II SA/Ke 1/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Ś. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do szkoły postanawia: odrzucić skargę. E. Ś. w piśmie z 6 września 2016 r., skierowanym do Urzędu Miasta, Wydział Edukacji Kultury i Sportu, zwróciła się o zwrot kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły. W odpowiedzi, pismem z [...], Dyrektor Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Urzędu Miasta poinformował E. Ś., że Urząd Miasta wystąpił do NSA ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w [...] sygn. akt II SA/Ke 419/16 dotyczącego zwrotu kosztów dowozu M. Ś. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej "...". Dlatego dalsze postępowanie w sprawie złożonego wniosku będzie uzależnione od wyroku NSA w tej sprawie. W piśmie z 30 września 2016r. E. Ś. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa i następnie, wobec braku odpowiedzi na to wezwanie, reprezentowana przez radcę prawnego, powołując się na przepisy art. 50 § 1 w związku z art. 52 § 3 i § 2 w związku z art. 54 § 1 i w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na czynność z zakresu administracji publicznej Prezydenta Miasta z [...], którą to czynnością jak wskazano w skardze, odmówiono zwrotu kosztów przejazdu jej małoletniego niepełnosprawnego syna do szkoły na rok szkolny 2016/20[...]. Zaskarżonej czynności strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 i 77 § 1 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyrażające się: - "nieuwzględnieniem przy dokonywaniu czynności indywidualnego przypadku w odniesieniu do niepełnosprawności M. Ś. u którego zdiagnozowano autyzm sprzężony z upośledzeniem umysłowym, w tym w szczególności nieuwzględnieniem konieczności zapewnienia dziecku - ze względu na jego rodzaj upośledzenia - odpowiedniego środowiska, stałej opieki świadczonej prze tych samych opiekunów oraz stabilizacji otoczenia"; - powierzchownym i niedokładnym rozczytaniem zaleceń wyrażonych w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, a w szczególności nieuwzględnieniem zaleceń Zespołu Orzekającego, co do tego, że M. Ś. wymaga "zapewnienia stabilnego i przewidywalnego otoczenia", "stałych osób prowadzących zajęcia edukacyjno-terapeutyczne oraz "unikania nadmiernych bodźców w otoczeniu"; - niewykazaniem, że wybrana przez rodzica szkoła nie jest najbliższą w stosunku do miejsca zamieszkania. 2. prawa materialnego: - art. [...] ust. 3a pkt 2 i 3 w zw. z art. [...] ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez ich niezastosowanie i nieprzyznanie rodzicowi zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia dotkniętego upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnością sprzężoną do szkoły umożliwiającej realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki na rok szkolny [...], podczas gdy z uwagi na charakter niepełnosprawności ucznia oraz na to, że dowóz i opiekę zapewniają rodzice dziecka, a także z uwagi na to, że jedyną szkołą umożliwiającej temu dziecku realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki jest Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specjalna "..." w K. na ul K., niniejsze przepisy powinny znaleźć zastosowanie w sprawie; - art. [...] ust. 3a pkt 1 i 3 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "najbliższą szkołą" specjalną w rozumieniu zaskarżonego przepisu jest Szkoła Podstawowa nr [...] Specjalna wchodząca w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w [...] przy ul. [...], tj. szkoła najbliższa geograficznie w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka, a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu i odmówienie rodzicowi dziecka zwrotu kosztów przejazdu ucznia do szkoły, w sytuacji gdy ustawowe pojęcie "najbliższej szkoły" należy odnosić każdorazowo do indywidualnego przypadku przy uwzględnieniu warunków danej szkoły jakie są niezbędne do umożliwienia niepełnosprawnemu dziecku prawidłowego kształcenia i realizacji obowiązku edukacyjnego z uwzględnieniem konkretnego rodzaju niepełnosprawności tego dziecka, co przy prawidłowej wykładni powinno doprowadzić do uznania, iż szkołą najbliższą w rozumieniu ustawy jest szkoła do której aktualnie uczęszcza uczeń, a w konsekwencji do zastosowania wskazanych przepisów. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności z zakresu administracji publicznej Prezydenta Miasta z [...] oraz uznanie obowiązku Prezydenta Miasta do zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia do szkoły z datą wsteczną tj. od 1 września 2016 r., czyli od dnia, od którego skarżąca domagała się od organu zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego syna do szkoły na rok szkolny 2016/20[...] (dzień od którego faktycznie ten zwrot przysługuje), a także zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Ke 419/16, którego wynik wpłynie na rozstrzygnięcie w tej sprawie, lub ewentualnie o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu organ podniósł, że z udziałem stron toczyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w [...] sprawa (sygn. akt II SA/Ke 419/16), dotycząca odmowy refundacji kosztów dowozu syna skarżącej na podstawie czynności Prezydenta Miasta z [...]. Aktualnie rozpatruje ją Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez organ. Odnosząc się do twierdzenia skargi, że obecnie, na skutek złożenia przez skarżącą wniosku z [...]. o zwrot kosztów dowozu dziecka na rok szkolny 2016/[...] mamy do czynienia z nową sprawą administracyjną organ stwierdził, że wyrok w sprawie II SA/Ke 419/16 nie dotyczył refundacji kosztów dowozu w konkretnym roku szkolnym, lecz zagadnienia prawnego: bezskuteczności lub nie zaskarżonej czynności oraz uznania lub nie obowiązku Gminy do zwrotu tych kosztów. W wyroku uznano taki obowiązek Gminy od 1 września 2015 r., nie precyzując daty końcowej. Zdaniem organu jest oczywiste, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym (a tak jest w tym przypadku), w wypadku uprawomocnienia się wyroku WSA w [...] w sprawie II SA/Ke 419/16 będzie on oddziaływał nie na jeden rok szkolny, ale i na lata następne, dopóki nie zmieni się stan faktyczny lub prawny. Praktyka składania wniosków na kolejne lata szkolne ma jedynie na celu potwierdzenie faktu, że dany uczeń uczyć się będzie wciąż w tej samej placówce. Ponadto umowy w sprawie refundacji kosztów nie są zawierane na rok szkolny, ale ze względu na uwarunkowania budżetowe dwa razy w danym roku kalendarzowym. W tym stanie rzeczy w odpowiedzi na wniosek skarżącej z [...]. nie udzielono jej odpowiedzi odmownej, ale uwarunkowano dalsze postępowanie i ewentualny zwrot kosztów dowozu od prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Ke 419/16. Z tych powodów zdaniem organu pismo z 13 września 2016 r. nie wszczyna nowego postępowania administracyjnego, wobec czego nie mieści się w pojęciu innej czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i z tego powodu skarga powinna być odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Należy podzielić stanowisko organu, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, z tym że także z innych powodów niż wskazane w odpowiedzi na skargę. Mianowicie podkreślenia wymaga to, że z treści zaskarżonego pisma z 13 września 2016 r. jedynie wynika to, że Dyrektor Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu (nawet nie powołując się na udzielone mu upoważnienie) poinformował skarżącą o tym, że załatwienie jej wniosku o zwrot kosztów z [...]. będzie uzależnione od wyroku NSA. Tak więc wbrew zawartemu w skardze stanowisku nie można uznać, aby pismem tym organ odmówił skarżącej zwrotu kosztów. W ocenie Sądu sama informacja co do tego, że "dalsze postępowanie w sprawie wniosku uzależnione jest od wyroku NSA w przedmiotowej sprawie" nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa oraz postępowań okresowych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Pismem tym bowiem ani nie przyznano ani też nie odmówiono uprawnienia skarżącej do zwrotu kosztów. Pismo to nie kwalifikuje się także do żadnego innego aktu lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto, co słusznie zauważa organ, kwestia przyznania skarżącej prawa do zwrotu kosztów (a dokładnie uznania obowiązku Gminy do ich zwrotu) została już rozstrzygnięta wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 sierpnia 2016 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 419/16. Wyrokiem tym Sąd stwierdził bezskuteczność czynności – pisma Prezydenta Miasta z [...]wskazującego, że nie ma możliwości zwrotu kosztów do szkoły "Droga do sukcesu" z powodu jej oddalenia od miejsca zamieszkania o 9,4 km, w sytuacji, gdy bliżej, w odległości 3,5 km znajduje się Szkoła Podstawowa nr [...] Specjalna, wchodząca w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...], w której mogą być realizowane zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego M. Ś. Jednocześnie wyrokiem tym Sąd uznał obowiązek Gminy do zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia M. Ś. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej "..." w [...], ul. [...], od dnia 1 września 2015 r. W wyroku nie została określona końcowa data, do której na Gminie ciążyć ma stwierdzony obowiązek. Zgodzić się należy z organem, że w przypadku uprawomocnienia się tego wyroku, wynikający z niego obowiązek będzie aktualny aż do chwili, kiedy zmieni się sytuacja faktyczna lub prawna. Porównując treść uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Ke 419/16 z dołączonymi do niniejszej sprawy dokumentami stwierdzić należy, że do chwili obecnej stan faktyczny w stosunku do stanu z daty wyrokowania w sprawie II SA/Ke 419/16 nie uległ zmianie. W szczególności skarżąca powołuje się na to samo orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 23 czerwca 2015 r., z którego wynika, że zostało ono wydane na czas kształcenia w pierwszym etapie edukacyjnym – kl. I-III. Nadto zauważyć należy, że występując z wnioskiem z 6 września 2016 r. o zwrot kosztów dowozu skarżąca nie ograniczyła swojego żądania do zwrotu kosztów tylko na rok szkolny 2016 – 20[...], podobnie jak nie uczyniła tego występując z poprzednim wnioskiem, co wynika z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Ke 419/16. Skoro więc WSA w [...] w sprawie II SA/Ke 419/16 stwierdził, stosownie do art. [...]6 § 2 p.p.s.a., obowiązek Gminy do zwrotu kosztów na przyszłość, poczynając od 1 września 2015 r., w niniejszej sprawie Sąd tylko wówczas mógłby ponownie stwierdzić istnienie tego obowiązku, gdyby organ ponownie odmówił zwrotu tych kosztów. Tak jednak sytuacja nie zachodzi, gdyż jak już wcześniej wskazano, zaskarżonym pismem jedynie poinformowano skarżącą, że dalsze postępowanie w sprawie wniosku będzie uzależnione od wyroku NSA. Mając powyższe na uwadze skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.