II SA/Ke 1006/13

WyrokWSA w Kielcach2014-03-20

Skład orzekający: Renata Detka, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca twierdzi, że budynek był legalnie rozbudowywany i przekwalifikowany, a dokumenty potwierdzające to zaginęły?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa budynku mieszkalnego stanowiła samowolę budowlaną, ponieważ istotnie odbiegała od warunków pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Skoro skarżąca nie wykazała istnienia dokumentów potwierdzających legalność rozbudowy i przekwalifikowania, a organ podjął wystarczające kroki w celu ich odnalezienia, ustalenie opłaty legalizacyjnej było prawidłowe. Opłata legalizacyjna, obliczona zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, stanowi warunek odstąpienia od nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. kwestionowała postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie PINB o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny. Skarżąca twierdziła, że budynek był legalnie rozbudowywany i przekwalifikowany, a dokumenty potwierdzające to zaginęły po śmierci męża, obarczając organ odpowiedzialnością za ich utratę. Organ I instancji ustalił, że budowa istotnie odbiegała od pierwotnego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z [...] , znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu zażalenia T. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 2 sierpnia 2013 r. ustalające dla współwłaścicieli: T. W., J. W., A. B. i M. W. – S. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za legalizację samowolnie wybudowanego murowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] , położonej w S. przy ul. Ż. W uzasadnieniu Inspektor podał, że zażalenie na wskazane powyżej postanowienie organu I instancji złożyła T. W. wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania z uwzględnieniem jej stanowiska. Podniosła, że nieruchomość położona przy ul. [...] w S. została kiedyś legalnie zabudowana zgodnie z planem i decyzją o pozwoleniu na budowę obejmującą rozbudowę i przekwalifikowanie budynku gospodarczego na budynek o charakterze mieszkalnym. Jej zdaniem stosowne dokumenty potwierdzające legalność budowy znajdowały się w posiadaniu organów administracyjnych. Natomiast jej dokumenty dotyczące powyższego zaginęły po śmierci męża, który dokonał stosownego zgłoszenia. Wskazała, że przed organem administracyjnym bezskutecznie toczyło się postępowanie w przedmiocie odtworzenia tych dokumentów, albowiem zaginęły one i nikt nie jest w stanie na dzień dzisiejszy ich odtworzyć. Wg skarżącej nie jest jej winą, że dokumentacja ta zaginęła i organ jej nie posiada, a to on jest obarczony odpowiedzialnością za jej zniknięcie lub zaginięcie. Świętokrzyski Inspektor wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie murowanego budynku na działce nr [...] przy ul. Ż. w S. PINB w S. decyzją z 14 lipca 2011 r. nakazał współwłaścicielom nieruchomości zaniechanie dalszych robót budowlanych. W trybie odwoławczym Świętokrzyski Inspektor decyzją z 14 września 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na jej przedwczesność spowodowaną brakiem ustaleń faktycznych. W dniu 7 listopada 2011 r. na działce nr [...] pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny i rozprawę administracyjną w sprawie ustalenia daty rozpoczęcia budowy budynku, jej przebiegu oraz daty zakończenia. Ustalono, że stan zaawansowania budowy nie uległ zmianie i jest taki sam jak opisany w protokole z kontroli przeprowadzonej na działce w dniu 6 września 2010 r. B. S. oświadczyła, że murowany budynek będący przedmiotem rozprawy od samego początku był o takich wymiarach, tj. długości i szerokości, jak obecnie. Nie pamiętała daty rozpoczęcia budowy, ale po wykonaniu fundamentów oraz ścian piwnic (nie pamiętała czy był wykonany strop nad piwnicami), nastąpiła około pięcioletnia przerwa w pracach budowlanych. Następnie murowane były ściany parteru i piętra i wykonany został jednospadowy, kryty papą dach. Taki stan był już w 1997 r. i istniał do roku 2007, kiedy zdjęty został dach budynku, wymurowane ściany na wysokości dwóch warstw cegieł, wykonana nowa konstrukcja dachu wraz z pokryciem z blachy, zamontowano rynny i rury spustowe. Po roku 2007 nie były prowadzone żadne roboty budowlane. K. S. oświadczył, że potwierdza złożone przez żonę – B. S., oświadczenie oraz, że budowa nie była prowadzona w sposób ciągły, leczy były kilkuletnie przerwy w budowie. Nie pamiętał daty rozpoczęcia budowy. T. W. oświadczyła, że budowa budynku została rozpoczęta prawdopodobnie po uzyskaniu pozwolenia na budowę, tj. w roku 1980 i 1981. Od samego początku realizowany był budynek o takich samych wymiarach zewnętrznych jak obecnie istniejący. Na początku wykonane zostały piwnice prawdopodobnie ze stropem i taki stan istniał przez kilka lat. Nie wiedziała jak długa była przerwa, gdyż nie przychodziła na tę działkę z uwagi na zajmowanie się małymi dziećmi. Oświadczyła, że do 1996 r. budynek był dwukondygnacyjny z piwnicami i z jednospadowym, krytym papą dachem. W 1997 r. doprowadzona była woda i odprowadzone zostały ścieki. Po tym czasie nie były prowadzone żadne roboty budowlane aż do maja 2007 r., kiedy po śmierci męża zdjęty został będący w złym stanie technicznym dach, wymurowano dwie warstwy cegieł tj. wykonano ścianę wysokości ok. 45 cm, wykonano obecny dach wraz z pokryciem z blachy trapezowej oraz rynny i rury spustowe, podbitki z paneli plastikowych, na parterze budynku wymieniono drzwi balkonowe na okno. Od 2007 r. nie były prowadzone żadne roboty budowlane. J. W. oświadczył, że ze względu na fakt, iż urodził się w 1982 r. może potwierdzić tylko zakres wykonanych w maju 2007 r. robót budowlanych związanych z wymianą dachu na murowanym budynku. W dniu 9 listopada 2011 r. pracownik PINB w S. podczas telefonicznej rozmowy z przedstawicielem Wydziału Nieruchomości, Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w S. został poinformowany, że dla terenu, na którym znajduje się działka nr [...] , położona przy ul. Ż. w S. brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z 22 listopada 2011 r. Referat Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w S. poinformował, że zgodnie z obowiązującym w latach 1976-1990 miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Starachowice zatwierdzonym uchwałą nr VII/30/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 20 czerwca 1997 r., działka nr [...] przy ul. Ż. w S. znajdowała się w obrębie jednostki urbanistycznej B58ZP z zapisem: projektowana zieleń parkowa w dolinie rzeki Młynówka. Istniejąca zabudowa w dobrym stanie technicznym przeznaczona do trwałej adaptacji. Jednakże pomimo, że ustalenia planu ogólnego jednoznacznie nie dają możliwości budowy, ani też jej nie zakazują, to na obszarze, na którym znajduje się działka nr [...] , budowa budynku mieszkalnego mogła być dopuszczona po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii autora planu czyli Biura Planowania Przestrzennego w K. Pismem z dnia 30 listopada 2011 r. Starosta S. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę na warunkach czasowych budynku gospodarczego o kubaturze 90 m2 i pow. zabudowy 36 m2 na działce w S. przy ul. Ż. wydanego dla H. W. dnia 18 czerwca 1980 r. PINB w S. postanowieniem z 2 grudnia 2011 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał współwłaścicielom nieruchomości T. W., J. W., A. B. i M. W. – S. prowadzenie robót budowlanych przy budowie murowanego budynku na działce nr [...] oraz nałożył na nich obowiązek przedstawienia w terminie do 30 czerwca 2012 r. dokumentów dotyczących samowolnie realizowanej budowy murowanego budynku z przeznaczeniem na budynek mieszkalny, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Decyzją z 10 lutego 2012 r. Starosta S. stwierdził wygaśnięcie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o kubaturze 90 m3 i pow. zabudowy 30 m2 na warunkach czasowych na działce w S. przy ul. Ż. wydanego przez Naczelnika Miasta S. z dnia 18 czerwca 1980 r. dla H. W. Wniosek T. W. z 25 czerwca 2012 r. o przedłużenie terminu na opracowanie dokumentacji poskutkował postanowieniem PINB w S. z 9 lipca 2012 r. wydanym w trybie art. 77 § 2 kpa, zmieniającym swoje postanowienie z 2 grudnia 2011 r. w części obejmującej termin "do dnia 30 czerwca 2012 r." i wyznaczającym nowy termin do dnia 30 września 2012 r. Stwierdzone nieprawidłowości w projekcie budowlanym poskutkowały postanowieniem z 15 października 2012 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakładającym na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek ich usunięcia w terminie do 30 kwietnia 2013 r. wyszczególniając, że decyzja Prezydenta Miasta S. z 2 kwietnia 2012 r. o warunkach zabudowy, w sentencji winna odpowiadać nakazom wynikającym z postanowienia z 2 grudnia 2011 r., a przedłożony projekt budowlany należy nazewnictwem i treścią dostosować do obowiązków określonych w postanowieniu z 2 grudnia 2011 r. Ponadto należało uzupełnić część rysunkową projektu zagospodarowania działki o liczbę kondygnacji budynku, charakterystyczne rzędne, odległość budynku od granicy z działką nr [...], wzajemne odległości obiektu budowlanego w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, dostosować ścianę z otworami okiennymi, zwróconą w stronę działki nr [...], do zgodności z przepisami zawartymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dostosować szerokości drzwi do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi do zgodności z przepisami § 75 ust. 1 ww. rozporządzenia, wyjaśnić docieplenie ścian budynku styropianem grubości 5 cm w przyziemiu i 10 cm w piętrze i poddaszu, usytuowanych w granicy z działkami nr [...] i [...] Wskazany powyżej termin został przedłużony postanowieniem PINB w S. do 31 lipca 2013r. Współwłaściciele nieruchomości w terminie wywiązali się z nałożonego obowiązku, w związku z czym organ I instancji wydał postanowienie z 2 sierpnia 2013 r. Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Inspektor wskazał, że postanowienie stanowiące jej przedmiot zostało wydane po stwierdzeniu możliwości zalegalizowania samowolnie wybudowanego murowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] tj. po sprawdzeniu przedłożonych przez współwłaścicieli nieruchomości dokumentów, w tym ich kompletności – stosownie do treści art. 49 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, a także po stwierdzeniu, że w przedłożonym projekcie budowlanym zawarte są zalecenia wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budowanego obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. [...] Inspektor wyjaśnił, że z załączonej do przedłożonego projektu budowlanego wydanej w dniu 2 kwietnia 2012 r. decyzji Prezydenta Miasta S. o warunkach zabudowy dla samowolnie realizowanej inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku murowanego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na działce nr [...] w S.,h zlokalizowanego w granicy z działkami nr [...] i [...] wskazano, że inwestycję należy zrealizować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazując na § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ podał, że działka nr 575 jest prostokątem o wymiarach 17,30 x 15,30 m, a więc jest działką wąską. Usytuowanie budynku o wymiarach 6,6 x 13,50 m przy granicy z działkami sąsiednimi jest zgodne z tymi przepisami. Ściana budynku usytuowana przy granicy działki nr [...] jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i jej dotychczasowe wymiary w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostały zachowane. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno istniejące dotychczas w ścianie usytuowanej w granicy z działką nr [...] jak i w ścianie usytuowanej w odległości 3,8 m od granicy z działką nr [...] otwory okienne będą wypełnione luksferami, co będzie zgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Po rozbiórce wcześniej wykonanych schodów, usytuowanie ich w odległości 1,60 m od granicy z działką nr 758 będzie zgodne z § 12 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia. Świętokrzyski Inspektor wskazując na art. 49 ust. 2, art. 59 f ust. 1 oraz art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził, że wysokość opłaty legalizacyjnej tj. 50.000 zł ustalona zaskarżonym postanowieniem została naliczona poprawnie. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z podjętych przez organ I instancji działań w sprawie ustalenia czy wydawana była dla T. i H. W.ch, wspólnie lub odrębnie, w latach 1980-1997 decyzja zmieniająca decyzję Naczelnika Miasta S. z 18 czerwca 1980 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, udzielonym dla H. W.ego, na budynek mieszkalny, Urząd Miejski w S. poinformował, że archiwum zakładowe Urzędu nie posiada w swych zasobach dokumentacji dotyczącej wydania i zmiany tej decyzji. Nie ma ich również w odrębnym magazynie dokumentacji przy Wydziale Nieruchomości, Architektury i Planowania Przestrzennego. Istnieją natomiast dokumenty świadczące o prowadzonym w latach 1996-1997 postępowaniu administracyjnym wobec T. i H. W.ch łącznie bądź rozdzielnie, dot. zmiany decyzji z 18 czerwca 1980 r. Starostwo Powiatowe w S. przesłało kopię decyzji z 12 sierpnia 1997 r. zatwierdzającej projekt budowlany dla wykonania przyłączy wod.-kan. do budynku mieszkalnego na działce nr 756 i do budynku mieszkalnego na działce nr [...] . Skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła T. W. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy organ celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania z uwzględnieniem jej stanowiska oraz zarzucając naruszenie "podstawowych zasad prawa budowlanego". W uzasadnieniu wskazała, że nieruchomość położona przy ul. Ż. w S. została kiedyś legalnie wybudowana zgodnie z planem oraz decyzją o pozwoleniu na budowę. Nie zgodziła się z tym, że musi uiszczać opłatę legalizacyjną w przypadku, gdy budynek był rozbudowany legalnie najpierw na podstawie pozwolenia na budowę jako budynek gospodarczy, potem jako budynek mieszkalny. Jej zdaniem nieruchomość została zabudowana zgodnie z planem i pozwoleniem na budowę obejmującym rozbudowę i przekwalifikowanie budynku gospodarczego na budynek o charakterze mieszkaniowym. Wskazała, że stosowne dokumenty potwierdzające legalność budowy znajdowały się w posiadaniu organów administracyjnych. "Jej" dokumenty to potwierdzające zaginęły po śmierci męża, który dokonywał stosownego zgłoszenia. Zdaniem skarżącej, to organ jest obarczony odpowiedzialnością za zniknięcie lub zaginięcie dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 48 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Postanowienie takie jest częścią i etapem postępowania zmierzającego do zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej musi być poprzedzone wstrzymaniem robót budowlanych, nałożeniem na inwestora obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz wywiązaniem się przez inwestora z tych obowiązków. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 ustawy). Skorzystanie przy tym przez inwestora z możliwości legalizacji nie jest jego obowiązkiem, ale prawem, w związku z czym od jego woli zależy, czy złoży wymagane dokumenty, a następnie uiści ustaloną opłatę legalizacyjną, czy też samodzielnie dokona rozbiórki samowoli. Warunkiem ustalenia opłaty legalizacyjnej jest więc zaistnienie dwóch przesłanek tj. przesądzenia faktu wystąpienia samowoli budowlanej i pozytywnej akceptacji przez organ przedłożonej przez stronę dokumentacji projektowo - powykonawczej. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do tego, czy obiekt, co do którego wszczęte zostało postępowanie legalizacyjne, stanowił samowolę budowlaną. Poza sporem pozostaje, że budowa budynku mieszkalnego stanowiącego przedmiot sprawy wymagała, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z nie budzących wątpliwości ustaleń organu, przedmiot niniejszej sprawy stanowi usytuowany na działce nr ewid. [...] , położonej w S. przy ul. Ż., budynek II-kondygnacyjny, podpiwniczony, o rzucie poziomym w kształcie odwróconej litery "L", na który składają się dwa prostokąty o wymiarach zewn. ok. 8,80 m x 5,23 m i 4,70 m x 6,60 m. Jak ustalono, budynek ten powstał w oparciu o wydaną dla H. W. decyzję Urzędu Miejskiego w S., Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 18 czerwca 1980 r. udzielającą pozwolenia na budowę na warunkach czasowych budynku gospodarczego o kubaturze 90 m3 i pow. zabudowy 36m2. Załącznikiem do decyzji był projekt techniczny, zgodnie z którym budynek gospodarczy został zaprojektowany jako parterowy o wymiarach zewnętrznych 4,0 m x 9,0 m. Jak wynika z oświadczenia samej skarżącej złożonego podczas rozprawy administracyjnej w dniu 7 listopada 2011 r., budynek powyższy od początku był realizowany w takich samych wymiarach zewnętrznych jak obecnie istniejący. Do 1996 r. budynek był II-kondygnacyjny. Znalazło to potwierdzenie w oświadczeniu uczestników B. S. oraz K. S. Z wyjaśnień skarżącej wynika także, że prace przy budowie trwały wiele lat, ale zostały zakończone po 1 stycznia 1995r. tzn. po wejściu w życie aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego. W związku z tym, iż budowa obiektu budowlanego nastąpiła w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, i wymagała co najmniej zmiany wydanej decyzji obejmującej jedynie realizację parterowego budynku gospodarczego, prawidłowo organ uznał, że stanowiła samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy. Organ nadzoru budowlanego, uznając, że zachodzą przesłanki legalizacji tej samowoli, wydał postanowienie z dnia 2 grudnia 2011 r., w którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie murowanego budynku na działce nr [...] i zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości do przedstawienia określonych dokumentów we wskazanym terminie. Z uwagi na to, iż strony przedłożyły w zakreślonym terminie wszystkie wymagane do legalizacji dokonanych robót budowlanych dokumenty, co - w myśl art. 48 ust. 5 ustawy - traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobligowany był do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej w oparciu o dyspozycję art. 49 ust. 1 oraz art. 49 ust. 2 w związku z art. 59f ustawy. Zgodnie z treścią art. 49 ust. 2 ustawy, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z kolei, stosownie do treści art. 59f ust. 1, kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3). Jak zasadnie ustalił organ, budynek stanowiący przedmiot sprawy jest w istocie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, co jest w sprawie bezsporne. Stosownie do załącznika do ustawy posiada on kategorię I, dla której współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 2,0, a współczynnik wielkości obiektu (w) – 1,0. Iloczyn powyższych to jest 50 x 500 zł x 2,0 x 1,0 stanowi kwotę 50.000 zł. Za prawidłowe należy więc uznać ustalenie przez organ wysokości opłaty legalizacyjnej. Należy również wyjaśnić, że aktualne przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, która jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest jednak karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać. Stwierdzić w tym miejscu należy, że podnoszona w skardze okoliczność, iż nieruchomość stanowiąca przedmiot sprawy została "kiedyś wybudowana zgodnie z planem oraz decyzją o pozwoleniu na budowę", nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Ustalenia organu prowadzą bowiem do wniosku, że nie została wydana decyzja zmieniająca decyzję Naczelnika Miasta Starachowice o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Poczynione przez organ I instancji starania w celu poszukiwania decyzji, o jakiej wspomina skarżąca, należy uznać za wystarczające. W szczególności organ zwrócił się o udostępnienie wskazywanych przez skarżącą dokumentów do Archiwum Zakładowego Urzędu Miejskiego w S. (pismo z 14 września 2010 r.), Starostwa Powiatowego w S. Wydziału Organizacyjnego, Kadr i Spraw Obywatelskich (pismo z 7 grudnia 2010 r.), dokonano też ustaleń drogą telefoniczną (notatka służbowa z 21 grudnia 2010 r.). Zgodnie z uzyskanymi informacjami brak jest dokumentów, na istnienie których wskazuje T. W.. Wskazać również należy, że skoro skarżąca twierdzi, że budynek stanowiący przedmiot sprawy został wybudowany legalnie, to na niej ciążył obowiązek wykazania tego. W sytuacji, gdy organ I instancji podjął wszelkie kroki celem weryfikacji jej stanowiska, nie sposób zarzucić mu bierności w tym zakresie i domagać się odszukania dokumentów, na istnienie których nie ma żadnych, poza oświadczeniem skarżącej, dowodów. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło