I SA/Ke 777/15

WyrokWSA w Kielcach2016-03-10

Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie własności gospodarstwa rolnego przez beneficjenta pomocy na zalesianie gruntów rolnych, bez jednoczesnego przejęcia zobowiązań przez nowego właściciela i bez złożenia wniosku o pomoc w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności?
Ratio decidendi
Przeniesienie własności gospodarstwa rolnego przez beneficjenta pomocy na zalesianie gruntów rolnych, bez złożenia przez nowego właściciela wniosku o pomoc w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności i bez zobowiązania się do kontynuowania realizacji zobowiązań, stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Niedotrzymanie terminu na złożenie wniosku o pomoc przez nowego właściciela skutkuje brakiem przejęcia zobowiązań przez beneficjenta, co prowadzi do obowiązku zwrotu otrzymanych środków.
Stan faktyczny
A. P. otrzymała pomoc na zalesianie gruntów rolnych, która została wypłacona w transzach. Następnie, w wyniku umowy darowizny, przekazała całe gospodarstwo rolne synowi. Nie złożyła jednak wniosku o pomoc w terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności, co skutkowało wszczęciem postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ administracji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, a Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. A. P. wniosła skargę do WSA, argumentując, że spełniła wszystkie warunki zalesieniowe i że jej wypadek uniemożliwił terminowe dopełnienie formalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiana gruntów rolnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. R. kwotę 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym 276 (dwieście siedemdziesiąt sześć) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej Dyrektor ARiMR) decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej Kierownik) z dnia [...]nr [...] o ustaleniu A. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w łącznej wysokości 6 442,40 zł. 1.2. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że A. P. w dniu 1 sierpnia 2011 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011, w którym zadeklarowała działkę ewidencyjną nr 1157, położoną w obrębie C., gmina T., powiat o., województwo ś., jako działkę rolną B o powierzchni 0,52 ha. W ramach przedmiotowego wniosku wnioskowała o przyznanie: wsparcia na zalesienie gruntów rolnych - schemat I na 1 rok z tytułu poniesionych kosztów zalesienia terenów o korzystnej konfiguracji, przy czym drzewa iglaste stanowić miały obszar 0,42 ha powierzchni zalesionej, zaś drzewa liściaste obszar 0,10 ha powierzchni zalesionej, premii pielęgnacyjnej na okres 5 lat z tytułu poniesionych kosztów pielęgnacyjnych uprawy leśnej na terenach o korzystnej konfiguracji na obszarze 0,52 ha powierzchni zalesionej oraz premii zalesieniowej na okres 15 lat do obszaru 0,52 ha powierzchni zalesionej. Składając wniosek strona złożyła oświadczenie podpisane własnoręcznym podpisem o znajomości zasad przyznawania pomocy na zalesianie oraz świadomości skutków niewykonania zobowiązań wynikających z przyjętego na siebie zobowiązania wraz z zobowiązaniem się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie pomocy na zalesianie, o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań a w szczególności jeśli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów, wielkości powierzchni, przeniesienia własności części albo wszystkich działek objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. W dniu 18 lipca 2012 r. Kierownik wydał decyzję w sprawie przyznania A. P. pomocy na zalesianie w tym z tytułu: wsparcia na zalesienie w wysokości 2 464,40 zł - płatność realizowana jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej w wysokości 504,40 zł - płatność realizowana corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, premii zalesieniowej w wysokości 821,60zł - płatność realizowana corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia Strona nie wniosła od powyżej decyzji odwołania i stała się ona ostateczna. Płatności w łącznej wysokości 3 790,40 zł zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawczyni w dniu 28 sierpnia 2012 r. W dniu 10 maja 2013 r., a następnie 12 maja 2014 r. A. P. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wnioski o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych odpowiednio za rok 2013 i 2014, na podstawie których wypłacono stronie dwukrotnie kwotę w wysokości po 1 326,00 zł. W dniu 16 stycznia 2015 r. do biura powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek A. P. o przyznanie pomocy na zalesianie w przypadku przeniesienia własności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie. Do wniosku dołączony został akt notarialny repertorium A 2997/2014 z dnia 10 września 2014 r. z którego wynikało, że A. P. wraz z małżonkiem przekazała w całości swoje gospodarstwo następcy. Dyrektor ARiMR przytoczył treść § 15 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 poz. 1565 ze zm.) dalej jako "rozporządzenie zalesieniowe". Następnie, w oparciu o pkt 1 powołanego przepisu, wskazał, że termin na wstąpienie przez J. P. w prawa i obowiązki A. P. w ramach programu zalesieniowego, upłynął z dniem 10 grudnia 2014 r. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w § 18 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia zalesieniowego, na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/201 z dnia 27 stycznia 2011 r. zaistniała konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Nadto powołując się na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), zwanej dalej "ustawą o ARiMR", organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji zgodnie z powołanym artykułem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W dniu 22 lipca 2015 r. Kierownik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji z dnia 18 lipca 2012 r., a następnie decyzją z dnia 24 września 2015 r. ustalił A. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 6 442,40 zł. 1.3. Dyrektor ARiMR podkreślił, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do płatności oraz obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jaki niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji i wskazał na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 183/11 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 831/10. Następnie z normy wyrażonej w § 18 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia zalesieniowego organ odwoławczy wywiódł, że przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego bez przejęcia zobowiązań przez następcę skutkuje uznaniem braku realizacji podjętego zobowiązania. Oznacza to, że po stronie producenta rolnego powstaje obowiązek zwrotu otrzymanych wcześniej płatności z tytułu prowadzenia gospodarstwa ekologicznego, zaś po stronie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR - obowiązek i uprawnienie do wydawania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego jest zdarzeniem, z którego zaistnieniem przepisy bezpośrednio wiążą skutki prawne związane ze zwrotem otrzymanych płatności. Zdaniem Dyrektora ARiMR bez znaczenia dla niniejszego postępowania pozostawały argumenty wskazywane przez skarżącą w odwołaniu, bowiem posadzenie lasu oraz jego pielęgnacja, nie są jedynymi warunkami otrzymania pomocy finansowej z tytułu zalesiania gruntów. Organ podkreślił, że beneficjent przedmiotowego programu pomocowego musi również pozostawać właścicielem zalesionych gruntów do końca okresu objętego zobowiązaniem. Tym samym podkreślił, że postępowanie w sprawie zwrotu otrzymanych płatności zalesieniowych wynika z niezgłoszenia w terminie prawem przewidzianym przekazania posiadania gospodarstwa rolnego, a nie z powodu zaniechania pielęgnacji obszaru objętego zobowiązaniem w wyniku długotrwałej niezdolności do pracy, bowiem przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło po zaistnieniu przeszkody naturalnej do zrealizowania podjętych zobowiązań. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w trakcie realizacji zobowiązania wieloletniego nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem, a z przejęciem posiadania nie nastąpiło przejęcie zobowiązania - J. P. nie wszedł skutecznie w prawa i obowiązki A. P. wynikające z podjętego przez nią zobowiązania zalesieniowego. 1.4. Następnie Dyrektor ARiMR podał, że długotrwała niezdolność do pracy orzeczona wobec A. P. jest niewątpliwie przypadkiem o charakterze siły wyższej uzasadniającym niedotrzymanie zobowiązań zalesieniowych. Nie mniej jednak, Dyrektor ARiMR w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał, nie dał wiary podnoszonym przez stronę okolicznościom, że stan zdrowia A. P. nie pozwalał na powiadomienie o fakcie wystąpienia siły wyższej Kierownika, w terminie 10 dni przewidzianym przez art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Organ podkreślił, że strona po wypadku była zdolna do podjęcia szeregu innych opisanych czynności wobec czego należało uznać, że jej choroba nie wyłączała możliwości powiadomienia Kierownika o zaistnieniu okoliczności siły wyższej. Podobnie argumenty strony dotyczące sytuacji materialnej oraz stanu zdrowia męża Dyrektor ARiMR uznał za niemające wpływu na rozstrzygnięcie w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Zdaniem organu II instancji postępowanie w sprawie umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty nienależnie płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności i wymaga złożenia do Prezesa ARiMR odrębnego wniosku. 1.5. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie znalazł zastosowania art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W rozpatrywanej sprawie, płatności na zalesianie gruntów rolnych nie wynikały z pomyłki ARiMR. Postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności prowadzone było na skutek niedotrzymania zobowiązania zalesieniowego przez stronę. Po wydaniu decyzji przyznającej płatność wyszły na jaw okoliczności wskazujące konieczność zwrotu nienależnie pobranych płatności. Nadto organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą należy uznać datę 10 września 2014 r. - datę przekazania gospodarstwa rolnego. Z racji iż, okres czterech lat od powyżej wskazanej daty nie minął, Dyrektor ARiMR uznał za zasadne żądanie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności przez A. P.. Dodatkowo, odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ podniósł, że art. 28a ustawy PROW 2007-2013 stanowi, że w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. Organ odwoławczy w sposób tabelaryczny przedstawił, że kwoty nienależnie pobranych płatności tj. kwota 3.790,40 zł oraz dwukrotne kwoty po 1.326 zł przekraczały kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Końcowo organ odwoławczy wskazał na obowiązek zwrotu kwoty powiększonej o odsetki, co wynika z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 oraz art. 29 ust 7 ustawy o ARiMR w zw. z art. 47 § 1, 51§1, 53 § 1 i 4, 56 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. W jej uzasadnieniu podniosła, że wszystkie warunki zalesieniowe zostały spełnione. Podkreśliła, że uległa wypadkowi i tym samym mąż musiał się nią opiekować oraz prowadzić gospodarstwo rolne. Nadto skarżąca podniosła, że po przymusowym przekazaniu gospodarstwa rolnego synowi oczekiwała na przyznanie numeru dla gospodarstwa syna. Dopiero po jego uzyskaniu rozpoczęła organizację pozostałych formalności związanych z przeniesieniem gospodarstwa i wówczas okazało się, że jest już za późno. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. 3.Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 1657 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i przepisy postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). 3.2. Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem decyzja nie narusza prawa materialnego, ani prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3.3. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że kwoty wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika ARIMR z dnia 18 lipca 2012 r. z tytułu zalesiania gruntów rolnych są płatnościami nienależnymi i czy istniały podstawy do orzeczenia o ich zwrocie. 3.4. Zasady i tryb przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 173) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1565) - zwanym dalej rozporządzeniem zalesieniowym. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 4 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego pomoc na zalesiane gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. "b" przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły przepisy § 18 ust. 2 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia zalesieniowego zgodnie z którym rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Według § 15 ust. 1 jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli: 1) w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4; 2) zobowiąże się do: a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2, b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności; 3) uzyskuje on co najmniej 25% dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej. Z kolei § 15 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego stanowi, że do wniosku o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się: 1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji; 2) dokumenty określone w § 9 ust. 5 pkt 3-5; 3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie (§ 15 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego). W niniejszej sprawie bezspornym był fakt, że A. P. zobowiązała się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Podobnie nie kwestionowano okoliczności, że w dniu 10 września 2014 r. doszło do przeniesienia, w wyniku zawartej umowy darowizny, prawa własności m.in. działki nr 1157, objętej wnioskiem skarżącej z dnia 1 sierpnia 2011 r., na zalesienie której przyznano płatność na mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2012 r., na rzecz syna J. P.. W ocenie Sądu, w kontekście powołanego wyżej § 15 ust.1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego organ II instancji prawidłowo przyjął, że od tego dnia rozpoczął bieg 3-miesieczny termin do złożenia wniosku o pomoc, który upłynął 10 grudnia 2015 r. Tymczasem o fakcie zawarcia umowy darowizny organ dowiedział się dopiero w dniu 16 stycznia 2015 r., tj. w dniu wpływu wniosku A. P. o przyznanie pomocy za zalesienie w przypadku przeniesienia własności gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie, do którego strona załączyła akt notarialny repertorium A 2997/2014 potwierdzający przeniesienie własności gospodarstwa rolnego. Wobec powyższego skarżąca niewątpliwie uchybiła trzymiesięcznemu terminowi o którym mowa w 15 ust.1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego. W tej sytuacji trafnie organ odwoławczy przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przejęcie omawianego zobowiązania strony skarżącej przez nowego właściciela i wobec tego doszło do spełnienia przesłanek opisanych w cytowanym wyżej § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzeniu zalesieniowym do wydania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu przyznanej uprzednio płatności. Podkreślić należy, że występując o przyznanie wsparcia finansowego dany beneficjent jednocześnie przyjmuje na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Zważyć trzeba, jak trafnie podkreślił organ, że we wniosku o zalesienie gruntów w dziale XII strona skarżąca oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych i jest świadoma skutków prawnych niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tego działania. Nadto zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. Obowiązki prawne wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu, a ich znajomość strona skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem. 3.5. Należy stwierdzić, że organ zasadnie analizował zaistniały przypadek także na tle rozwiązań prawnych wprowadzonych w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Ww. artykuł stanowi, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy podnieść, że przede wszystkim nie wystąpiła okoliczność zaistnienia pomyłki organu (co jest oczywiste) ani też takiego błędu, który nie mógłby zostać wykryty przez skarżącego. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności prowadzone było na skutek niedotrzymania, w trakcie realizacji, zobowiązania wieloletniego, bowiem doszło do przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem lecz z przejęciem posiadania nie nastąpiło przejęcia zobowiązania. 3.6. W ocenie Sądu podnoszone w skardze przez stronę okoliczności dotyczące wypadku jakiemu uległa skarżąca nie mogły zostać uwzględnione. Organ przyjął, że długotrwała niezdolność do prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi przypadek o charakterze siły wyższej uzasadniający niedotrzymanie zobowiązań zalesieniowych. Nie mniej jednak art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23.12.2006 str. 15 ze zm.) zobowiązuje przypadek taki zgłosić w terminie 10 dni od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności. Jak słusznie zauważył organ trudno przyjąć, że stan zdrowia A. P. nie pozwalał na powiadomienie, w terminie o którym mowa w ww. przepisie. Po wypadku, jakiemu uległa, w dniu 12 maja 2014 r. skarżąca składała bowiem kolejne wnioski o przyznanie płatności obszarowych, ONW, rolnośrodowiskowych oraz kolejny wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie. Nadto stawiając się osobiście u notariusza wraz ze swoim małżonkiem przekazała w całości gospodarstwo rolne swojemu synowi J. P.. Przedmiotowe przekazanie gospodarstwa na rzecz syna dokonane w dniu 10 września 2014 r. miało miejsce już po wydaniu orzeczenia przez lekarza o uznaniu A. P. za całkowicie niezdolną do pracy. Tym samym, za prawidłowe należy uznać w tym zakresie wnioski organu, że skoro skarżąca była zdolna do podjęcia szeregu innych czynności wymagających osobistego stawiennictwa w różnych instytucjach należy uznać, że jej choroba nie wyłączała możliwości powiadomienia odpowiednich organów o zaistnieniu okoliczności związanych z zaprzestaniem realizacji zobowiązania. 3.7. Organ odwoławczy prawidłowo również wskazał, na brak możliwości odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składały się kwoty płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 3790,40 zł oraz dwukrotnie kwoty w wysokości 1.326,00 zł. Stwierdzić należy, iż ww. kwoty przekraczają kwoty stanowiące równowartości 100 euro, przeliczone na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. 3.8. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, organy dokonały właściwych i rzetelnych ustaleń, a wobec uchybienia terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w § 15 ust 1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego, prawidłowo, zaskarżoną decyzją, utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności na zalesienie. Organ odwoławczy wskazał podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, odniósł się do argumentów podnoszonych w odwołaniu i dokładnie wyjaśnił swoje stanowisko. Tym samym, zaskarżona decyzja spełnia warunki, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. 3.9. Z powyższych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę. Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 4 oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej i przyznał je adwokatowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło