I SA/Ke 81/14

Dnia 4 lutego 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 20 grudnia 2013 r. II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn K. H.reprezentowana przez radcę prawnego J.K. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, dwojgiem wnucząt w wieku 16 i 11 lat oraz z niepracującym synem w wieku 38 lat. Pięcioosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się z emerytury otrzymywanej przez skarżącą w kwocie 656,47 zł miesięcznie oraz z emerytury otrzymywanej przez męża skarżącej w kwocie 706, 29 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że matka wnuków nie płaci alimentów, alimenty te wypłacane są przez fundusz alimentacyjny. Skarżąca wraz z mężem spłaca kredyt gotówkowy z miesięczną ratą w kwocie 403,47 zł. Jako koszty ponoszone przez rodzinę skarżąca wskazała ubezpieczenie rolnicze męża w kwocie 498 zł, opłatę za prąd ok. 250 zł miesięcznie, zakup opału w miesiącu grudniu na kwotę 2100zł, miesięczną opłatę abonamentowa za telewizję w kwocie 39,90 zł, opłatę abonamentowa za Internet w kwocie 34,99 zł miesięcznie, miesięczne koszty wyżywienia rodziny w kwocie ok. 500 zł, opłatę za odpady w kwocie 54,00 zł za kwartał. Ponadto skarżąca oświadczyła, że spłaca za byłą synową zaległość z tytułu składek od października 2012 r. do nadal w wysokości 100 zł miesięcznie. Skarżąca i jej mąż nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ponadto mąż skarżącej choruje w związku z czym ponosi koszty leczenia. Skarżąca wskazuje również na ponoszone od miesiąca grudnia 2013 r. koszty leczenia wnuka z uwagi na chorobę tarczycy. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała dom mieszkalny o pow. 80m², nieruchomość rolną o pow. 1,10 ha oraz nieruchomość rolna o pow. 3,99 ha. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. dokumenty potwierdzające spłatę kredytu, spłatę zobowiązania byłej synowej do KRUS, wysokość świadczeń emerytalnych skarżącej i jej męża, wysokość wykazanych opłat, leczenie szpitalne męża skarżącej i wnuka oraz ponoszenie wydatków na leki. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Analiza złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem zarówno ona jak i jej mąż osiągają stały dochód. Ponadto skarżąca pozostaje w pięcioosobowym gospodarstwie domowym, w skład którego wchodzi między innymi pełnoletni, niepracujący syn skarżącej, a skarżąca nie wskazuje przyczyny takiej sytuacji (np. choroba, niepełnosprawność). Biorąc natomiast pod uwagę zwłaszcza wiek syna skarżące winien on podjąć pracę zarobkową, w przypadku problemów ze znalezieniem pracy stałej należy rozważyć podjęcie pracy sezonowej lub dorywczej, co poprawi kondycję finansową rodziny. Przy czym zwrócić należy uwagę, że skarżąca nie wskazuje, aby syn podejmował jakiekolwiek kroki w celu podjęcia pracy, bądź by miał z jej podjęciem jakiekolwiek problemy. Natomiast wnuki jak skarżąca wskazała otrzymują świadczenie alimentacyjne z FŚA. Rodzina skarżącej posiada majątek w postaci nieruchomości - dom oraz nieruchomość rolną znacznej wielkości, ma także w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, że na podstawie złożonych oświadczeń i załączonych dokumentów źródłowych nie sposób jest przyjąć, że skarżąca nie ma możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z toczącym się postępowaniem. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że konieczność uiszczenia pełnych kosztów sądowych może wykraczać poza zakres możliwości finansowych skarżącej. Mając bowiem na uwadze wysokość miesięcznych środków finansowych pozostających do dyspozycji rodziny skarżącej oraz wysokość ponoszonych wydatków można zasadnie stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w pełnej wysokości byłyby dla skarżącej nadmiernym obciążeniem. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanego skarżącej zwolnienia wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. I tak z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Z powyższego wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Stąd przyjmując, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie całkowitym, uznano, że dla realizacji jej prawa do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia wpisu od wniesionej skargi. Przyznane zwolnienie umożliwi skarżącej skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny, bowiem na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.