I SA/Ke 81/18

PostanowienieWSA w Kielcach2018-10-23

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła dokumentacji potwierdzającej jej sytuację materialną, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu, gdy strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną. Brak wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, wynikający z niewykonania wezwania, uniemożliwia sądowi ocenę zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy uzupełnienia i sprostowania decyzji. Mimo wielokrotnych wezwań sądu do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jego trudną sytuację materialną (dochody, wydatki, majątek, zeznania podatkowe, dokumenty księgowe, wyciągi bankowe, zaświadczenia o zarobkach, informacje o posiadanych pojazdach i nieruchomościach), skarżący nie przedłożył żadnych z żądanych dokumentów. Sąd uznał, że brak współpracy ze strony skarżącego uniemożliwia ocenę zasadności wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi W. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]. Znak[....] w przedmiocie odmowy uzupełnienia i sprostowania decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W sprawie ze skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...]w przedmiocie odmowy uzupełnienia i sprostowania decyzji W. Ż.zawarł w sprzeciwie z 8 października 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W zalegających w aktach sprawy urzędowych formularzach PPF z 27 marca 2018 r., 26 lipca 2018 r. oraz 28 sierpnia 2018 r. skarżący przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwiema małoletnimi córkami, jako posiadany majątek wykazał działkę wielkości 0,3600ha. Skarżący oświadczył, że z prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę, a z żoną nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadają rozdzielność majątkową. Zobowiązania i stałe wydatki oszacował na kwotę 3.400 zł. Stosownie do art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej: ustawa p.p.s.a., zarządzeniami z 9 kwietnia 2018 r. i 1 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma sądowego do uzupełnienia braków składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem ujemnych skutków procesowych poprzez: przedstawienie i udokumentowanie sytuacji materialnej i finansowej żony skarżącego A.Ż.zgodnie z wymogami urzędowego formularza PPF; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2017 – w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2017 r. przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych za 2017 r.; przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu/poniesionej straty za 2017 r., z tytułu prowadzonej przez skarżącego oraz jego żonę działalności gospodarczej; przedłożenie stosownych dokumentów księgowych, wskazujących wysokość przychodów, kosztów ich uzyskania oraz osiągniętego dochodu/poniesionej straty za miesiące od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r., z tytułu prowadzonej przez skarżącego oraz jego żonę działalności gospodarczej; przedłożenia wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; przedłożenie zaświadczenia o zarobkach osiąganych przez skarżącego oraz jego żonę za okres ostatnich 3 miesięcy, przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego jako właściciela lub współwłaściciela; przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) na okoliczność, kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżący wskazuje jako adres zamieszkania tj. (...) ; udokumentowanie posiadania zobowiązań i stałych wydatków w wykazanej wysokość 3.400 zł wraz z informacją z jakich źródeł skarżący czerpie środki na ponoszenie tych zobowiązań i wydatków. Odpowiadając na wezwania skarżący nie przedłożył żadnych z żądanych w wezwaniach dokumentów. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie niniejszej oświadczenia składane przez skarżącego na urzędowych formularzach PPF okazały się niewystarczające do oceny, czy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący był wzywany do podania informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. Wezwania nie zostały przez wnioskodawcę wykonane zatem uznać należy, że skarżący nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wystąpiła. Podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być jedynie pełne i rzetelne oświadczenie majątkowe. Skoro strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniach sądowych to powinna liczyć się z tym, że orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy skutkuje bowiem uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 NSA podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego NSA stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można zatem uznać, aby skarżący przedstawił, udokumentował czy uprawdopodobnił w sposób wyczerpujący i jednoznaczny sytuację majątkową swojej rodziny. Ponadto skarżący wzywany do przedstawienia oświadczeń i dokumentów pozwalających na pozbawioną wątpliwości ocenę, obowiązku tego nie wykonał zatem nie ujawnił rzeczywistej kondycji majątkowej swojej rodziny. Takie działanie uniemożliwia orzekającemu ocenę, czy istotnie - w świetle przedstawionych dokumentów i oświadczeń - skarżący jest osobą, nie mogącą ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika. Co za tym idzie, okoliczność tę należy uznać za niewykazaną przez skarżącego, a wniosek oddalić. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło