I SO/Ke 6/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-05-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy złożony przed wniesieniem skargi na decyzję w sprawie ubezpieczeń społecznych powinien zostać uwzględniony, a także czy strona wnosząca skargę na decyzję w sprawie ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną strony. Jednocześnie sąd stwierdził, że strona skarżąca w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co oznacza, że nie musi uiszczać opłat od momentu wniesienia skargi.Stan faktyczny
S. B. złożył wniosek o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa KRUS w sprawie odmowy umorzenia odsetek. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskiej emerytury po potrąceniach. Wniosek dotyczył ustanowienia konkretnego adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla S. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Odstąpiono od orzekania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie strony w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 maja 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia odsetek od należności składkowych za okres 1999.02 -2005.02 p o s t a n a w i a ustanowić dla S. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
W dniu 14 maja 2013 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach został złożony przed wszczęciem postępowania sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie P. P..
Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący sam pozostaje w gospodarstwie domowym, utrzymuje się z świadczenia emerytalnego w kwocie 1020 zł miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżący wykazał dom wielkości 28 m² oraz nieruchomość rolną wielkości 0,32ha.
W dalszej części odwołania skarżący wskazał, że KRUS potrąca na poczet zaległych składek jego nieżyjącego brata połowę świadczenia emerytalnego i skarżącemu pozostaje na życie kwota 616,73 zł. Jako wydatki skarżący wskazał: leki – 121,88 zł, podatek od nieruchomości – 19 zł miesięcznie, ogrzewanie –węgiel – 750 zł rok, karta telefoniczna – 25 zł miesięcznie.
Na gruncie obowiązujących przepisów prawa dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swoich roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przede wszystkim, że skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym i utrzymują się z emerytury, która po potrąceniach wynosi 616,73 zł uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika i jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wyznaczenie konkretnego adwokata tj. w osobie P. P. wskazać należy, że stosownie do treści art. 244 § 3 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata P.P. należeć będzie do Okręgowej Rady Adwokackiej w K.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa na którą zamierza wnieść skargę S. B. ponieważ przedmiotem skargi będzie decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło