I SA/Ke 85/18
WyrokWSA w Kielcach2018-04-26
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Artur Adamiec, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu rewitalizacyjnego pod kątem kryteriów "Kompleksowość zaplanowanych działań przyczyniających się do rozwiązywania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym" oraz "Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru" została przeprowadzona zgodnie z prawem, a naruszenia miały istotny wpływ na wynik oceny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena projektu rewitalizacyjnego w zakresie kryterium nr 1 (kompleksowość działań) była wybiórcza i dowolna, ponieważ organ nie odniósł się do wszystkich wskazanych w studium wykonalności działań oddziałujących na środowisko, a także błędnie zinterpretował definicję sfery środowiskowej. W zakresie kryterium nr 7 (strategiczne znaczenie projektu) sąd stwierdził naruszenie zasady rzetelności poprzez dowolne sformułowanie tabeli oceny oraz naruszenie zasady bezstronności przez przyznanie preferencyjnych punktów projektom realizowanym na obszarach strategicznej interwencji. W związku z tym sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik oceny, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Gmina S. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu rewitalizacyjnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. Projekt został umieszczony na liście rezerwowej z powodu braku środków, mimo spełnienia kryteriów dopuszczających. Gmina złożyła protest, kwestionując ocenę merytoryczną projektu w zakresie kryteriów nr 1 (kompleksowość działań) i nr 7 (strategiczne znaczenie projektu). Zarząd Województwa Ś. nie uwzględnił protestu. Gmina wniosła skargę do WSA w Kielcach, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i obiektywnej oceny projektu.Rozstrzygnięcie
Sąd uwzględnił skargę, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś. Zasądził od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy S. na informację Zarządu Województwa K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. uwzględnia skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy S.kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Województwa Ś. (zarząd, instytucja zarządzająca) skierował do Gminy S. (gmina) pismo [...] z [...] r. zawierające informację, że wniosek o dofinansowanie
pn. ,,Rewitalizacja Rynku i Starego Miasta w S." (nr RPSW.06.05.00-26-0013/16), złożony w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 - 2020, Działanie 6.5 Rewitalizacja obszarów miejskich i wiejskich spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe) na etapie oceny merytorycznej i otrzymał 47 punktów (uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów). W wyniku przeprowadzonej oceny oraz z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych dostępnych w ramach przedmiotowego konkursu, uchwałą Zarządu Województwa Ś.
Nr 3356/17 z 20 grudnia 2017 r. z późniejszymi zmianami Uchwałą Nr 3418/18
z 3 stycznia 2018 r., projekt został umieszczony na Liście rezerwowej i na obecną chwilę nie jest możliwe zakwalifikowanie go do dofinansowania. Wynik oceny merytorycznej powyższego projektu wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej będącej załącznikiem do pisma.
Gmina złożyła protest do zarządu, w którym nie zgodziła się z oceną kryteriów wyboru projektu. Odnośnie Kryterium Nr 1 - Kompleksowość zaplanowanych
w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym podniesiono, że nieprzyznanie przez oceniających maksymalnej liczby punktów za powyższe kryterium, tj. 4 punktów (liczonych przed zważeniem) z uwagi na nieprzyznanie przez KOP dodatkowego 1 punktu było błędne. Gmina nie otrzymała żadnych uwag z prośbą o uzupełnienia wniosku
o dofinansowanie w trakcie oceny merytorycznej, tym samym nie dano jej szansy na wyjaśnienia odnośnie sfery środowiskowej.
W Studium Wykonalności (SW) wskazano, że zadanie obejmowało będzie roboty rozbiórkowe, roboty budowlane, roboty wykończeniowe oraz roboty w zakresie zagospodarowania terenu. Wykonanie prac wpłynie na poprawę właściwości funkcjonalnych, użytkowych i estetycznych obiektu budowlanego. Efektem prac będzie budynek użyteczności publicznej o funkcji edukacyjnej, społecznej i kulturalnej dostępny dla osób niepełnosprawnych, energooszczędny, wpływający pozytywnie na otoczenie środowiskowe i społeczne (SW str. 18). Zaś zadanie Nr 3 pn.: "Rewitalizacja ul. K. w S.", obejmuje m.in.: przebudowę nawierzchni jezdni, przebudowę chodników, przebudowę istniejących zjazdów, przebudowę sieci wodociągowej, przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej, budowę kanalizacji deszczowej, przebudowę sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu oraz zmianę organizacji ruchu (tj. wprowadzenie ruchu jednokierunkowego na odcinku od Rynku do skrzyżowania z ul. Niepodległości, w pozostałej części pozostaje ruch dwukierunkowy), przebudowę ogrodzenia oraz zmianę lokalizacji figurki sakralnej" (SW str. 15-16). Natomiast zadanie pn. "Przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. 1623 i 5856/6 w S. w celu poprawy jego efektywności energetycznej i nadania mu nowej funkcji społecznej, edukacyjnej i kulturalnej" zorientowane będzie na efektywne wykorzystanie energii oraz zastosowanie odnawialnych źródeł energii dzięki zamontowaniu w obiekcie energooszczędnego oświetlenia i instalacji fotowoltaicznej (SW str. 16).
Wskazano, że celami szczegółowymi projektu są: poprawa stanu infrastruktury, podniesienie atrakcyjności terenu dla prowadzenia działalności gospodarczej, redukcja emisji zanieczyszczeń do środowiska, poprawa estetyki miejskiej, wprowadzenie oferty społeczno - kulturalnej w przebudowanych obiektach, poprawa bezpieczeństwa w centrum miasta, odbudowanie więzi społecznych,
a także wzrost atrakcyjności osadniczej gminy dzięki prowadzonym działaniom rewitalizacyjnym (SW str. 29-30).
Realizacja projektu będzie miała pozytywny wpływ na politykę zrównoważonego rozwoju przede wszystkim poprzez zapewnienie równego dostępu do infrastruktury powstałej po przeprowadzeniu prac rewitalizacyjnych mieszkańcom gminy oraz działaniom chroniącym środowisko. Planowana do przeprowadzenia rewitalizacja będzie prowadzona w oparciu o zastosowanie nowoczesnych
i odpornych materiałów, które zapewnią organizację procesu technologicznego
w sposób mało inwazyjny dla środowiska. W wyniku realizacji inwestycji powstanie dostosowana do potrzeb społecznych infrastruktura o prawidłowych, dostosowanych do obecnych standardów, parametrach oraz wymogów środowiskowych, przyczyniająca się do ochrony lokalnego środowiska naturalnego (SW str. 40).
Realizacja inwestycji gwarantować będzie wysoką niezawodność w strefach zarówno gospodarczej, jak i środowiskowo - społecznej. Kompleksowo zaplanowane w projekcie działania, których celem jest rozwiązanie problemów na terenie rewitalizowanym, w pełni odpowiadają na faktyczne problemy społeczne, oddziałujące w tych sferach oraz niosą za sobą trwałą i realną zmianę skutkującą wyprowadzeniem obszaru rewitalizowanego ze stanu kryzysowego, zgodnie
z oczekiwaniami i potrzebami lokalnych mieszkańców (SW str. 50-52). Celem projektu jest rozwój Staszowa poprzez realizację celów pośrednich, tj.: poprawa warunków życia mieszkańców gminy w sferze bytowej, ekologicznej oraz społecznej, promocja przedsiębiorczości, poprawa warunków oświatowych, podniesienie walorów estetycznych i funkcjonalnych przestrzeni publicznej, nadanie obiektom
i terenom zdegradowanym nowych funkcji, zachowanie, ochrona, promowanie
i rozwój dziedzictwa kulturowego, tworzenie nowych standardów, kompetencji kulturowych dla mieszkańców Staszowa, zachowanie i ochrona środowiska oraz promowanie efektywnego gospodarowania zasobami i wdrażania OZE, rozwijanie nowych form aktywności gospodarczej generujących nowe miejsca pracy poprzez budowę i przebudowę infrastruktury (dróg, budynków, chodników, parkingów, rynku), aby dostosować się do działalności i potrzeb nowych przedsiębiorstw, przy równoczesnej trosce o ochronę stanu środowiska naturalnego warunkującego zrównoważony rozwój gospodarczo – społeczny, inspirowanie współpracy rożnych środowisk i instytucji na rzecz rozwiązywania problemów społecznych na danym obszarze, poprawę bezpieczeństwa i zapobiegania przestępczości, aktywizację organizacji kulturalnych, edukacyjnych, turystycznych dla rozwoju czy usprawnienia ich działalności poprzez remont lub przebudowę Ratusza pełniącego funkcje zaplecza kulturalnego i turystycznego.
Zaplanowane zadania na terenie rewitalizowanym poprzez realizację będą oddziaływać na sferę gospodarczą, środowiskową, przestrzenno-funkcjonalną
i techniczną. Dodatkowo obszar poddany rewitalizacji po zrealizowaniu zadań będzie mógł pełnić nowe funkcje rekreacyjne, kulturalne jak i gospodarcze" (SW str. 80). Oddziaływanie na sferę środowiskowa związane jest bezpośrednio z planowanymi do realizacji pracami związanymi z wymianą sieci wodnokanalizacyjnych dzięki czemu wyeliminowane zostaną straty wody z wieloletniej nieszczelnej instalacji wodociągowej oraz nieszczelności instalacji kanalizacyjnej znajdującej się na obszarze rewitalizacji objętym przedmiotowym projektem. Istotnym elementem wpływającym na sferę środowiskową jest zastosowanie energooszczędnych materiałów i technologii w przypadku budynków objętych pracami rewitalizacyjnymi. Ograniczenie zużycia energii w budynkach po przeprowadzeniu prac remontowo adaptacyjnych bezpośrednio wpłynie na redukcję emisji CO2 wynikającego ze zmniejszenia energochłonności budynków" (SW str. 81). W planowanej inwestycji będą stosowane rozwiązania przyjazne środowisku czyli nowoczesne, energooszczędne (EWE) rozwiązania techniczne i technologiczne zmniejszające wpływ na środowisko oraz rozwiązania promujące odpowiedzialne zachowania wobec środowiska. Zdaniem wnioskodawcy, ww. kryterium, powinno zostać uznane za spełnione na poziomie 4 punktów (liczonych przed zważeniem) i projekt powinien uzyskać 16 punktów po zważeniu.
W zakresie Kryterium Nr 7 - Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru podniesiono zarzut nieprzyznania przez KOP 3 punktów (liczonych przed zważeniem). W ocenie wnioskodawcy, projekt w zakresie ww. kryterium oceniony został niezgodnie z Instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu zawartej na
str. 8 Karty Oceny Merytorycznej. W Instrukcji nie przedstawiono skali punktowej za dane wskaźniki, tym samym oceniający w sposób dowolny i nieuprawniony samodzielnie uznali, że za każdy wskaźnik będą przyznawać jeden punkt, co stanowi działanie bezprawne. Ponadto nie było wskazane, że aż 2 punkty w tym kryterium dostaną miasta, które są w obszarze OSI, czyli miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..)".
Powyższe działanie stanowi naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych
w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U.2017.1460 ze zm.), dalej "ustawa wdrożeniowa". Nadto w instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu dot. Kryterium nr 7 wskazano, że w ramach kryterium pod uwagę brane będą
w szczególności uwarunkowania makroekonomiczne na obszarze oddziaływania projektu (m.in. poziom i struktura bezrobocia, poziom i struktura przedsiębiorczości, itp.). Ponadto pod uwagę brane będą uwarunkowania społeczne na obszarze oddziaływania (m.in. dane demograficzne, zidentyfikowane negatywne zjawiska społeczne, itp.). Analiza oparta będzie w szczególności o dostępne dane statystyczne. Dodatkowo kryterium analizowane będzie pod katem zgodności na realizację zapisów dokumentów strategicznych, takich jak m.in. Zaktualizowana Strategia Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020, Strategia badań
i innowacyjności (RIS3)". W SW wskazano natomiast, że projekt wpisuje się w realizację jednego z głównych celów Strategii Europa 2020": "rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu: wspieranie gospodarki o wysokim poziomie zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną" oraz "rozwój zrównoważony - wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej" (Strategia Europa 2020, str. 5,11), dofinansowanie prac na obszarze rewitalizacji na terenie Gminy S. umożliwi m.in. osobom wykluczonym społecznie aktywnie uczestniczyć w życiu społeczeństwa. Wspieranie gospodarki konkurencyjnej będzie możliwe m.in. poprzez poprawę otoczenia prowadzenia biznesu, które będzie chętnie odwiedzanym miejscem w regionie" (SW str. 37). Projekt zgodny jest ze Strategią Rozwoju Województwa Ś. i wpisuje się w cel strategiczny 1: Koncentracja na poprawie infrastruktury regionalnej (Aktualizacja Strategii Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020, str. 27). Ponadto, realizacja inwestycji jest ściśle powiązana z wizją i misją Gminy S. i wpisuje się w Strategię Rozwoju Miasta
i Gminy S. na lata 2015-2025 w zakresie tworzenia możliwości do rozwoju aktywności społecznej i gospodarczej, z wykorzystaniem tradycji przemysłowych regionu przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska naturalnego i kulturowego.
Gmina wnioskowała o ponowną ocenę niniejszego kryterium, które w jej ocenie powinno zostać uznane za spełnione na poziomie 3 punktów (liczonych przed zważeniem) i projekt powinien uzyskać 3 punkty po zważeniu.
Zarząd w rozstrzygnięciu z 21 lutego 2018 r., nr DPR.III-432.3.2018 nie uwzględnił protestu. Podtrzymując ocenę odnośnie kryterium nr 1 wskazano, że projekt w pełni odpowiada na faktyczne problemy społeczne w sferach: technicznej (m.in. poprzez poprawę stanu technicznego obiektów budowlanych), przestrzenno-funkcjonalnej (m.in. poprzez poprawę wyposażenia infrastruktury technicznej, dostosowanie rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru oraz poprawę poziomu obsługi komunikacyjnej) oraz gospodarczej (m.in. poprzez udostępnienie powierzchni przeznaczonej na wynajem w budynku Ratusza z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług kulturalno-gastronomicznych). Rozpatrujący protest nie odnaleźli jednak, jeśli chodzi o sferę środowiskową znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska takich jak chociażby obecność odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, które zostały zdefiniowane
w Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014- 2020. Sama wymiana sieci wodno-kanalizacyjnych, którą należy i tak wykonać przy okazji modernizacji dróg i budynków oraz zastosowanie energooszczędnych materiałów i technologii (które są już standardem) w dwóch budynkach objętych rewitalizacją to zdecydowanie za mało by zostały rozwiązane problemy w sferze środowiskowej. Jednocześnie, maksymalną liczbę punktów mogły otrzymać projekty w pełni odpowiadające na faktyczne problemy społeczne, oddziałujące w sferach zdefiniowanych w Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020. Według zarządu w Wytycznych jasno określono definicję
i wyjaśniono pojęcie sfery środowiskowej. Jednocześnie zarząd przywołał te definicję. Po porównaniu tych zapisów z planowanymi działaniami na obszarze rewitalizacji oceniający protest nie znaleźli argumentów, że działania proponowane przez wnioskodawcę przyczynią się do poprawy środowiska w szczególności
w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska.
Odnosząc się do zarzutu niewezwania gminy do uzupełnienia informacji dotyczących sfery środowiskowej zarząd podniósł, że w uzasadnionych przypadkach oceniający mogą zwrócić się do wnioskodawcy o dokonanie wyjaśnień, uzupełnień lub poprawy ocenianego projektu. Złożone uzupełnienia nie mogą prowadzić do istotnej modyfikacji projektu. Oceniający projekt po przeanalizowaniu dokumentacji konkursowej nie uznali, że dokumentacja projektowa ww. gminy wymaga zwrócenia się do wnioskodawcy celem złożenia przez niego dodatkowych wyjaśnień, uzupełnień czy poprawy.
Zarząd stwierdził, że w ramach kryterium nr 7 pod uwagę brane były
w szczególności uwarunkowania makroekonomiczne na obszarze oddziaływania projektu (m.in. poziom i struktura bezrobocia, poziom i struktura przedsiębiorczości, itp.) oraz uwarunkowania społeczne na obszarze oddziaływania (m.in. dane demograficzne, zidentyfikowane negatywne zjawiska społeczne, itp.). Analiza oparta była o dostępne dane statystyczne. Dodatkowo, kryterium analizowane było pod kątem zgodności i wpływu projektu na realizację zapisów dokumentów strategicznych, takich jak m.in. Zaktualizowana Strategia Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020, Strategia badań i innowacyjności (RIS3). Załączona Tabela stanowi analizę wszystkich wniosków o dofinansowanie, które przeszły pozytywnie ocenę formalną. Została skonstruowana według ogólnodostępnych współczynników zawartych dla kryterium nr 7 w "Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu" i dołączona do wyników Oceny Merytorycznej KOP.
Na powyższe rozstrzygnięcie gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 1 otrzymuje po zważeniu 12 punktów na 16 możliwych do zdobycia, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego umieszczenia projektu na liście rezerwowej z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych, a co w efekcie doprowadziło do niezakwalifikowania projektu do dofinansowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena w zakresie tego kryterium powinna skutkować przyznaniem po zważeniu 16 punktów na 16 możliwych do zdobycia, co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem;
2) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady równego traktowania, rzetelności i bezstronności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 7 "Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru", otrzymuje po zważeniu 1 punkt na 4 możliwe do zdobycia, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego umieszczenia projektu na liście rezerwowej
z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych, a co w efekcie doprowadziło do niezakwalifikowania projektu do dofinansowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena projektu w zakresie tego kryterium powinna skutkować przyznaniem po zważeniu 3 punktów na 4 możliwych do zdobycia, a co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem.
Uzasadniając skargę gmina powołując się na zapisy "Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu", w zakresie kryterium nr 1 wskazała, że zgodnie
z Wytycznymi w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020, sfera środowiskowa została zdefiniowana jako katalog otwarty poprzez użycie wyrazu w szczególności. Powyższe oznacza, że wskazane w nawiasie zakresy mają jedynie charakter przykładowy, a tym samym przy dokonywaniu oceny merytorycznej zarówno oceniający, jak i rozpoznający protest nie powinni ograniczać się jedynie do oceny działań przyczyniających się do poprawy środowiska wskazanych wprost
w Wytycznych, a brać pod uwagę wszelki inny wpływ projektu na środowisko. Tym samym ocena projektu w sferze środowiskowej powinna być dokonana również
w innych niż przykładowo wskazane w Wytycznych zakresy ochrony środowiska. Zgodnie z ustawą z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2017.519) przez "środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami ( art. 3 pkt 39 wskazanej ustawy).
Ze Studium Wykonalności wynika, że "Oddziaływanie na sferę środowiskową związane jest bezpośrednio z planowanymi do realizacji pracami związanymi
z wymianą sieci wodnokanalizacyjnych dzięki czemu wyeliminowane zostaną straty wody z wieloletniej nieszczelnej instalacji wodociągowej oraz nieszczelności instalacji kanalizacyjnej znajdującej się na obszarze rewitalizacji objętym przedmiotowym projektem. Istotnym elementem wpływającym na sferę środowiskową jest zastosowanie energooszczędnych materiałów i technologii w przypadku budynków objętych pracami rewitalizacyjnymi. Ograniczenie zużycia energii w budynkach po przeprowadzeniu prac remontowo-adaptacyjnych bezpośrednio wpłynie na redukcje emisji CO², wynikającego ze zmniejszenia energochłonności budynków" (SW str. 81).
Sieć wodnokanalizacyjna na obszarze objętym rewitalizacją powstała w latach siedemdziesiątych i od tamtej pory nie była wymieniana. Z uwagi na powyższe generuje straty wody. Stanowi także zagrożenie dla gleby ze względu na powstające oraz mogące powstać w przyszłości nieszczelności. Nieszczelna, stara, skorodowana siec wodnokanalizacyjna, powoduje potencjalne zagrożenie dla środowiska. W razie awarii i mogących powstawać nieszczelności do gleby, powietrza i wód gruntowych przedostaną się nieczystości. Powyższe ma wpływ na faktyczne problemy społeczne oddziałujące w sferze środowiska, chociażby dotkliwości zapachowe. Poza tym, stara skorodowana sieć wodociągowa na obszarze objętym rewitalizacją naraża społeczeństwo lokalne na zwiększenie kosztów związanych z korzystaniem z wody, gdyż zdarza się, że po odkręceniu kranu trzeba spuścić wodę, aby móc z niej skorzystać. Planowana wymiana sieci wodnokanalizacyjnej rozwiązałaby problemy społeczne w sferze środowiskowej oraz wpłynęła korzystanie na racjonalne korzystanie z wody. Obecny postęp technologiczny umożliwiłby zastosowanie rozwiązań technicznych, jak i materiałowych, niedostępnych w latach siedemdziesiątych, powodujących poprawę efektywności kanalizacji sanitarnej.
