I SO/Ke 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. D.od postanowienia starszego referendarza sądowego z 2 maja 2018 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego złożony przed wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. T.D. złożył 23 marca 2018 r., uzupełniony pismem z 23 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przed wszczęciem postępowania sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie A. B.. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i trzema małoletnimi córkami. Wnioskodawca wykazał, że uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.400 zł netto miesięcznie oraz z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 1.000 zł netto miesięcznie. Skarżący wskazał, że żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w marcu 2018 r. i nie uzyskuje dochodów. Jako posiadany majątek wykazał samochód ciężarowy z 2004 r o wartości 15.000 zł niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej, nie wykazał nieruchomości. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki wskazał kredyt w kwocie 800 zł miesięcznie. Ponadto na wezwanie Sądu wnioskodawca przedłożył kopię zeznania podatkowego PIT 37 za 2017 r., w którym wykazał przychód w kwocie 104 830,09 zł koszty uzyskania przychodów 62.680,93 zł dochód 42.149,16 zł, żona wnioskodawcy wykazała dochód w kwocie 3 736,90 zł, zaświadczenie, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r. wnioskodawca uzyskał wynagrodzenie 1700,27 zł netto miesięcznie, rozliczenie z działalności gospodarczej za 2017 r. - przychody 73774,73, koszty uzyskania przychodu 61345,93 zł dochód 12 428,80 zł, rozliczenie z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2018 r. do kwietnia 2018 r. - przychody 13796,08, koszty uzyskania przychodu 87660,85 zł strata 73864,77 zł, zestawienie operacji bankowych za okres od 1 stycznia 2018 r., plan spłaty kredytu w kwocie 60.000,00 zł - rata 847,94 zł ( raty malejące), zaświadczenie z 16 kwietnia 2018 r., że skarżący jest właścicielem samochodu ciężarowego oraz przyczepy lekkiej, kopię aktu notarialnego potwierdzającego, że właścicielami domu, w którym mieszka skarżący wraz z rodziną są rodzice skarżącego i to oni ponoszą koszty utrzymania domu, zaświadczenie, że żona skarżącego uzyskuje świadczenie wychowawcze na troje dzieci w wysokości 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Skarżący nie przedłożył zaświadczenia właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o zarejestrowanych na nazwisko jego żony – jako właściciela lub współwłaściciela samochodach i pojazdach. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 2 maja 2018 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Podniósł, że miesięczny dochód jaki rodzina wnioskodawcy uzyskuje oraz kwoty jakie miesięcznie wydatkują nie pozwalają dać wiary, że wnioskodawca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów opłacenia pełnomocnika. Biorąc również pod uwagę brak problemów w regulowaniu miesięcznych wydatków nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika wpłynie na kondycję finansową wnioskodawcy. Skarżący wywiódł sprzeciw od niniejszego postanowienia. Wskazał, że dochód z działalności gospodarczej w wysokości średnio 1.000 zł miesięcznie uzyskał w 2017 r., natomiast w 2018 r. nie osiągnął dochodu. Na utrzymanie rodziny miesięczna kwota wynosi 3.200, 27 zł, co daje 640, 05 zł na osobę. Na samo jedzenie, środki czystości, leki dla dzieci, ubrania czy dojazdy do szkoły oraz zaciągnięty kredyt często nie wystarcza pieniędzy i jego rodzina jest zmuszona do korzystania z pomocy finansowej rodziców skarżącego, z którymi zamieszkuje. Uważa, że Sąd niesłusznie wliczył świadczenie otrzymywane z programu "500 plus" do dochodu, z którego powinien pozyskać środki na zapłatę kosztów sądowych. Te środki stanowią pomoc państwa w wychowaniu dzieci i powinny być w całości wydatkowane na dzieci, a nie przeznaczane na ponoszenie opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, prawidłowo starszy referendarz sądowy dokonał oceny, że sytuacja finansowa skarżącego nie wskazuje na to, by nie był on w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy, w zakresie w jakim domaga się wnioskodawca, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wymienionych grup społecznych wnioskodawca nie należy, a jego sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Po pierwsze rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodu, na który składa się wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy 1.700, 27 zł, świadczenie wychowawcze 1.500 zł, dochód z działalności gospodarczej 1.000 zł miesięcznie w 2017 r. Rodzina wnioskodawcy zamieszkuje dom należący do rodziców wnioskodawcy przy czym wnioskodawca nie ponosi kosztów utrzymania domu. W sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego wnioskodawca wskazał, że na utrzymanie rodziny przeznacza 3.200, 27 zł miesięcznie. Należy zatem wskazać, że wysokość wydatków, nawet na te najbardziej podstawowe cele, takie jak wyżywienie, czy środki czystości, musi mieścić się w kwotach, które są ponoszone w przeciętnym gospodarstwie domowym. Miesięczny dochód jaki rodzina wnioskodawcy uzyskuje oraz kwoty jakie miesięcznie wydatkują nie pozwalają dać wiary, że wnioskodawca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów opłacenia pełnomocnika. Podsumowując, Sąd w całości podziela wnioski zawarte w postanowieniu referendarza sądowego z 2 maja 2018 r., że sytuacja materialna wnioskodawcy nie zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego. Na podstawie tej oceny doszedł do słusznych wniosków, które Sąd w całości podziela, że skarżący posiada możliwość finansową uiszczenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.