I SA/Ke 81/06

WyrokWSA w Kielcach2006-08-17

Skład orzekający: Ewa Rojek, Danuta Kuchta, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek rozłożyć zaległość podatkową na raty lub umorzyć odsetki za zwłokę, jeśli podatnik wykaże trudną sytuację majątkową, a w trakcie postępowania zaciągnął kredyt na działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mają obowiązku uwzględniania wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty lub umorzenie odsetek za zwłokę, nawet jeśli podatnik wykaże trudną sytuację majątkową, gdyż przepisy Ordynacji podatkowej w tym zakresie mają charakter uznania administracyjnego. Podatnik musi wykazać istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a zaciągnięcie kredytu na działalność gospodarczą, która jest prowadzona na własne ryzyko, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej przyznanie ulgi.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. domagał się rozłożenia na raty zaległego podatku od środków transportowych za 2002 r. oraz umorzenia odsetek za zwłokę. Organy podatkowe odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na przeciętną sytuację majątkową skarżącego oraz fakt korzystania przez niego z podobnych ulg w przeszłości. Skarżący zarzucił, że organy nie wzięły pod uwagę pogorszenia jego sytuacji finansowej od stycznia 2006 r. spowodowanego zaciągnięciem kredytu na działalność gospodarczą, a także podniósł zarzut przedawnienia i wadliwość postępowania przez wydanie decyzji bez uchylenia wcześniejszych decyzji przyznających ulgi. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Krzysztof Armański, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].nr [...]. w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległego podatku od środków transportowych za 2002r. oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę ISA/Ke 81/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr. [...].z dnia [...].Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w P. z dnia [...].nr. [...]. w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległego podatku od środków transportowych za 2002r. od samochodów o nr. Rej. [...].,[...].,[...].,[...],[...],[...] oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał,że zgodnie z dyspozycją art.67 par 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.IX.2005r. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z tych samych przyczyn z mocy art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej na wniosek podatnika organ może rozłożyć na raty zaległość podatkową. Z brzmienia tych przepisów wynika zatem, że mają one charakter uznania administracyjnego. Oznacza to w praktyce, że nawet zaistnienie jednej z tych przesłanek nie musi prowadzić do uwzględniania wniosku strony. Analiza sytuacji majątkowej skarżącego wskazuje, że jest ona przeciętna. Posiada on 4,5 ha gospodarstwo rolne, a pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym żona podatnika zarabia miesięcznie 1200 zł. Nadto podatnik posiada dwa samochody osobowe : [...] z 1992r. i [...] z 1991r. W toku postępowania podatnik nie wskazał aby na jego sytuację majątkową wpływ miały jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności na które nie miałby wpływu. Nadto organ I instancji wskazał, że w 2002r podatnik korzystał już z pomocy. Dnia 15.XI.2002r. wydano wobec niego 5 ostatecznych decyzji rozkładających na raty zaległości lub umarzających odsetki. Poszczególne decyzje obejmujące 2002r. przedstawiają się następująco: [...]- umarzająca odsetki za zwłokę za 2001r. i 8 miesięcy 2002 z naczepy [...] w kwocie 495,60 zł natomiast zaległy podatek w kwocie 1870,70 zł rozkładająca na 12 miesięcznych rat. Ostatnia płatna 27.X.2003r. [...]- umarzająca w całości odsetki za zwłokę za 11 miesięcy 2001r. i I ratę z 2002r. z samochodu ciężarowego [...] w kwocie 557,80 zł i rozkładająca na 12 miesięcznych rat zaległy podatek w kwocie 1912,50 zł. Ostatnia rata płatna 27.X.2003r. [...]- umarzająca w całości odsetki za zwłokę za I i II ratę 2002r. z samochodu ciężarowego [...] w kwocie 27,40 zł i rozkładająca na 12 miesięcznych rat zaległy podatek w kwocie 466,70 zł. Ostania rata płatna 27.X.2003r. [...]- umarzająca w całości odsetki za zwłokę za 2001 i 2 miesiące 2002r. z naczepy [...] w kwocie 410,50 zł i rozkładająca na 12 miesięcznych rat zaległy podatek od środków transportowych w kwocie 1130,70 zł. Ostatnia rata płatna 27.X.2003r. Mimo zastosowania tych ulg podatnik nie spłacił objętych wskazanymi wyżej decyzjami zaległości. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze J. B. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że obowiązkiem organu było wzięcie pod uwagę jego sytuacji majątkowej z chwili wydania decyzji. Organ tego nie uczynił albowiem jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu od stycznia 2006r. Wskazał, że 25 stycznia 2006r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej na którą zaciągnął kredyt w wysokości 160.000 zł. Konieczność zaciągnięcia kredytu była od niego niezależna i spowodowała, że nie mógł spłacać swoich zaległości podatkowych. W piśmie procesowym z dnia 21.VI.2006r. podniósł dodatkowo , że organ I instancji wydał przedmiotową decyzję, nie uchylając pozostających w obrocie prawnym ostatecznych decyzji z dnia 15.XI.2002r. Nadto podniósł zarzut przedawnienia zaległości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na pismo procesowe skarżącego SKO wskazało, że zarzut przedawnienia jest bezzasadny albowiem nie upłynął 5-letni termin o jakim mowa w art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że mógł orzekać w sprawie podatku za 2002r. albowiem mimo zastosowania ulg skarżący podatku nie zapłacił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzję, która narusza prawo i to w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata w związku z czym zobowiązany do uiszczenia zaległości podatkowej może występować o jej umorzenie tak długo jak długo ta zaległość istnieje. Również wniosek o rozłożenie zaległości na raty można składać wielokrotnie po bezskutecznym jak w tym przypadku upływie terminu płatności ostatniej z niezapłaconych rat. Tym samym organy mogły wydać w tym przedmiocie ponowne i odmienne decyzje albowiem jak to wskazywał sam skarżący organy mają obowiązek rozstrzygając w tym zakresie brać stan majątkowy zobowiązanego z daty wydawania decyzji. Nie można też zgodzić się z poglądem skarżącego, że nastąpiło przedawnienie zobowiązań. W myśl art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się w upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Będące przedmiotem sporu zobowiązanie tyczy podatku od środków transportowych za 2002 rok. Skoro decyzje wydawano w 2005 i 2006 roku to do upływu terminu przedawnienia nie doszło. Ocena czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające rozłożenie na raty zaległości podatkowych i umorzenie odsetek pozostawiona jest organowi podatkowemu. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów( patrz wyrok NSA SA/Sz 2548/00 LEX nr. 7802).Wykazanie istnienia ważnego interesu ciąży na podatniku starającym się o ulgę. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał istnienia po swojej stronie przesłanek o których mowa w art. 67 par. 1 i 48 par 1 Ordynacji podatkowej . W podaniu o zastosowanie ulg skarżący podniósł jedynie ogólnikowo trudną sytuacje majątkową . Organ I instancji z urzędu przeprowadził postępowanie wyjaśniające sytuację majątkową podatnika. Skarżący mimo, że brał udział w postępowaniu nie wskazał organowi tak I jak i II instancji okoliczności tyczących zaciągniętego przez niego kredytu. Skoro zatem organ okoliczności tych nie znał nie mógł ich wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Wskazać jednak dodatkowo należy, że działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko co oznacza, że z punktu widzenia organu podatkowego nie jest istotne, że zaległość podatkowa nie powstała z winy umyślnej podatnika. Organ prawidłowo ustalił, że po stronie skarżącego nie zaistniały żadne nadzwyczajne okoliczności które uzasadniałyby rozważenie zastosowania rozłożenia zaległości na raty czy umorzenia odsetek. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.VIII.2002r.(Dz.U.Nr. 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło