I SA/Ke 73/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska(spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant ref. staż. Łukasz Pastuszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. skargi J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej [...] z [...] r. znak [...] uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] Postanowieniem z dnia [...]. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J.D o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej znak [...] z dn. [...]. W motywach wskazał, że decyzją ostateczną z dnia [...] znak [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie określenia dla J.D. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. oraz zaległości z tytułu tego podatku wraz z należnymi odsetkami. W dniu [...] .J.D wniosła o stwierdzenie nieważności przywołanej decyzji. Decyzją z dnia [...]. znak [...] Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności i decyzja ta w postępowaniu odwoławczym została przez Izbę Skarbową utrzymana w mocy decyzją z [...] znak [...] Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z [...] Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na treść przepisu art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Nr 8 poz. 60 z 2005 r. ze zm.) powoływanej dalej jako Ordynacja i uznał, że postępowanie nie może być wszczęte ponieważ sprawa stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej została już ostatecznie rozstrzygnięta. Postanowieniem z dnia [...]. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.D wniosła o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] oraz decyzji [...] Izby Skarbowej z dnia [...], zarzucając naruszenie przepisu art. 70§1 i art. 70b Ordynacji. W uzasadnieniu skargi opisała przebieg postępowania w sprawie określenia podatku dochodowego oraz postępowań nadzwyczajnych, uzasadniając zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Podniosła, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności winna nastąpić w drodze decyzji nie postanowienia. W piśmie złożonym w dniu [...] skarżąca podtrzymała zarzuty, iż zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia, podniosła, iż nie zostały rozpatrzone zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przedstawione w odwołaniu z [...] Podtrzymała zarzut, iż odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności winna nastąpić w formie decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że art. 165a Ordynacji jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji określonej w art. 249§1 Ordynacji. W jego ocenie zachodziły przesłanki z art. 165 a Ordynacji bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w której odmówiono takiego rozstrzygnięcia nie może być wszczęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji §2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U Nr 187 poz. 1926). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U Nr 153 poz. 1269) Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę należy uznać za zasadną w części, w której skarżąca kwestionuje odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w formie postanowienia wydanego w trybie art. 165a Ordynacji. Przepis art. 165a Ordynacji ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym, wszczynanym na żądanie strony, które jest prowadzone w trybie zwykłym. Nie dotyczy sytuacji, w której przedmiotem żądania strony jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc postępowanie zmierzające do wzruszenia decyzji ostatecznej. Tryb nadzwyczajny związany ze stwierdzeniem nieważności decyzji, regulują przepisy rozdziału 18 Ordynacji art. 247-252. Stosownie do art. 249 Ordynacji podatkowej postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może być wszczęte w razie zaistnienia przesłanek negatywnych. Organ przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy dokonuje oceny czy nie zachodzą przesłanki negatywne. Przepis art. 249 Ordynacji wskazuje dwie negatywne przesłanki, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania, z tym, że nie jest to katalog zamknięty o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słowa w szczególności. Zaistnienie przesłanek negatywnych wyłącza wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w takim przypadku organ stosownie do art. 249 Ordynacji wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przepis art. 249 Ordynacji jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 165a przywołanej ustawy i jako przepis szczególny wyłącza zastosowanie art. 165a Ordynacji. Zastosowanie przez organ podatkowy normy przewidzianej dla postępowania zwykłego do postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w sytuacji, gdy przepisy regulujące postępowanie nadzwyczajne zawierają stosowne unormowanie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 233§1 pkt 1 Ordynacji organ odwoławczy wydaje decyzje o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przepis ten stosuje się zgodnie z art. 239 do postanowień. Ocena prawidłowości zaskarżonego aktu winna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie z 19 grudnia 2003 r. naruszył przepis art. 233§1 pkt 1 Ordynacji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny rozpoznać wniosek J.D z zachowaniem przepisów zamieszczonych w dziale 18 Ordynacji przewidzianych dla trybu nadzwyczajnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.