II SA/Ke 101/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-20

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z obowiązku ich uiszczania?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, sąd ustanowił dla niego radcę prawnego z urzędu, uznając, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, a ustanowienie pełnomocnika jest niezbędne do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący L. N. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku i pomocy rodziny. Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy ze względu na przepis PPSA, ale przychylił się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla L. N. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. N. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla L. N. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę L. N. na decyzję Wojewody w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Skarżący złożył w dniu 5 lipca 2016 r. formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący nie wykazał żadnego majątku. Wnioskodawca pobiera z Ośrodka Pomocy Rodzinie zasiłek w wysokości 317 zł, a jego żona otrzymuje od rodziny pomoc w wysokości 800 zł miesięcznie. Skarżący podał następujące wydatki miesięczne: czynsz – 150zł, opłaty za media– 150 zł, leki – 100 zł. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i życiową skarżącego, przede wszystkim utrzymywanie się z zasiłku z pomocy społecznej i korzystanie ze wsparcia finansowego rodziny, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit.b p.p.s.a nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Skarga na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego jest więc rozpoznawana bez pobierania od L. N. jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również w postępowaniu międzyinstancyjnym i kasacyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło