I SO/Ke 2/17
PostanowienieWSA w Kielcach2017-06-09
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała natomiast przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
B.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i posiadany majątek rolny. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jednakże wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznał za zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla B.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. oraz umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników p o s t a n a w i a I. ustanowić dla B. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
B.K. złożyła 10 maja 2017 r. (data nadania na poczcie), uzupełniony pismem z 6 czerwca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przed wszczęciem postępowania sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w osobie M. B..
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód z bezpośrednich dopłat rolniczych w kwocie 3.081,74 zł rocznie, mąż skarżącej nie uzyskuje dochodów. Jako posiadany majątek wykazała nieruchomość rolną o pow. 5,29 ha o wartości 20 tys. zł wraz z domem drewnianym budynkami gospodarczymi, sprzętem rolniczym i inwentarzem żywym - byk, kury.
Wnioskodawczyni wskazała, że wraz z mężem ponoszą koszty utrzymania i wyżywienia korzystając z gospodarstwa rolnego oraz pomocy osób trzecich i pomocy społecznej. Koszty leków męża określiła na kwotę ok. 150 zł miesięcznie w własnych na ok. 80 zł. Wskazała opłaty licznikowe: prąd 200 zł na 2 miesiące, gaz – 50 zł, śmieci – 24 zł kwartał, ubezpieczenie – 300 zł – rok, składka KRUS -393 zł kwartał. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła m.in. kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego męża w okresie od 1 lutego 2017 r. do 9 lutego 2017 r., skarżącej o okresie od 6 kwietnia 2017 r. do 11 kwietnia 2017 r. decyzji Prezesa KRUS z 23 marca 2017 r., z 16 czerwca 2016 r, oraz z 24 kwietnia 2017 r. pisma KRUS – wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności wykazane w złożonym wniosku oraz dołączonych dokumentach uznać należało, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia radcy prawnego w osobie M. B. wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej w Kielcach o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę radcy prawnego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę.
W odniesieniu natomiast do wniosku B. K.w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło