I SA/Ke 97/08

Dnia 4 kwietnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 29 lutego 2008r. w wysokości 330zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów L. K. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazuje na trudną sytuację materialną. We wniosku oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem w wieku 19 lat. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej i jej rodziny wchodzi dom wielkości 130m², nieruchomość rolna wielkości 0,25ha oraz trzy sklepy o pow. 200m². Ponadto jako przedmioty wartościowe skarżąca wykazała samochód osobowy opel astra rok prod. 1998 o wartości 16.000zł. Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...]zł miesięcznie, mąż skarżącej jest osobą bezrobotną. Skarżąca oświadcza, że wraz z mężem spłaca raty z tytułu zobowiązania podatkowego w wysokości [...]zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 marca 2008r. do uzupełnienia braków wniosku skarżąca przedkłada zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w K. potwierdzające, że jej mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaświadczenie wydane przez Zespół Szkół Informatycznych Technikum nr 7 zaświadczające, że M. K. jest uczniem tej szkoły oraz, że w roku 2007 otrzymał stypendium w kwocie 200zł. Skarżąca przedkłada również zeznania podatkowe PIT-36 za rok 2006 i 2007. Za 2006r. skarżąca i jej mąż złożyli wspólne zeznanie podatkowe, w którym R. K. nie wykazał dochodu, natomiast skarżąca wykazała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł i dochód w wysokości [...]zł. Za 2007r. małżonkowie K. również złożyli wspólne zeznanie podatkowe, w którym mąż skarżącej nie wykazał dochodu, a skarżąca wykazała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł i dochód w wysokości [...]zł. Od osiągniętego dochodu skarżąca odliczyła wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu będącym miejscem jej zamieszkania w kwocie [...]zł. Natomiast od podatku skarżąca odliczyła ulgę z tytułu wychowywania 2 dzieci w kwocie [...]zł. Małżonkowie K. wykazali nadpłatę w wysokości [...]zł Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w całości, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą - jak wynika z zeznania podatkowego za 2007 rok dochody w wysokości ok. [...]zł miesięcznie, ponadto małżonkowie K. są w posiadaniu zarówno majątku ruchomego jak i nieruchomego znacznej wartości, wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego. Osiąganie przez skarżącą dochodów w wykazanej wysokości umożliwia planowanie wydatków, a racjonalne gospodarowanie uzyskiwanymi dochodami oraz oszczędności we własnych wydatkach pozwolą na poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto podkreślić należy, iż skarżąca występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z tym, że będzie ponosiła koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Nie znaleziono również przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca prawidłowo sformułowała skargę, w szczególności zawarła w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem. Należy przy tym podkreślić, że problematyka i okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.