I SA/Ke 733/05

WyrokWSA w Kielcach2006-04-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2004, uzasadniona brakiem wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest zgodna z prawem, pomimo trudnej sytuacji materialnej podatnika, jego choroby i braku dochodów?
Ratio decidendi
Odmowa umorzenia zaległości podatkowej jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji przeprowadził postępowanie, zebrał materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zinterpretował pojęcia 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Sytuacja materialna podatnika, nawet trudna, nie zawsze uzasadnia umorzenie, zwłaszcza gdy nie wynikła ze zdarzeń losowych, a inwestycje mają na celu przyszłe polepszenie jego sytuacji.
Stan faktyczny
A. B. zwrócił się do Burmistrza z wnioskiem o umorzenie III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok, uzasadniając to trudną sytuacją materialną, brakiem funduszy na uruchomienie działalności gospodarczej i brakami dochodów na życie. Burmistrz odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja podatnika nie jest na tyle zła, aby uzasadniać ulgę, a inwestycja w stację paliw ma polepszyć jego przyszłą sytuację. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz ponownie odmówił umorzenia. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na posiadanie przez podatnika gospodarstwa rolnego, samochodów i oszczędności, a także brak zdarzeń losowych. Podatnik wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. obrazę art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, chorobę, brak dochodów i oszustwo przy budowie stacji paliw.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 733/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: ref.staż. Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12.04.2006 r. skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia III i IV raty zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2004 rok skargę oddala Pismem z dnia 2 grudnia 2004r. A. B. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu podatkowym za rok 2004. A. B. wniosek uzasadnił tym, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, gdyż nie uruchomił jeszcze działalności gospodarczej z powodu braku funduszy na jej dokończenie. Brak mu nawet dochodów na życie. Decyzją z dnia [...] numer [...] Burmistrz odmówił umorzenia III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż umorzenie na podstawie art. 67 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) może nastąpić tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W tym trybie podatnikom będącym przedsiębiorcą umorzenie zaległości następuje zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomoc publicznej, a więc wzięto pod uwagę okoliczność, że w ostatnich trzech latach podatnik nie korzystał z takiej pomocy. Wzięto pod uwagę okoliczności wynikające z materiału dowodowego sprawy tj. że podatnik jest w trakcie budowy stacji paliw, a środki na budowę są czerpane ze zgromadzonych oszczędności. Wobec tego uznano, że sytuacja wnioskodawcy nie jest taka zła, a inwestycja polepszy sytuację podatnika. Podkreślono, że podatek, którego wniosek dotyczy, wiąże się z posiadaniem gruntu, a nie jest uzależniony od dochodów, ani korzyści uzyskiwanych z danej nieruchomości. Od decyzji tej S. A. B. wniósł odwołanie. Powtórzył, że jego działalność nie jest jeszcze uruchomiona z uwagi na brak pieniędzy nawet na życie. Podniósł, że posiadane przez niego oszczędności zostały już dwa lata temu wykorzystane. Nie może uzyskać kredytu w bankach, z uwag na brak dochodów. Ne zgodził się z decyzją organu, pytając, czy tak ma wyglądać pomoc giny w tworzeniu miejsc pacy tj. sześciu osób na stacji całodobowej. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] numer [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I Instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z dnia [...] numer [...] Burmistrz odmówił umorzenia III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, po opisaniu dotychczasowego przebiegu sprawy, przywołaniu art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdził, że ważny interes podatnika występuje wtedy, gdy nastąpiło znaczne obniżenie jego zdolności płatniczych spowodowane zdarzeniami losowymi takim jak powódź, pożar lub inne zdarzenie uznane za wyjątkowe. Zaś pod pojęciem interesu publicznego należ rozumieć pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej lub całemu społeczeństwu. Stwierdzono, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do dopatrzenia się ważnego interesu publicznego oraz interesu podatnika uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej. Budowa firmy nie może być uznawana za straty, gdyż faktycznie ma a celu w przyszłości polepszenie sytuacji podatnika, a sytuacji nie można określić jako złej, skoro zgromadzone oszczędności podatnik inwestuje w budowę. Fakt nie posiadania źródeł dochodu oceniono jako spowodowany sposobem postępowania podatnika, a na okoliczność tę ma on wpływ. Odniesiono się do charakteru podatku od nieruchomości, jako wynikającego z samego posiadania. W związku z powyższym nie znaleziono podstaw do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. I od tego rozstrzygnięcia A. B. złożył odwołanie i stwierdził, że nie zgadza się z twierdzeniami uzasadnienia, gdyż są bezpodstawne, nie wskazano z jakiego to źródła ma nastąpić zapłata podatku, domniemywano, że strona czerpie ze zgromadzonych oszczędności. Nie zgodzono się ze stwierdzeniem, że źródłem dochodu odwołującego się jest dom, w którym mieszka, samochód osobowy [...] z 1986r. oraz wyrejestrowany samochód ciężarowy [...] nadający się do złomowania, która to czynność kosztuje [...]zł. Odnosząc się do kwestii braku posiadania źródeł dochodu, podano, że wykonywanie prac dorywczych jest niemożliwe z uwagi na stan zdrowia i częste przebywanie w szpitalach. Choroba wymaga dużych nakładów na leczenie. W załączeniu przedłożono zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zerowych dochodach w latach 2002, 2003, 2004, jak też orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności datującym się od 17 marca 2005r.. Orzeczenie wydano na okres do 30 czerwca 2007r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowanie odwoławcze zakończyło decyzją z [...] numer [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu uznano, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, biorąc po uwagę posiadanie przez A. B. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,25ha, posiadanie samochodów [...] i[...]. Zobowiązany utrzymuje się z oszczędności zgromadzonych w czasie pobytu za granicą i rozpoczął budowę stacji paliw, a przedstawiana trudna sytuacja finansowa i brak środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie stanowią, zdaniem organu, wystarczających powodów do umorzenia zaległości podatkowej. Postępowanie nie wykazało, by podatnika dotknęły jakiekolwiek klęski lub zdarzenia losowe. I na tę decyzję została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której skarżący powtórzył okoliczności i argumenty odwołania zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie przedstawionej w materiale dowodowym sytuacji, której w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący nie osiąga żadnych stałych dochodów, jest osobą ciężko chorą , wymagającą stałej konsolacji lekarskiej, nabywani i przyjmowania leków, jak również faktu, że skarżący padł ofiarą oszustwa przy wykonaniu zlecenia prac na budowę stacji paliw na znaczną kwotę, co ma wpływ na jego sytuację materialną. Sprawa znalazła swój epilog w sądzie na skutek wniesienia powództwa przeciwko nieuczciwemu wykonawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia zaległości podatkowej w trybie art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) rzeczywiście podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że od oceny organu zależy, czy w konkretnej sprawie uzna on całkowite lub częściowe umorzenie zaległości za uzasadnione w myśl tego przepisu. Organ podatkowy może, lecz nie musi uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Jednakże decyzja ta musi być podjęta po przeprowadzeniu stosownego postępowania, prowadzącego do ustalenia okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy oraz ich analizy w celu stwierdzenia, czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, dający podstawę do umorzenia zaległości podatkowej. Ten proces winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanych orzeczeń. Sądowa kontrola takich decyzji ogranicza się więc głównie do badania, czy w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ postępowanie takie przeprowadził, zebrał materiał dowodowy obrazujący sytuację życiową, w tym materialną, skarżącego, który został poinformowany o możliwo zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed rozstrzygnięciem sprawy. W uzasadnieniu odniesiono się do stwierdzeń i argumentacji skarżącego tj. do niemożności dokończenia inwestycji, nie osiągania dochodów, posiadanego majątku, uznając i uzasadniając, że te okoliczności faktyczne nie są tymi nadzwyczajnymi, które skutkowałyby zastosowanie ulgi podatkowej w tej postaci. Przedstawioną przez organy wykładnię pojęć z art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa "interes publiczny" i "ważny interes podatnika" należy uznać za prawidłową. Także wypełniony został obowiązek wynikający z art. 37 ustawy z 30 kwietnia 2004r.o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej /Dz. U. Nr 123, poz. 1291/, czyli zebrania informacji w zakresie otrzymania i wielkości pomocy publicznej w ciągu ostatnich trzech lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy. Naruszenia innych przepisów prawa procesowego mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie Sąd nie dopatrzył się. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że z wnioskiem o przyznanie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej można występować ponownie w przypadku dalszego pogorszenia się sytuacji życiowej podatnika. Z wniosku złożonego w trakcie postępowania sądowego o przyznanie prawa pomocy, jak i załączonych do niego dokumentów wynika rodzaj choroby, która dotknęła skarżącego i dalszych konsekwencji z nią związanych. Jednakże rzeczą wnoszącego o ulgę podatkową jest należyte udokumentowanie twierdzeń zawartych we wniosku poprzez przedłożenie np. zaświadczeń lekarskich, wypisów z pobytów szpitalnych, wskazanie źródeł utrzymania i ich wielkości itp. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 162, poz. 1692 ze zm./ - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło