II SA/Ke 1010/14
WyrokWSA w Kielcach2015-03-11
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane wykonane w ruinie budynku, która przez co najmniej 10 lat była pozbawiona dachu, mogą być zakwalifikowane jako remont lub przebudowa w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym podlegać procedurze legalizacji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Roboty budowlane wykonane w obiekcie, który przez długi czas stanowił ruinę pozbawioną dachu i instalacji, nie mogą być zakwalifikowane jako remont lub przebudowa w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ nie istniał istniejący obiekt budowlany, w którym te roboty mogłyby być prowadzone. W związku z tym, postępowanie legalizacyjne oparte na art. 51 Prawa budowlanego było prowadzone z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami. Skarżąca podnosiła, że budynek ten był w ruinie w momencie zakupu nieruchomości i że wykonane prace stanowiły samowolę budowlaną, a nie remont czy przebudowę. Organy administracji różnie kwalifikowały wykonane prace, ostatecznie stosując procedurę legalizacji samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia 28.07.2014 r., nakładającej na W.ę P. i A. B. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30.12.2014 r. czynności i robót budowlanych zawartych w ocenie technicznej stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji, mających na celu doprowadzenie wybudowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego przy północnej granicy działki nr ewid. [...] przy ul. P. 67 w K. do stanu zgodnego
z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm.), polegających na:
- zamurowaniu istniejących otworów wentylacyjnych w ścianie zewnętrznej północnej budynku lub zastosowaniu klap odcinających, uruchamiających się pod wpływem wysokiej temperatury, posiadających klasę odporności ogniowej EIS 60,
- wykonaniu na całej wysokości ścian zewnętrznych szczytowych na szerokości co najmniej 2 m od strony północnej granicy działki pasa z materiału niepalnego i klasie odporności ogniowej El 60,
- wyprowadzeniu ściany północnej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,30 m z cegły pełnej gr. 0,25 m na zaprawie cementowej lub wykonaniu
w płaszczyźnie dachu pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1,0 m
i klasie odporności ogniowej El 60 wzdłuż tej ściany,
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej wykonanie robót budowlanych w sposób wariantowy polegających na zamurowaniu istniejących otworów wentylacyjnych w ścianie zewnętrznej północnej budynku lub zastosowaniu klap odcinających uruchamiających się pod wpływem wysokiej temperatury, posiadających klasę odporności ogniowej EIS 60 i w tym zakresie nakazał wykonanie robót budowlanych jednoznacznie określonych, polegających na zamurowaniu istniejących otworów wentylacyjnych w ścianie zewnętrznej północnej budynku, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Z. R. w piśmie
z dnia 5.06.2013 r. poinformowała PINB dla Miasta K. o "postawieniu bez zezwolenia" budynku garażowego, usytuowanego w granicy działki przy ul P. 67, przekształconego następnie w warsztat i sklep. W dniu 24.07.2013 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr ewid [...] przy ul. P. 67 w K. stwierdzając, że na działce tej istnieje między innymi parterowy budynek o wymiarach około 15,32 x 5,73 m, murowany z pustaków żużlobetonowych, z dachem drewnianym, jednospadowym, krytym papą termozgrzewalną. Budynek składa się z dwóch części, w części zachodniej znajduje się sprzęt gospodarczy i ogrodniczy, a w części wschodniej mieści się biuro firmy "Auto hi fi". Budynek ten usytuowany jest jedną ze ścian w północnej granicy własnej nr [...] z działką nr [...], stanowiącą własność Z. R.. Współwłaścicielki działki nr ewid [...] - A. B. i W.a P. przedłożyły decyzję Wydziału Architektury Nadzoru Budowlanego i Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r., wydaną dla S. S., zatwierdzającą projekt techniczny stajni murowanej przewidzianej do wykonania na nieruchomości w K. położonej przy ul P. 67. Przedłożony został również projekt techniczny budynku stajni, zawierający tylko usytuowanie projektowanego obiektu, mapa "odrys z planu miasta Kielc dla nieruchomości przy ul P. 67" oraz plan inwentaryzacyjny budynku gospodarczego - murowanego kurnika położonego przy ul. P. 67
w K., sporządzony w dniu 4.11.1960 r., z zaznaczeniem, że "poprawiono według stanu rzeczywistego". Według rzutu fundamentów wymiary budynku wynosiły 15,20 x 5,65 m, a według rzutu przyziemia - 15,10 x 5,50 m. Ponadto współwłaścicielki przedłożyły zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 19.05.2009 r. złożone w Urzędzie Miasta K. w dniu 20.05.2010 r., przewidujące wykonanie wymiany pokrycia dachu na budynku gospodarczym z papy na papę termozgrzewalną oraz oświadczyły do protokołu, że budynek gospodarczy przy północnej granicy działki wybudowany został w latach 50-tych przez ich ojca – S. S.. Natomiast po śmierci ojca budynek został wyremontowany - wstawiono bramy, drzwi i okna. Część budynku jest użytkowana jako budynek gospodarczy, a część zajmuje biuro, które istnieje od dnia 1.08.2005 r.
Z. R. oświadczyła do protokołu, że kupiła swoją nieruchomość w 2004 r. i w tym okresie budynek gospodarczy przy granicy stanowił ruinę o wysokości do 1 metra. Od strony wschodniej była pozostawiona ściana, też w ruinie. Resztki tej ruiny zostały wyburzone i postawiony został nowy budynek. Na dowód przedłożyła mapę do celów projektowych wykonaną przez geodetę T. F. z datą 14.07.2005 r., na której budynek przedstawiony jest linią przerywaną i oznaczony literą "r".
Pismem z 31.07.2013 r. organ I instancji powiadomił strony o wszczęciu
z urzędu postępowania w sprawie wybudowanego budynku gospodarczego.
W trakcie postępowania M. R. oświadczył, że w 2004 r. na działce przy ul. P. w granicy znajdowały się ruiny budynku gospodarczego - były ściany graniczne o wysokości około 1 m, i ściany boczne o różnych wysokościach, bez stropu i bez dachu oraz otworów okiennych i drzwiowych. Ściany te były wykonane ze zmurszałego kamienia wapiennego. W roku 2005 przystąpiono do odbudowy istniejących ruin z pustaków. Wykonano nowy dach, budynek został ocieplony wstawiono nowe otwory okienne i drzwiowe.
W. P. złożyła w dniu 26.08.2013 r. oświadczenie, że budynek posiadał wszystkie ściany do wysokości takiej jak obecnie, a dach budynku był w złym stanie technicznym i został zdemontowany ze względów bezpieczeństwa.
M. R. dostarczył 9 zdjęć. Na każdym z nich budynek na działce sąsiedniej już istniał w stanie kompletnym - posiadał dach.
W dniu 23.10.2013 r. wezwany geodeta T. F. oświadczył, że nie pamięta jak wyglądał budynek oznaczony na jego mapie literą "r", natomiast przerywane linie ścian budynku oznaczono zgodnie z obowiązującymi instrukcjami geodezyjnymi. Liniami przerywanymi i literą "r" oznaczane są budynki w ruinie. Dodał, że nie pamięta, czy budynek miał ściany i do jakiej wysokości.
W dniu 12.11.2013 r. stawił się W. K. - poprzedni właściciel działki nr ewid [...] i oświadczył, że kupił tę działkę w 1997 r., w tym czasie istniał w granicy budynek gospodarczy w takim stanie, że były trzy ściany z pustaka o wysokości około 2 m, natomiast od strony podwórza była ściana z wejściem. Budynek nie posiadał stropu i dachu. Budynek był w takim stanie do 2004 r., do momentu, kiedy mieszkał na swojej posesji. W. K. przedstawił zdjęcia. Na dwóch z nich widoczne były fragmenty ściany północnej budynku pozwalające stwierdzić, że budynek nie posiadał dachu, ale widoczne na zdjęciu fragmenty ściany posiadały wysokość w przybliżeniu taką, jak obecnie i na pewno nie były to ściany "wysokości do 1 m". Zdjęcia wykazują też, że widoczne fragmenty ścian były z pustaka, a nie "ze zmurszałego kamienia wapiennego".
Postanowieniem z dnia [...] organ I zażądał od właścicielek budynku przedłożenia w terminie do dnia [...] oceny technicznej, stwierdzającej że roboty budowlane polegające na remoncie istniejącego budynku gospodarczego wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ocena winna zawierać zalecenia wykonania niezbędnych robót budowlanych doprowadzających wykonane roboty do stanu zgodnego z przepisami.
Z. R. przedłożyła przy piśmie z dnia 14.02. 2014 r. fragment mapy z datą 12.06.2006 r. na której przedmiotowy budynek oznaczony jest liniami ciągłymi i opisany jest symbolem: "w bud.", treścią mapy jest inwentaryzacja budynku mieszkalnego oraz przyłączy wodociągu kanalizacji sanitarnej oraz kabla energetycznego do budynku położonego w K. ul. P.
Przy piśmie z dnia 27.03.2014 r. W. P. i A. B. przedłożyły opracowanie: "Ekspertyza techniczna i budowlana dotycząca aktualnego stanu technicznego oraz robót budowlanych wykonanych w istniejącym budynku".
W ekspertyzie stwierdzono, że jest to budynek parterowy, murowany o wymiarach zewnętrznych około 15,20 x 5,72 m. W części zachodniej budynek pełni funkcję gospodarczą, natomiast od strony wschodniej znajdują się pomieszczenia biurowe. Wysokość budynku ponad istniejący teren wynosi: ściana podłużna zewnętrzna wzdłuż granicy działki widoczna od strony sąsiada od 2,22 do 2,62 m, ściana podłużna frontowa od 2,84 do 2,99 m. Mury fundamentowe wykonane z kamienia łamanego na zaprawie cementowo -wapiennej. Mury naziemia wykonane z pustaków żużlobetonowych na zaprawie cementowo - wapiennej. W części gospodarczej budynku ściany częściowo otynkowane i pobiałkowane, natomiast w części biurowo - handlowej ściany obłożone płytami gips - karton. Ściany zewnętrzne ocieplone styropianem gr. 5 cm. Nadproża nad otworami okiennymi i drzwiowymi żelbetowe monolityczne. Ściana wewnętrzna poprzeczna oddzielająca część gospodarczą od biurowej murowana z pustaków żużlobetonowych na zaprawie cementowo - wapiennej. Ściany wewnętrzne działowe w części biurowej wykonane jako lekkie
z płyt g-k mocowanych do systemowej konstrukcji. Ściany wewnętrzne wykonano podczas robót budowlanych wykonywanych po zawaleniu się dachu. Dach drewniany jednospadowy pokryty zestawem pap na deskowaniu pełnym. Ocieplenie dachu stanowi wełna mineralna gr. 15 cm wypełniająca przestrzeń między krokwiami ułożona na ruszcie drewnianym stanowiącym podkonstrukcję dla sufitu podwieszonego z płyt g-k. W związku ze zmianą sposobu użytkowania zaszła konieczność wykonania nowych otworów okiennych i drzwiowych w ścianie podłużnej południowej, umożliwiając właściwe doświetlenie pomieszczeń oraz spełnienie funkcji użytkowych. W ekspertyzie stwierdzono, powołując się na informacje od właścicieli, że dach w przeszłości uległ częściowemu zawaleniu czego skutkiem było zaprzestanie użytkowania budynku i ten stan trwał do przełomu 2004/2005 roku. Wskazano również wykonane roboty budowlane. Uzupełniono powstałe w wyniku zawalenia więźby strzępia i ubytki w ścianie północnej przemurowując 2 warstwy muru z pustaków żużlobetonowych, przemurowano ścianę podłużną zewnętrzną południową tworząc nowe otwory okienne i drzwiowe oraz wrota, wykonano nową ścianę wewnętrzna poprzeczną z pustaków żużlobetonowych oddzielającą część gospodarczą od części biurowej, obiekt usztywniono wykonując wieniec żelbetowy na ścianach murowanych. Na ścianie południowej wieniec pełni funkcję nadproża nad otworami. Wskazano, że wykończenie ścian wewnętrznych
w części biurowej stanowią płyty gips - karton. Wykończenie ścian wewnętrznych
w części gospodarczej stanowią tynki cementowo - wapienne pozostałe na nienaruszonych po zawaleniu dachu ścianach (ściana północna i zachodnia). Pozostałe na ścianie północnej i zachodniej tynki świadczą o zakresie robót murowych. Ściany zewnętrzne ocieplono styropianem gr. 5cm. Odtworzono słupek drewniany podpierający podciąg podłużny, odtworzono więźbę dachową wykorzystując elementy konstrukcyjne z rozbiórki innego obiektu oraz pozostałe pełnowartościowe elementy z tegoż budynku. Dach ocieplono wełną mineralną układaną pomiędzy krokwiami na podkonstrukcji z rusztu drewnianego. Na rusz ten zastosowano nowe drewno impregnowane do którego przymocowano płyty g-k sufitu podwieszonego. Pokrycie dachu stanowi papa termozgrzewalna wykonana na papie podkładowej wykonanej wcześniej.
Po analizie otrzymanej ekspertyzy organ I instancji w dniu 31.03.2014 r. umarzył postępowanie. Rozstrzygniecie to zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 23.05.2014 r. który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy piśmie z dnia 18.06.2014 r. inwestorki przedłożyły "Aneks do ekspertyzy technicznej budowlanej dotyczącej aktualnego stanu technicznego obiektu oraz robót budowlanych wykonanych w istniejącym budynku opracowanej w sierpniu 2013 r." zawierający zakres prac koniecznych do wykonania, aby budynek spełniał wymagania p-poż.
W dniu 25.06.2014 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr ewid [...] w sprawie użytkowania przedmiotowego budynku. W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że w budynku znajduje się sprzęt samochodowy, Hi-Fi i akcesoria radiowe. Właścicielki oświadczyły do protokołu, że działalność gospodarcza zarejestrowana jest pod adresem K. ul. P. 67 i polega na instalowaniu sprzętu audio - video oraz zabezpieczeń w samochodach klientów. W pomieszczeniu budynku gospodarczego nie są przyjmowani klienci i nie jest prowadzona żadna działalność. Sprzęt jest złożony tylko tymczasowo. Większość prac jest wykonywana u klienta w domu.
Następnie organ I instancji w dniu 28.07.2014 r. wydał decyzję. Dokonując ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Inspektor Wojewódzki na wstępie przytoczył zawarte w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) dalej definicje pojęć "budowa", "remont" oraz " przebudowa". Wskazał, że w niniejszym przypadku plan inwentaryzacyjny budynku gospodarczego - murowanego kurnika położonego przy ul. P. w K. sporządzony w dniu 4.11.1960 r. na pewno dotyczy tego budynku, co uprawdopodobnia fakt realizacji tego budynku legalnie, na podstawie pozwolenia na budowę. Z dowodów zebranych w aktach sprawy wynika, że wykonane przez inwestorki w 2005 r. samowolne roboty budowlane, w wyniku których przedmiotowy budynek istnieje w obecnym kształcie, stanowiły przebudowę budynku, stanowiącą roboty budowlane nie będące budową. W stosunku do samowolnych robót budowlanych zastosowanie mają art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego zastosowany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji stanowi między innymi, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis ten znajduje zastosowanie między innymi do przypadku określonego w art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego - wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, przy czym w przypadku zakończonych robót nie stosuje się określonego w art. 50 Prawa budowlanego wstrzymania robót. Jednocześnie w wyniku brzmienia art. 51 ust 7 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994 r. art. 51 ust 1 pkt 2 znajduje zastosowanie także do robót już wykonanych i zakończonych.
W niniejszym przypadku organ I instancji uzyskał ekspertyzę techniczną
z aneksem, z których wynikają roboty budowlane konieczne do wykonania w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami. Wymieniając czynności jakie nakazał wykonać organ I instancji Inspektor Wojewódzki podał, że § 272 ust 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 i podał, że wymóg posiadania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyklucza istnienie w tej ścianie otworów wentylacyjnych i należy je zamurować. Z kolei proponowane przez organ klapy odcinające mogłyby potencjalnie utrudnić zabudowę działki sąsiedniej. Dlatego decyzja organu I instancji zostaje zreformowana poprzez usunięcie wariantowości i nakazanie zamurowania otworów. Natomiast pozostałe nakazy zawarte w zakażonej decyzji znajdują oparcie w treści § 235 ust 2 i § 235 ust 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., jak również wynikają z zaleceń aneksu do ekspertyzy. Dodał, że organ I instancji nie omówił w swojej decyzji kwestii sposobu użytkowania obiektu, jednak art. 71 ust 1 Prawa budowlanego definiuje, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z zebranych dowodów wynika, że budynek pełnił funkcję budynku inwentarskiego - kurnika, a po wykonaniu robót służy do przechowywania różnych materiałów i narzędzi niezbędnych do wykonywania działalności usługowej w domu klienta lub
w samochodzie klienta. Brak jest dowodów na zatrudnianie osób w prowadzonej działalności, przedmiotowy budynek ma zatem charakter budynku gospodarczego, co z kolei prowadzi do wniosku, że w świetle definicji zawartej w prawie budowlanym nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania.
Kończąc Inspektor Wojewódzki podał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nieistotna dla organu nadzoru budowlanego jest kwestia własności obiektów budowlanych. Niemniej jednak wobec zarzutów skarżącej organ II instancji ustalił, że działka nr ewid [...] stanowi według ewidencji gruntów oraz księgi wieczystej [...] współwłasność W. P.
i A. B. Budynki na działce także stanowią współwłasność wyłącznie tych osób. Zarzuty skarżącej dotyczące spraw związanych z własnością są zatem bezzasadne.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze na powyższą decyzję Z. R. podała, że zezwolenie na remont ciągu wybudowanych samowolnie budynków tj. sklepu i warsztatów czy magazynów w granicy z jej nieruchomością wiązałoby się z zatwierdzeniem samowoli budowlanej, co z kolei koliduje z planami zagospodarowania jej nieruchomości. Żadna z wydanych w sprawie decyzji nie podaje wymiarów budynków, których miałyby dotyczyć. Podniosła, że jeśli chodzi o ciąg budynków sklepowo-biurowo-magazynowych podawane są wymiary: dane z protokołu z dnia 24.07.2013 r.: ok. 15,32 m x 5,73 m, wymiary wg ekspertyzy technicznej dostarczonej przez inwestorski: 15, 20 m x 5,72 m, wymiaru resztek ruin z 1959 r. wg opisu pracownika organu I instancji (nie były brane pod uwagę przy zakupie nieruchomości przez J. S. w 1974 r. zapis w księgach wieczystych [...]): 15,10 m x 5,50 m, według pisma inwestorek z dnia 26.05.2014 r. budynki te nie licząc gospodarczego posiadają wymiary 16,02 m x 5,76 m, w decyzjach brak jest podanych wymiarów.
Skarżąca podała, że o stanie ruin świadczą załączniki do pisma WINB z dnia 20.01.2014 r. Na mapach zaznaczone jest literą "r", że była to ruina, a zdjęcie z lat 90- tych przedstawia fragment muru z porośniętymi za nim drzewami. Po zakupie przez nią nieruchomości w 2004 r. stan muru był znacznie gorszy. Wskazała, że sklepy budowane były metodą chałupniczą od 2005 do 2006 r.
Autorka skargi podniosła, że nie wie na jakiej podstawie stwierdził inspektor PINB, że budynki pokryte są "papą termozgrzewalną". Jest to niezgodne z prawdą
i łatwo stwierdzić po ułożeniu papy - jest to technika wykonywania krycia na gorąco. Złym stan dachu w swoim oświadczeniu potwierdza rzeczoznawca. Dach, poprzez to, że wykonywany był bez żadnych planów i żadnego nadzoru technicznego jest zapadnięty ok. 10 cm i obecnie stanowi zagrożenie dla ludzi i zdrowia. Nie wspomniano o tym ani w protokóle ani w decyzji zlecającej wykonywanie prac remontowych.
Reasumując skarżąca wniosła o uchylenie w całości wydanych decyzji oraz wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ciągu budynków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następny:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z przytoczonych przez organ i opisanych dowodów wynika, że w chwili gdy inwestorki przystępowały do robót budowlanych, co miało miejsce na przełomie 2004 - 2005 r. istniały tylko ściany o wysokości około 2 metrów. Co najmniej od 1997 do 2004 r. obiekt nie miał dachu (przytoczone przez organ zeznania świadka W. K.). Potwierdza to jedno ze znajdujących się w aktach administracyjnych zdjęć, na którym widoczne jest tuż za murem, stanowiącym ścianę obiektu usytuowaną przy granicy z działką skarżącej rosnące drzewo, o wysokości około dwukrotnie wyższej niż mur (zdjęcie lat 90 – tych ub. wieku – zał. nr 7 do pisma skarżącej z 22.04. 2014 r.). Obiekt ten w latach 90-tych opisany został przez geodetę jako ruina. Z zakresu wykonanych robót także wynika, że zostały podwyższone niektóre ściany i wykonany dach, którego wcześniej nie było.
Zakres wykonanych przez inwestorki prac został przez organ I instancji zakwalifikowany jako remont, zaś przez organ II instancji jako przebudowa. Zgodnie z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z kolei w myśl art. 3 pkt 7a tej samej ustawy, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji... Jak wynika z powyższych przepisów aby móc uznać, że roboty budowlane stanową remont bądź przebudowę, musza one być prowadzone w istniejącym obiekcie budowlanym. Stosownie do art. 3 pkt 1 prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami, c) obiekt małej architektury. W niniejszej sprawie nie chodzi ani o obiekt z podpunktu "b" ani o obiekt z podpunktu "c", lecz jak należy się domyślać organy uznały, że roboty były wykonywane w budynku, a więc obiekcie z ppkt "a".. Zgodnie zaś z definicją budynku, zawartą w art. 3 pkt 2 prawa budowlanego, pod tym pojęciem należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Tak więc aby móc zakwalifikować wykonane roboty budowlane jako remont lub przebudowę konieczne jest ustalenie, że w chwili przystępowania do tych robót istniał obiekt budowlany z dachem. Bez tego nie jest chociażby możliwe sprawdzenie, czy nie zmieniła się kubatura budynku (od czego między innymi zależy możliwość zakwalifikowania prac do przebudowy). W niniejszej sprawie dodatkowo zauważyć należy, że organ nie dając wiary twierdzeniom skarżącej, że w 2004 r. ściany miały tylko ok. 1 metra wysokości odwołał się do zeznań świadka W. K., z których wynika, że ściany te miały około 2 metrów wysokości. Obecnie wysokość tych ścian wynosi od 2,22 m do 2,99 m, co także przemawia za niemożnością zakwalifikowania samowoli do przebudowy. W sytuacji, gdy przez co najmniej 10 lat, sądząc po stanie tego obiektu w latach 90-tych aż do chwili podjęcia prac na przełomie 2004 – 2005 r., była to ruina pozbawiona dachu (oraz jakichkolwiek instalacji i urządzeń), z naruszeniem powyższych przepisów organy zakwalifikowały wykonane roboty jako przebudowę czy też remont. Co za tym idzie postępowanie było prowadzone z naruszeniem art. 51 prawa budowlanego, którego przepisy w tej sprawie nie mogły mieć zastosowania nawet, jeśli kiedyś w tym miejscu istniał legalnie zbudowany kurnik.
Ubocznie zauważyć należy, że przy dokonanych przez organy ustaleniach, że w części budynku obecnie mieści się biuro firmy, a w latach 60 tych obiekt został wzniesiony jako kurnik, prawidłowość ustaleń, że nie zmienił się sposób użytkowania tego obiektu budzi poważne wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami), dalej P.p.s.a..
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą wykładnię przepisów, dokona właściwej oceny charakteru wykonanych robót budowlanych i zastosuje prawidłową procedurę do ewentualnej legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej.
Stosownie do art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło