I SA/Ke 93/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 sprawy ze skargi E. i T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr znak: [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę I SA/Ke 93/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [..]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenie E. i T. H. zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. Jak ustalił ten organ Burmistrz Miasta oddalając wniosek strony uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej w szczególności nie występuje ważny interes podatnika ani też interes społeczny. W odwołaniu od tej decyzji E. i T. H. zarzucili nieuwzględnienie faktu, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości, której dotyczy zaległość i osiąganie z tego tytułu dochodów uzależnione jest od poniesienia znacznych wydatków na remont. Ponadto wskazali, że kwota osiąganych przez nich dochodów tj. [...] zł miesięcznie nie pozwala na bieżące regulowanie zobowiązań podatkowych oraz zaspokojenie potrzeb życiowych. Zdaniem SKO odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Kwestię umorzenia zaległości podatkowych normuje art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: Ord. pod.), stanowiąc w pkt. 3, iż na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. O ważnym interesie podatnika można mówić wtedy, gdy znalazł się on w trudnej sytuacji życiowej, której nie mógł przewidzieć ani zapobiec. Natomiast pod pojęciem interesu publicznego rozumie się potrzebę (dobro), której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej lub całemu społeczeństwu. Interes podatnika musi być słuszny w pojęciu obiektywnym a nie jedynie wynikać z własnego przekonania opartego na poczuciu krzywdy. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznania administracyjnego i uzależniona jest od zaistnienia jednej ze wskazanych przesłanek. Organy podatkowe uprawnione są do własnej oceny wystąpienia przesłanek, przy czym nawet, jeżeli one zachodzą organ może, ale nie musi dokonać umorzenia. W przedmiotowej sprawie należało rozważyć, że zobowiązani mają stałe źródła dochodów: T.H. rentę w wysokości [...] zł., E. H. zasiłek emerytalny w kwocie [...] zł. a córka M. H. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną, gdyż zasadą jest płacenie podatków, a tym samym okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku muszą mieć nadzwyczajny charakter. Muszą być niezależne od sposobu postępowania podatnika i być spowodowane działaniem czynników, na które nie miał wpływu. Bieżące wydatki na mieszkanie, życie, leczenie czy spłata kredytów do takich nie należą. Nadto, jeżeli zobowiązanych nie stać na jednorazową spłatę należności mogą wnosić o ich rozłożenie na raty dostosowane do możliwości finansowych bądź umorzenie odsetek. Stan sprawy wskazuje, że decyzja organy I instancji wydana została po merytorycznym rozpatrzeniu wniosku i nic nie wskazuje, aby podjęto ją z jakichkolwiek względów osobistych, co sugerowali skarżący. Uwzględniono przy tym także fakt konieczności dokonania remontu nieruchomości. Obowiązek podatkowy strony powstał z mocy prawa od następnego miesiąca po dacie sporządzenia notarialnej umowy zakupu tj. 1 maja 2005 r. i jakiekolwiek inne postanowienia umowne nie maja znaczenia. Organ podkreślił także, że postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem wszelkich zasad procedury, zbadaniem wszelkich istotnych przesłanek i oceną całości zgromadzonych dowodów. W skardze z dnia 10 marca 2006 r. E. i T. H. wnosili o uchylenie decyzji SKO i skierowanie sprawy do organu podatkowego pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Podnieśli, że powodem odmownej decyzji organu pierwszej instancji były wyłącznie względy natury osobistej ze strony burmistrza z powodu głosowania przez nich w wyborach na innego kandydata. Nie uwzględnił on, bowiem, że przedmiotową nieruchomość nabyli w celu reaktywowania działalności gospodarczej, co skutkowałoby zwiększeniem dochodów gminy i zmniejszeniem bezrobocia. Nadto stan techniczny obiektów wymaga wielkich nakładów finansowych a dodatkowo budynki mają 544 m- powierzchni, a nie jak przyjęto w decyzji 1420 m- . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z tego punktu widzenia należało stwierdzić, że nie narusza ona prawa. Przesłanki umarzania zaległości podatkowych określone zostały w art. 67a § 1 Ord. pod. który stanowi, że może to nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, w drodze decyzji organu podatkowego na wniosek podatnika. Instytucja ta zastała oparta na zasadzie uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne pozwala organowi podatkowemu na wybór konsekwencji prawnych zaistniałej sytuacji, do której odnosi się norma prawna. Jakkolwiek oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi udzielić ulgi podatkowej, tym nie mniej podejmowane w tym trybie decyzje nie mogą być dowolne i wymagają uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 210 § 4 Ord. pod.. Szczegółowego rozważenia wymaga, zatem stan faktyczny sprawy pod kątem istnienia ważnego interesu podatnika bądź interesu społecznego. Pojęcia te aczkolwiek nieostre mają ustalone, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, kryteria ocen. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o konieczności umorzenia zaległości podatkowej. Przez ważny interes należy, więc rozumieć nadzwyczajne względy mogące zagrozić podstawom jego egzystencji. Przyjmowany jest w orzecznictwie pogląd uznający za ważny interes podatnika sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych (np. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999r. SA/Sz 850/98). Wykładnia interesu publicznego wymaga każdorazowego uwzględniania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa oraz oceny skutków rozstrzygnięć z punktu widzenia respektowania tych wartości. Decyzje o uznaniowym charakterze także podlegają sądowej kontroli legalności. Ma ona jednakże ograniczony charakter, sprowadza się, bowiem do oceny czy przy wydawaniu decyzji naruszono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można by mówić gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych dowodów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 22 lipca 1998 r. I I I SA 310/97). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe, rozpoznając wniosek skarżącego, wszystkim tym wymogom sprostały. W sprawie został zgromadzony wyczerpujący materiał dowodowy, niezbędny dla załatwienia sprawy, dotyczący zarówno sytuacji majątkowej podatników, jak i okoliczności powstania zaległości podatkowej. Tak zgromadzony materiał, został poddany wnikliwej i logicznej analizie uwzględniającej zasady doświadczenia życiowego. Rozważania te, mające na celu ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ord. pod., znalazły szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odpowiadającemu wymogom z art. 210 § 4 Ord. pod. W sposób jasny i logiczny wykazano powody, dla których uznano brak przesłanki ważnego interesu podatnika a także interesu publicznego. Przedmiotem szczegółowych rozważań organów obu instancji były także wszelkie okoliczności podnoszone przez podatników, w tym ich trudna sytuacja materialna oraz stan techniczny budynków i związana z tym konieczność poniesienia nakładów na remonty. Jak trafnie zauważyło SKO decyzja organu pierwszej instancji ma charakter merytoryczny i wbrew twierdzeniom skarżących w aktach sprawy brak jest przesłanek do przypuszczeń, że odmowa umorzenia zaległości jest wyrazem osobistej niechęci burmistrza do ich rodziny z powodu głosowania na innego kandydata. Wskazać przy tym należy, że wybory samorządowe w tym wybory burmistrza zachowują przymiot tajności. Podnoszone przez skarżących kwestie związane z prawidłowością naliczenia podatku od nieruchomości czy też powierzchni przedmiotowych budynków mogą natomiast być rozważane w postępowaniu wymiarowym a nie w postępowaniu o udzielenie ulgi podatkowej. Z tych wszystkich względów skarga okazała się niezasadna, co, stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skutkowało jej oddaleniem.