Stosowanie energooszczędnych materiałów i technologii w budynkach objętych rewitalizacją, powodujące ograniczenie zużycia energii po przeprowadzeniu prac remontowo-adaptacyjnych wpływające na redukcję emisji CO2 z uwagi na zmniejszenie energochłonności budynków powinno zostać uwzględnione zgodnie
z Instrukcją dokonywania oceny projektu jako oddziałujące w sferze środowiskowej
w zakresie przekraczania standardów jakości środowiska. W ocenie skarżącej, zarząd uzasadniając brak przyznania dodatkowych punktów za oddziaływanie na sferę środowiskową w sposób nieuprawniony, zmienił zawartą w Instrukcji definicję Kryterium nr 1 poprzez żądanie od wnioskodawcy podejmowania działań znacząco, oddziałujących na sferę środowiskowa, innych niż działania wykonywane przy okazji modernizacji dróg i budynków. Nie odniósł się do wskazanych w Studium Wykonalności na str. 15-16, działań przyczyniających się do poprawy środowiska,
tj.: przebudowy sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu, budowy kanalizacji deszczowej i zmiany organizacji ruchu.
Projekt w zakresie przebudowy sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu przewidywał zastosowanie oświetlenia ulicznego LED w obszarze rewitalizacji. Lampy LED dzięki niskiemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną przyczyniają się do ograniczenia produkcji tej energii, co w sposób bezpośredni wpływa na ograniczenie emisji szkodliwych dla środowiska spalin. W przeciwieństwie do tradycyjnych źródeł światła są całkowicie pozbawione szkodliwych substancji dla życia i zdrowia takich jak rtęć. Pominięcie, tak istotnego w zakresie sfery środowiskowej, zadania projektu pozytywnie wpływającego na ochronę środowiska świadczy o naruszeniu zasady rzetelności przy dokonywaniu oceny kryterium nr 1.
Budowa kanalizacji deszczowej, umożliwiałaby zaś odbiór wód opadowych
z istniejących budynków oraz utwardzonych terenów nieskanalizowanych i poprzez sieć miejską kanalizacji deszczowej skierowanie do osadników oraz oczyszczenie
w sposób ogólnie przyjęty na terenie Gminy S.. Natomiast dotychczasowa organizacja ruchu w obszarze objętym rewitalizacją zakładała ruch okrężny (rondo). Po dokonaniu rewitalizacji ruch tranzytowy drogą wojewódzką odbywałby się jedną jezdnią z pominięciem ronda, co skutkowałoby skróceniem trasy, jaką środki transportu muszą obecnie pokonać w celu przejechania przez obszar, którego dotyczy rewitalizacja, a tym samym ograniczyłoby emisję spalin we wskazanym obszarze, co pozytywnie wpłynęłoby na jakość powietrza. Poza tym na obszarze objętym rewitalizacją miało dojść do ograniczenia spalin samochodowych poprzez wprowadzenia ruchu jednokierunkowego. Gmina w proteście, wskazywała na zawarte w SW działania w sferze środowiskowej, jednak nie zostały one uwzględnione, co świadczy o braku rzetelności przy dokonywaniu oceny projektu. Nie skorzystano także z możliwości wezwania wnioskodawcy do wyjaśnienia lub rozszerzenia zapisów projektu w tym zakresie.
Zdaniem skarżącej, zarząd naruszył zasadę rzetelności i obiektywnej oceny projektu poprzez błędne przyjęcie, że wykonanie sieci wodociągowej oraz stosowanie energooszczędnych materiałów i technologii, nie przyczyni się do poprawy środowiska w szczególności w zakresie standardów jakości oraz poprzez nie uwzględnienie przy dokonywaniu oceny - przebudowy sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu, budowy kanalizacji deszczowej i zmiany organizacji ruchu obszarze objętym rewitalizacją, w sytuacji gdy działania te odpowiadają faktycznym problemom społecznym w sferze środowiskowej i przyczyniają się do poprawy środowiska. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 3 pkt 34 ustawy o ochronie środowiska, przez "Standard jakości środowiska - rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Natomiast ,,przekroczyć" w rozumieniu słownika języka polskiego pod redakcją
W. Doroszewskiego (www.sjp.pwn.pl) oznacza m.in. osiągnąć poziom przewyższający coś; też: wystąpić poza granicę, zakres czegoś.
Obszar objęty rewitalizacją, położony jest w zakresie oddziaływania zarówno Elektrowni Połaniec i Siarkopol S.A, a także indywidualnych kotłowni z piecami na paliwa stałe. Dlatego we wskazanym obszarze zmniejszenie emisji substancji szkodliwych, zanieczyszczających powietrze winno zostać ocenione jako działanie przyczyniające się do poprawy środowiska. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że przy okazji projektu, planowane jest dokonanie przez Zakład Energetyki Cieplnej Spółka
z o.o. w S. rozbudowy i przebudowy sieci ciepłowniczej w sposób umożliwiający podłączenie istniejącej zabudowy w obszarze objętym rewitalizacją do miejskiej sieci ciepłowniczej, a tym samym likwidacja indywidualnych kotłowni
z piecami na paliwa stałe i zmniejszenie emisji CO2.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, skarżąca stwierdziła, że instytucja zarządzająca nie rozpoznała istoty jej zarzutów zawartych w proteście oraz nie przedstawiła merytorycznego wyczerpującego uzasadnienia podtrzymania oceny KOP w zakresie kryterium nr 7, uchybiając tym samym zasadzie rzetelności. Projekt oceniony został niezgodnie
z "Instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. W instrukcji nie przedstawiono skali punktowej za dane wskaźniki, tym samym oceniający w sposób dowolny
i nieuprawniony samodzielnie uznali, że za wskaźnik "Stopa bezrobocia (%) poziom powiatu Dane WUP Kielce-31.10.2017"- przyznany zostanie 1 punkt, za wskaźnik ,,Przyrost naturalny na 1000 ludności-GUS- na koniec 2016 roku"- przyznany zostanie 1 punkt, za wskaźnik "Wpływ projektu na realizację zapisów dokumentów strategicznych (RPOWŚ) - lokalizacja projektu na obszarze strategicznej interwencji miasta tracące funkcje społeczno- gospodarcze (OSI S., S., O.Ś.. ) - przyznane zostaną 2 punkty, co stanowi działanie bezprawne.
Z uzasadnienia kryterium nr 7 - "Punkty wg załączonego zestawienia Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru Konkurs RPSW.06.05.00-IZ.00-26-072/16 Działanie 6.5. oraz przyjętego do dokonania oceny przedmiotowego kryterium wskaźnika, tj. "Wpływ projektu na realizację zapisów dokumentów strategicznych (RPOWŚ) - lokalizacja projektu na obszarze strategicznej interwencji miasta tracące funkcje społeczno-gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..)" wynika ponadto jego dyskryminujący charakter i nierówne traktowanie wszystkich uczestników konkursu. Wskaźnik ten mogło spełnić mogło jedynie trzech uczestników konkursu wymienionych w nazwie. Godzi to w przepisy art. 125 ust. 3 lit. a (ii), Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013
z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady(WE) nr 1083/2006. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła fragment uzasadnienia wyroku WSA
w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 671/17.
W odpowiedzi na skargę zarząd podtrzymał stanowisko przedstawione
w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U.2017.1369 ze zm.), dalej "ustawa p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności
i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy
z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U.2016.217 ze zm), dalej "ustawa wdrożeniowa". Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r.
o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.1475) do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, rozpoczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, przy czym ustawą zmienianą w art. 1 jest ustawa wdrożeniowa. Niniejsze postępowanie zostało rozpoczęte przed datą wejścia w życie ustawy zmienianej, tj. przed 1 września 2017 r. Wniosek został bowiem złożony 30 czerwca 2017 r.
Ustawa wdrożeniowa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., tj. kryterium legalności. Stosownie do powołanych regulacji sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Ocena Projektu została bowiem dokonana z naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady(WE) nr 1083/2006 (rozporządzenie ogólne). Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-12 ustawy wdrożeniowej w tym "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).
W niniejszej sprawie konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu dwuetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.06.05.00-IZ.00-26-072/16 przeprowadzonego w ramach Działania 6.5. "Rewitalizacja obszarów miejskich i wiejskich" VI Oś Priorytetowa "Rozwój miast" RPOWŚ na lata 2014 - 2020" określonego przez Zarząd, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się.
Spór między stronami dotyczy przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie Projektu w zakresie kryterium punktowego nr 1 i nr 7, a w konsekwencji, z uwagi na brak środków, mimo uzyskania wymaganego minimum, umieszczenia Projektu uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr 3418/18 z 3 stycznia 2018 r. na liście rezerwowej.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej
i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych
i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo).
Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (Projektu)
i weryfikacji przyznanej punktacji, jak chce tego skarżąca. Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji). Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu,
z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych
w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem.
Sąd podziela zarzut, że w rozpoznawanej sprawie w zakresie oceny kryterium nr 1 "Kompleksowość zaplanowanych w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązywania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym", zaistniały uchybienia, które wywarły wpływ na ocenę Projektu, mogące mieć wpływ na otrzymaną ilość punktów i umieszczenie Projektu na liście rezerwowej.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że według Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu przy ocenie kryterium nr 1, maksymalną liczbę punktów będą mogły otrzymać projekty w pełni odpowiadające na faktyczne problemy społeczne, oddziałujące w sferach zdefiniowanych w zatwierdzonych przez Ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020, tj. w sferze gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej i technicznej. W szczególności pod uwagę brane będzie nadawanie obszarom/obiektom nowych funkcji gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych, które niosą za sobą trwałą i realną zmianę skutkującą wyprowadzeniem obszaru rewitalizowanego ze stanu kryzysowego. Przy dokonywaniu oceny pod uwagę będą brane również takie aspekty jak: kompleksowość zagospodarowania terenu, uwzględnienie wszystkich niezbędnych do wykonania prac na danym obszarze lub obiekcie, wpływ na urozmaicenie oferty regionu. Punkty przyznawane będą w następujący sposób: 1 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 1 sferze; 2 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 2 sferach; 3 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 3 sferach; 4 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 4 sferach.
Poza sporem jest kwestia oceny Projektu w zakresie oddziaływania na sferę gospodarczą, przestrzenno funkcjonalną i techniczną. Spór dotyczy natomiast oceny Projektu w zakresie oddziaływania na sferę środowiskową. Zdaniem skarżącej organ przy ocenie tej kwestii zastosował wymogi nieprzewidziane w instrukcji oraz nie odniósł się do wszystkich, wskazanych w studium wykonalności działań, przyczyniających się do poprawy środowiska. Z kolei w ocenie organu dokonana ocena jest zgodna z Wytycznymi w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014 – 2020, gdzie jasno określono definicję i wyjaśniono pojęcie sfery środowiskowej. Według organu, w świetle tej definicji w studium wykonalności nie można odnaleźć znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska
w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska oraz w zakresie obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska.
Rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga odwołania się do definicji sfery środowiskowej, zawartej w ww. Wytycznych oraz informacji przedstawionych przez skarżącą w studium wykonalności.
W rozdziale 3 pkt 2 b wskazano, że stan kryzysowy to stan spowodowany koncentracją negatywnych zjawisk społecznych (w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym), współwystępujących z negatywnymi zjawiskami m.in. w sferze środowiskowej
(w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska). Mając na uwadze literalne brzmienie ww. definicji oraz treść Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu należy wskazać, że przy ocenie omawianego kryterium organ powinien ocenić czy działania planowane przez wnioskodawcę przyczynią się m.in. do poprawy środowiska w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska oraz w zakresie obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, ale także czy działania te wywrą korzystny wpływ na środowisko w inny sposób, czego skutkiem będzie wyprowadzenie obszaru rewitalizowanego ze stanu kryzysowego. Innymi słowy czy działania te odpowiadają faktycznym problemom społecznym w sferze środowiskowej, czy przyczyniają się m.in. do poprawy standardów jakości środowiska. Oznacza to, że negatywne zjawiska występujące w środowisku do poprawy, których mają przyczynić się proponowane przez wnioskodawcę działania, zostały w ww. definicji wymienione przykładowo. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w definicji słowa "w szczególności".
W niniejszej sprawie natomiast organ ocenił planowane przez skarżącą działania jedynie pod kątem ich wpływu na przekroczenie standardów jakości środowiska i obecność odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, tj. dwie przykładowo wymienione, w definicji sfery środowiskowej, sytuacje. Dodatkowo stwierdzając, że nie odnalazł w studium wykonalności znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska, wprowadził nie wynikające ani z Wytycznych, ani z Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu kryterium "działań znacząco oddziałujących na środowisko". Dokonując ponadto oceny planowanych przez skarżącą działań w zakresie oddziaływania na sferę środowiskową organ odniósł się jedynie do wymiany sieci wodnokanalizacyjnej oraz zastosowanie energooszczędnych materiałów i technologii w przypadku budynków objętych pracami rewitalizacyjnymi. W studium wykonalności jako działania oddziałujące na sferę środowiskową wnioskodawczyni wskazała natomiast również przebudowę sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu, budowę kanalizacji deszczowej, zmianę organizacji ruchu. Szczegółowo przy tym uzasadniła wpływ tych działań na środowisko. Organ nie odniósł się jednak do tych działań. Stwierdził jedynie lakonicznie, że nie znalazł argumentów, iż planowane działania na obszarze rewitalizacji, proponowane przez wnioskodawcę przyczynią się do poprawy środowiska w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska. W ocenie Sądu stwierdzenie takie, bez szczegółowej analizy poszczególnych działań w kontekście spełnienia warunków kryterium, jest dowolne.
Wymaga podkreślenia, że na organie spoczywa obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności, w zestawieniu z danymi przewidzianymi w instrukcji oceny dla danego kryterium, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska,
tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi została lub nie przyznana określona ilość punktów. Ocena w omawianym zakresie została natomiast dokonana bez rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności i bez przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia dla dokonanego wyboru w tym zakresie.
W konsekwencji Sąd nie podziela zaprezentowanego w sporze stanowiska organu. Ocena kryterium nr 1 została dokonana w oparciu o nieprawidłowo zinterpretowaną definicję sfery środowiskowej. Ocenę tę, z uwagi na brak odniesienia się do wszystkich wskazywanych w studium wykonalności działań skarżącej oddziałujących na środowisko (przebudowa sieci energetycznej wraz z oświetleniem terenu, budowa kanalizacji deszczowej, zmiana organizacji ruchu) należy ponadto określić jako wybiórczą i dowolną. Sytuacja taka uzasadnia stwierdzenie, że wynik oceny punktowej w zakresie kryterium nr 1 został ustalony z naruszeniem określonej w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasady rzetelności. Ma to wpływ na wynik sprawy bowiem prawidłowo przeprowadzona ocena w zakresie tego kryterium mogłaby prowadzić do przyznania dodatkowych punktów, a tym samym miałaby wpływ na ostateczny wynik oceny.
Zdaniem Sądu zasadne są również zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie oceny kryterium nr 7 – "Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru".
Zgodnie z instrukcją oceny punktowej tego kryterium pod uwagę brane będą
w szczególności uwarunkowania makroekonomiczne na obszarze oddziaływania projektu (m.in. poziom i struktura bezrobocia, poziom i struktura przedsiębiorczości, itp.). Ponadto pod uwagę brane będą uwarunkowania społeczne na obszarze oddziaływania (m.in. dane demograficzne, zidentyfikowane negatywne zjawiska społeczne, itp.). Analiza oparta będzie w szczególności o dostępne dane statystyczne. Dodatkowo kryterium analizowane będzie pod kątem zgodności
i wpływu projektu na realizację zapisów dokumentów strategicznych, takich jak m.in. Zaktualizowana Strategia Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020, Strategia badań i innowacyjności (RIS3).
W oparciu o dane wynikające z opisu kryterium organ skonstruował tabelę uwzględniając w niej, podlegające ocenie takie uwarunkowania jak: stopa bezrobocia, przyrost naturalny, wpływ projektu na realizację zapisów dokumentów strategicznych (RPOWŚ) – lokalizacja projektu na obszarze strategicznej interwencji miasta tracące funkcje społeczno – gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..). Z ww. tabeli wynika ponadto, że za stopę bezrobocia powyżej średniej dla woj. ś. – 8,6 % - projekt otrzymywał 1 pkt, za wartość wskaźnika przyrostu naturalnego poniżej lub równą średniej dla województwa ś. – (- 2,66 %) – projekt otrzymywał jeden punkt. Z kolei 2 punkty otrzymywały projekty zlokalizowane na obszarze strategicznej interwencji miasta tracące funkcje społeczno – gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..).
Przed odniesieniem się do kwestii naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie oceny omawianego kryterium, należy wskazać, wbrew twierdzeniom skargi, że organ był uprawniony do uszczegółowienia kryterium nr 7 w tabeli. Tabela ta stanowi bowiem integracyjną część Instrukcji dokonywania oceny punktowej Projektu. Nieprawidłowości w tym zakresie dotyczą natomiast wyboru rodzaju punktowanych uwarunkowań makroekonomicznych oraz społecznych, a także wyboru zapisów dokumentów strategicznych, z którymi projekt ma być zgodny oraz na realizację, których ma wpływ. W opisie kryterium wskazano bowiem również na inne niż uwzględnione w tabeli uwarunkowania, tj. poziom
i struktura przedsiębiorczości, zidentyfikowane negatywne zjawiska społeczne. Uwarunkowania te zostały przy tym wymienione przykładowo. Organ uwzględnił jedynie stopę bezrobocia i przyrost naturalny. Z kolei przy ocenie projektów pod kątem ich zgodności z zapisami dokumentów strategicznych oraz pod kątem ich wpływu na realizację tych zapisów, organ uwzględnił jedynie kwestię lokalizacji na obszarze strategicznej interwencji miasta tracące funkcje społeczno – gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..), dotyczącą zapisów wynikających ze Strategii Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020, podczas gdy dokument ten został wymieniony przykładowo w opisie kryterium nr 7. Z oceny tej,
z nieuzasadnionych powodów, zostały natomiast wykluczone dokumenty strategiczne, na które skarżąca wskazywała w studium wykonalności. W tej części wniosku strona podała bowiem, że Projekt wpisuje się w realizację jednego
z głównych celów Strategii Europa 2020 oraz, że Projekt zgodny jest ze Strategią Rozwoju Województwa Ś. i wpisuje się w cel strategiczny:
1. Koncentracja na poprawie infrastruktury regionalnej.
W konsekwencji taki sposób sformułowania tabeli, stanowiącej integralną, jak już wyżej wspomniano, część Instrukcji dokonywania oceny punktowej należy uznać za dowolny, co czyni zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 poprzez złamanie zasady rzetelności, uzasadnionym. Zasada ta została ponadto złamana przez organ poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącej, zawartych w proteście, w powyższym zakresie. Organ odniósł się do nich lakonicznie, jedynie ogólnie potwierdzając prawidłowość dokonanej oceny i ograniczając się do przywołania definicji kryterium. W efekcie ocena zawarta w piśmie organu z 21 lutego 2018 r. nie stanowi rzetelnego odniesienia się do zarzutów zawartych w proteście.
Wybór wskazanego zapisu z dokumentu Strategia Rozwoju Województwa Ś. do roku 2020 czyni również zasadnym zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady bezstronności. Zasada ta ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie taka preferencja została wprowadzona przy ocenie kryterium nr 7 przez przyznanie 2 punktów tylko projektom realizowanym na obszarze strategicznej interwencji miast tracących funkcje społeczno – gospodarcze (OSI S., S., O.Ś..), podczas gdy do konkursu zgłoszono również projekty (w tym Projekt skarżącej) realizowane na innych obszarach.
Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady równości. Określona w tym przepisie zasada równości odnosi się bowiem do równego dostępu do informacji o warunkach
i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo). W niniejszej sprawie organ nie uchybił wyżej wymienionym obowiązkom.
Wbrew twierdzeniom skarżącej ponadto organ w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie był zobowiązany do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia czy wyjaśnienia zapisów wniosku do sfery środowiskowej. W tym zakresie należy podzielić stanowisko organu, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przygotowania dokumentów aplikacyjnych i przedstawienia w nich wyczerpująco, nie budzących wątpliwości wszelkich informacji i okoliczności niezbędnych do przeprowadzenia oceny projektu. W konsekwencji na etapie oceny merytorycznej strona nie może uzupełniać wniosku w sposób powodujący jego istotne modyfikacje (§ 12 ust. 13 regulaminu konkursu). Z uzasadnienia stanowiska organu przy ocenie kryterium nr 1 nie wynika natomiast, że powodem tak dokonanej oceny były przyczyny, o których mowa w § 12 ust. 13 regulaminu konkursu, tj. niejasności, błędy, braki wymagające wyjaśnienia, poprawy lub uzupełnienia w sposób nie powodujący istotnych modyfikacji wniosku.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 680 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi - 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł ( § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U 2018.265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło