I SA/Ke 98/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]. w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 17 stycznia 2025 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 października 2024 r. nr [...] o nałożeniu S. G. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Organ ustalił, że 17 czerwca 2024 r. w miejscowości Ł., funkcjonariusz Policji z KMP w K. zatrzymał do kontroli pojazd członowy składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] Ww. pojazdem członowym kierował S. M., wykonując krajowy transport drogowy rzeczy z miejscowości K. do miejscowości C. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi [...] S. G., S. . W wyniku oględzin tarcz hamulcowych naczepy stwierdzono, że tarcza na drugiej osi od strony lewej posiada pęknięcie na powierzchni tarczy. Organ wyjaśnił, że protokół kontroli drogowej z 17 czerwca 2024 r. nr [...] stanowi istotny dowód w sprawie, podpisuje go kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. S. M. podpisał protokół kontroli drogowej. Bezspornym jest, że stwierdzoną usterkę w postaci pęknięcia na tarczy hamulcowej drugiej osi od strony - lp. 1.1.14 lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019, poz. 2141) dalej "rozporządzenie MSWiA", udokumentowaną protokołem kontroli oraz materiałem zdjęciowym należało uznać za zagrażającą bezpieczeństwu osób jadących pojazdem i innych uczestników ruchu. Stosownie do treści lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.) dalej "u.t.d." wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane, jako niebezpieczne sankcjonowane jest karą w wysokości 2000 zł- za każdy pojazd. Strona zarówno w toku postępowania przed organem I instancji jak i organem odwoławczym nie przedstawiła dowodów na inny niż stwierdzony przez kontrolujących stan faktyczny. Ponadto strona nie przedłożyła dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia. W ocenie organu zasadne zatem było wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy. W ocenie organu odwoławczego w j sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z literalnego brzmienia przepisu wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egozneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Na powyższą decyzję S. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: 1. Lp. 1.1.14 lit, a) załącznika nr 1 rozporządzenia MSWiA przez jego błędne zastosowanie twierdząc że pojedyncze pęknięcie na powierzchni tarczy hamulcowej jest usterką niebezpieczną stanu technicznego pojazdu, mimo iż przepis ten jednoznacznie określa pęknięcia (w liczbie mnogiej a nie pojedynczej); 2. art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości natury faktycznej i prawnej na niekorzyść strony. W ocenie skarżącego opisane w protokole kontroli pojedyncze pęknięcie tarczy hamulcowej podpisane przez prowadzącego kontrolę i zatwierdzone bez uwag przez kierowcę nie stanowi naruszenia określonego w lp. 1.1.14.a, gdyż do jego wystąpienia dochodzi tylko wtedy gdy na tarczy występują rysy, pęknięcia na powierzchni (liczba mnoga), a nie jedno pęknięcie na powierzchni tarczy jak było w przypadku kontroli naczepy skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024, poz. 935) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z powołaną regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (art. 92a ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. W świetle powołanych prawidłowo przez organy przepisów nie może budzić wątpliwości, że stwierdzona podczas kontroli drogowej usterka naczepy należącej do skarżącego stanowi niebezpieczną usterkę, tj. usterkę powodującą bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu (§5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia MSWiA). Zgodnie pkt 1.1.14 lit a) załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie, stanowi usterkę niebezpieczną. W pozycji tej określono ponadto sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. Stosownie do lp. 1.1.14 lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia kontrola bębnów hamulcowych i tarcz hamulcowych jest przeprowadzana organoleptycznie. Oznacza to, że do ich stwierdzenia nie są wymagane żadne urządzenia specjalnego przeznaczenia. Konsekwencją stwierdzenia w pojeździe ww. usterek jest kara pieniężna, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane, jako niebezpieczne sankcjonowane jest karą w wysokości 2000 zł- za każdy pojazd (lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.). Spór w sprawie dotyczy interpretacji lp. 1.1.14 lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA. Skarżący twierdzi bowiem, że pojedyncze pęknięcie tarczy hamulcowej podpisane przez prowadzącego kontrolę i zatwierdzone bez uwag przez kierowcę nie stanowi naruszenia określonego w tym przepisie. W ocenie organu natomiast już wystąpienie jednego pęknięcia na tarczy hamulcowej wypełnia treść omawianego przepisu. Sąd akceptuje stanowisko organu. Ponadto, jak celnie zauważył organ nawet, gdyby uznać twierdzenie strony, to w toku kontroli i tak doszło do prawidłowego stwierdzenia przedmiotowej usterki, gdyż jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, na tarczy hamulcowej występuje wiele rys. Z kolei w protokole kontroli drogowej, znajdującym się w aktach sprawy, mowa jest o pękniętej tarczy hamulcowej na osi środkowej w lewym kole, bez określenia ilości rys czy pęknięć, jak twierdzi skarżący. Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego (protokół kontroli drogowej, protokół szczegółowej drogowej kontroli technicznej, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów oraz fotograficzna pojazdu). Prawidłowo następnie, stosownie do wykazu naruszeń zawartego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożył kary za te naruszenia. Powyższe okoliczności zostały szczegółowo przedstawione i omówione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, których ocenę dokonaną przez organ należy w pełni zaakceptować, jako spełniającą wymogi z art. 80 k.p.a. Wymaga wyjaśnienia, że określone w załączniku nr 3 do ustawy kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Pierwszy z przepisów odnosi się jedynie do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W niniejszej sprawie naruszeń w tym zakresie nie stwierdzono. Z kolei art. 92c u.t.d. odnosi się generalnie do wszystkich naruszeń, za które grozi przewidziana w art. 92a ust. 1 kara. Z przepisu art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Do tego by uwolnić się od odpowiedzialności podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Trafnie organy oceniły, że takich okoliczności skarżący nie wykazał. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma ponadto zarzut naruszenia 7a § 1 oraz art. 81a § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości natury faktycznej i prawnej na niekorzyść strony, ponieważ w sprawie takie wątpliwości nie wystąpiły. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.