazał na zasadę trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że w przedmiotowym przypadku organ podatkowy rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną nr [...] z [...] r. utrzymując w mocy rozstrzygniecie organu I instancji określające zobowiązanie w kwocie 7981 zł. Określony decyzją podatek akcyzowy wraz z naliczonymi odsetkami, wyegzekwowano od strony jedynie w kwocie 4479,80 zł, rozliczonej proporcjonalnie na poczet zobowiązania w kwocie 2956,80 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 1523 zł. Z powyższego wynika, że podatnik posiada nadal zaległość podatkową w kwocie 5024,20 zł, od której należy naliczyć odsetki za zwłokę. Posiadanie zaległości podatkowej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyklucza możliwość powstania nadpłaty i konieczność zwrotu kwoty, która została słusznie wyegzekwowana jako realizacja treści decyzji ostatecznej. 1.4. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, że w sytuacji, kiedy strona nie zgadzała się z decyzją organu podatkowego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie, miała zgodnie z pouczeniem decyzji prawo złożenia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z prawa tego nie skorzystała. W przypadku postępowania wznowieniowego strona również nie złożyła odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji, co pozwalało przyjąć, że decyzja została zaakceptowana przez stronę. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję D. A.złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej dceyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy II K 222/14 Sądu Rejonowego w Starachowicach, bowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Dowód ten potwierdza, że skarżący nie miał nic wspólnego z kupnem spornego auta, a pojazd ten zakupił K.R., fałszując przy tym umowę kupna sprzedaży, wniosek o rejestrację pojazdu, dwie decyzje, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego obciążenia skarżacego podatkiem akcyzowym z tytułu wewnątrzwspółnotowego nabycia tego samochodu oraz dopuszczenie dowodu z akt postępowania administracyjnego w sprawie [...], który potwierdza okoliczność, że skarżący tuż po powzięciu wiedzy o toczącym się przeciwko K.R. postępowaniu karnym zawiadomił o tym Dyrektora Izby Celnej składając wniosek o wznowienie postępowania oraz odpis prawomocnego wyroku przeciwko K.R.. Zarzucił naruszenie: 1. art. 72 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie do stanu faktycznego w sprawie; 2. rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 poprzez takie ukształtowanie postępowania i dokonanie wielu zaniechań w zakresie dowodowym, które nie doprowadziły do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia podstawowych zasad praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnych ustaleń i ocen, a w zasadzie było to następstwem nieprzeprowadzenia dowodu z akt postępowania karnego prowadzonego przeciwko K. R. oraz art. 233 § 1 w zw. a art. 239 poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji pomimo, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. 2.2. W uzasadnieniu skargi podatnik przyznał, że nie złożył odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. wydanej w postępowaniu wznowieniowym jednak wskazał, że złożył wniosek o zwrot nadpłaty podatku akcyzowego i umorzenie postępowania. Zwrócił uwagę na zasadę dwuinstancyjności postępowania i omówił przesłankę wznowienia postępowania dotyczącą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. W tym zakresie wskazał na wyroki sądów administracyjnych. 2.3. Skarżący podniósł, że organ powinien dążyć do ustalenia prawdy materialnej, tak aby podstawą wydawanych decyzji były rzeczywiste zdarzenia. W przypadku skarżącego wyrok Sądu jednoznacznie wskazuje, że nie miał nic wspólnego ze sprowadzeniem samochodu. Pomimo tego organy podtrzymały decyzje, że jest zobowiązany do zapłaty podatku. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji nie pokazuje dlaczego to on, a nie K. R., ma ponosić odpowiedzialność podatkową. 2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. 2.5. Na rozprawie 3 grudnia 2015 r. Sąd postanowił odmówić przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w skardze. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy też wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego. Z przepisu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że nadpłatą jest kwota nadpłaconego podatku jak również nienależnie zapłaconego podatku. Tak więc za nadpłatę uznać należy kwotę nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji) kwotą podatku, co oznacza, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Podatek zaś zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia, obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku akcyzowym zostało określone decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. oraz że skarżący nie wniósł skargi na ww. decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tym samym decyzja określająca podatnikowi sporne zobowiązanie podatkowe stała się ostateczna. Istotne ponadto jest, że rozstrzygnięcie to nie zostało wzruszone w trybie nadzwyczajnym. Ostateczną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K., stwierdził bowiem istnienie przesłanki do wznowienia postępowania, jednak odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [....]. Wymaga wyjaśnienia, że powyższa sytuacja faktyczna rodzi określone konsekwencje prawne. Decyzja podatkowa ostateczna korzysta bowiem z przewidzianej prawem ochrony jej trwałości wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zasada ta służy przede wszystkim ochronie ogólnego porządku prawnego, jej przestrzeganie gwarantuje stabilizację tego porządku. Korzysta ona z domniemania mocy obowiązującej, a jej wzruszenie możliwe jest jedynie w specjalnych trybach postępowania. Do czasu jej skutecznego wzruszenia zatem funkcjonuje w obrocie prawnym, a dokonane w niej rozstrzygnięcie ma charakter trwały. W związku z powyższym nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, którego wysokość została określona skarżącemu ostateczną decyzją. Jeżeli organ podatkowy poddał kontroli zobowiązanie podatnika za dany rok podatkowy i dał temu wyraz w decyzji określającej wymiar tego zobowiązania, zostały w sposób ostateczny ustalone elementy tego zobowiązania jako całości, a zatem i nadpłaty. Zasadność dokonanych w tym zakresie ustaleń strona miała możność uczynić przedmiotem kontroli kasacyjnej, czego jednak nie uczyniła. Nie kwestionowała również rozstrzygnięcia organu podatkowego wydanego w postępowaniu wznowieniowym. W ocenie Sądu dowody zgłoszone w skardze mają na celu zakwestionowanie ustaleń organów dokonanych w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami. Z tych też względów uzasadniona jest odmowa przeprowadzenia tych dowodów przez Sąd. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli ostatecznych decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym. Należy podkreślić, że konsekwencją określenia zobowiązania podatkowego decyzją ostateczną jest to, że żadna jego część nie może być nadpłatą, chyba, że nastąpi wzruszenie decyzji w trybie przewidzianym dla wzruszania ostatecznych decyzji, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W związku z powyższym, stwierdzając nadpłatę, organ odwoławczy orzekałby w sprawie, w której już ostatecznie rozstrzygnięto. Stanowiłoby to naruszenie przepisów o mocy wiążącej decyzji ostatecznych, a także unormowania w przedmiocie ustawowego trybu i możliwości wzruszania ich bytu prawnego (por. wyrok NSA z 25 maja 2006 r. sygn. II FSK 817/05; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd zarzuty skargi są nieuzasadnione. 3.3. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.