I SA/Ke 9/14
PostanowienieWSA w Kielcach2014-02-19
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności składkowych powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła zasadność wniosku o ustanowienie adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Wysokość i źródło dochodów rodziny skarżącej wskazują, że opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może nastąpić bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny. Ponadto, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.M. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i posiadany majątek. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając go za zasadny, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznał za zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla K.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lutego 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a ustanowić dla K.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
K.M. w sprawie ze skargi z dnia 9 grudnia 2013 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych złożyła w dniu 7 lutego 2014 r. (data nadania) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 11 lutego 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W odpowiedzi skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z matką i siostrą. Rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu alimentów w łącznej kwocie 1000 zł oraz z dochodu z tytułu prac dorywczych uzyskiwanych przez siostrę skarżącej w kwocie 300 zł miesięcznie. Matka skarżącej od początku lutego jest osoba bezrobotną. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała nieruchomość rolną wielkości 4,01ha /dzierżawa/.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zarówno ona jak i jej siostra studiują, główny dochód jej rodziny stanowią alimenty, które skarżąca /w kwocie 500 zł miesięcznie/ będzie otrzymywać do ukończenia 25 lat tj. do kwietnia bieżącego roku.
W myśl art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 3 ustawy "p.p.s.a" prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata i zgodnie z postanowieniami przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy "p.p.s.a" przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość i źródło miesięcznych dochodów rodziny skarżącej należało uznać, że skarżąca uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku o ustanowienie adwokata, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jej rodziny.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi K.M. jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło