I SA/Ke 96/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-04-04
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i charakter sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo statusu bezrobotnego, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Dochody żony oraz posiadany przez rodzinę majątek ruchomy i nieruchomy wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego został oddalony, ponieważ skarżący samodzielnie i prawidłowo sformułował skargę, a charakter sprawy nie uzasadnia udziału profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a jego rodzina posiada dom, nieruchomość rolną, trzy sklepy, samochód oraz że żona prowadzi działalność gospodarczą generującą miesięczny dochód w wysokości około 3000 zł. Rodzina spłaca również raty zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. Oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 29 lutego 2008r. w wysokości 330zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów R. K. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu żony prowadzącej działalność gospodarczą.
We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem w wieku 19 lat. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi dom wielkości 130m², nieruchomość rolna wielkości 0,25ha oraz trzy sklepy o pow. 200m². Ponadto jako przedmioty wartościowe skarżący wykazał samochód osobowy [...] rok prod. 1998 o wartości 16.000zł.
Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.000zł miesięcznie.
Skarżący oświadcza, że wraz z żoną spłaca raty z tytułu zobowiązania podatkowego w wysokości 1012,00zł miesięcznie.
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 marca 2008r. do uzupełnienia braków wniosku skarżący przedkłada zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w K. potwierdzające, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaświadczenie wydane przez Zespół Szkół Informatycznych Technikum nr 7 zaświadczające, że M.K. jest uczniem tej szkoły oraz, że w roku 2007 otrzymał stypendium w kwocie 200zł.
Skarżący przedkłada również zeznania podatkowe PIT-36 za rok 2006 i 2007. Za 2006r. skarżący i jego żona złożyli wspólne zeznanie podatkowe, w którym skarżący nie wykazał dochodu, natomiast żona skarżącego wykazała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł i dochód w wysokości [...]zł. Za 2007r. małżonkowie K. również złożyli wspólne zeznanie podatkowe, w którym skarżący nie wykazał dochodu, a żona skarżącego wykazała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł i dochód w wysokości [...]zł.
Od osiągniętego dochodu żona skarżącego odliczyła wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu będącym miejscem jej zamieszkania w kwocie [...]zł. Natomiast od podatku odliczyła ulgę z tytułu wychowywania 2 dzieci w kwocie [...]zł. Małżonkowie K[...] wykazali nadpłatę w wysokości [...]zł
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w całości, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem żona jego prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą jak wynika z zeznania podatkowego za 2007 rok dochody w wysokości ok. [...]zł miesięcznie, ponadto małżonkowie K. są w posiadaniu zarówno majątku ruchomego
jak i nieruchomego znacznej wartości, wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego.
Osiąganie przez żonę skarżącego dochodów w wykazanej wysokości umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie uzyskiwanymi dochodami oraz oszczędności we własnych wydatkach pozwolą na poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ponadto podkreślić należy, iż skarżący występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym powinien liczyć się z tym, że będzie ponosił koszty postępowania, a w szczególności powinien zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych.
Nie znaleziono również przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący prawidłowo sformułował skargę, w szczególności zawarł w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem.
Należy przy tym podkreślić, że problematyka i okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło