I SA/Ke 91/10

Dnia 31 marca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg P.Ł. "T. C." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie długu celnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów. P. Ł. wraz ze skargą z dnia 22 grudnia 2009r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie długu celnego złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadcza, że jest osobą bezrobotną, z winy Urzędu Celnego został zmuszony do zamknięcia działalności gospodarczej, sam pozostaje w gospodarstwie domowym. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku co do jego treści, pismem z dnia 26 stycznia 2010 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez udokumentowanie dochodów uzyskanych w 2009r; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o nieprowadzeniu działalności gospodarczej; przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł czerpie środki na swoje utrzymanie; jaką kwotę miesięcznie przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media; oświadczenie, czy jest właścicielem/współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeżeli tak to podać markę, model i rok produkcji; przedłożenie oświadczenia, kto jest właścicielem domu, w którym zamieszkuje; oświadczenie i korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał pismo z dnia 19 lutego 2010 r., w którym oświadczył, że pomaga matce w gospodarstwie rolnym w zamian za utrzymanie i mieszkanie, nie posiada nieruchomości, nie jest właścicielem ani współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, nie korzysta z pomocy społecznej. Do pisma z dnia 19 lutego 2010 r. skarżący dołączył kserokopię faktury za gaz za okres od dnia 4 grudnia 2009r. do dnia 23 stycznia 2010r. wystawionej na nazwisko M.Ł. na kwotę 137,31zł, oraz opłaty za gaz z dnia 3 listopada 2009r. na kwotę188,31zł, z dnia 15 grudnia 2009r. na kwotę 394,66zł i z dnia 15 lutego 2010r. na kwotę 424,65zł wszystkie wystawione na nazwisko M. Ł., a także kserokopię decyzji z dnia 4 czerwca 2009r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Przedłożona kserokopia nie jest opatrzona ani podpisem ani pieczęcią organu, który ją wydał, nie zawiera potwierdzenia zgodności z oryginałem. Ponadto skarżący wniósł o przedłużenie terminu do złożenie pozostałych dokumentów. Pismem z dnia 25 lutego 2010 r., referendarz sądowy uwzględnił wniosek i wezwał ponownie skarżącego w terminie 7 dni do udokumentowania dochodów uzyskanych w 2009r; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2008; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 16 marca 2010r. W wyznaczonym terminie dokumenty nie zostały złożone. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola Sądu (referendarza sądowego) sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na Sąd (referendarza sądowego) obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazał brak współpracy z Sądem w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji materialnej. Skarżący w wykonaniu wezwania Sądu [referendarza sądowego] z dnia 26 stycznia 2010r. dostarczył jedynie oświadczenie dotyczące jego sytuacji materialnej oraz kserokopię decyzji, która jest dokumentem nie podpisanym, nie zawiera pieczęci, ani nazwy organu, który ją wydał. Jednocześnie w piśmie z dnia 19 lutego 2010r. skarżący zawarł wniosek o przedłużenie terminu do złożenia pozostałych dokumentów. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek, jednak w zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył pozostałych dokumentów, które były niezbędne do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie złożył wyczerpujących oświadczeń, kompletnych i wiarygodnych dokumentów, co musiało mieć niewątpliwie wpływ na dokonaną ocenę wniosku o prawo pomocy. Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącego nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.