II SA/Ke 1019/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]2005r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2005 roku znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania H. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2005r. znak : [...] nakazującą inwestorowi H. S. dokonanie rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy murowanego budynku usytuowanego przy południowo-wschodniej granicy na nieruchomości położonej w W. przy ul. S. oraz uporządkowanie terenu po dokonanej rozbiórce. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 20.01.2005r. oględzin na nieruchomości położonej w W. przy ul. S. ustalono, iż od strony wschodniej posesji usytuowany jest budynek dwukondygnacyjny, konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym pokryty eternitem falistym o wymiarach 4,40m x 10,0m, do którego od strony południowo-zachodniej zostały wykonane: - przy granicy posesji, ściana murowana z bloczków betonowych długości 5,05m o zróżnicowanej wysokości od 1,60m do 0,30m; - od strony podwórka ściana murowana z bloczków betonowych o długości 5,05m i wysokości ok. 0,30m; - od strony skarpy na długości 4,40m ułożona została jedna warstwa bloczków betonowych na sucho, bezpośrednio na gruncie; - prowizoryczne zadaszenie konstrukcji drewnianej wsparte z jednej strony na ścianie istniejącego murowanego budynku na wysokości ok. 2,90m od poziomu nieutwardzonego podłoża wewnątrz rozbudowy, a z drugiej strony na luźno ułożonych na gruncie bloczkach od strony skarpy. Zadaszenie osłonięto plandeką. Z ustaleń protokołu wynika również, że od strony budynku wykonana jest ściana murowana z bloczków betonowych o wysokości od 2,60m do 2,80m (w treści decyzji błędnie ustalono w tym zakresie stan faktyczny wskazując, że od strony istniejącego budynku wykonywana rozbudowa nie posiada odrębnej ściany co zostało wyjaśnione w treści odpowiedzi na skargę). Według twierdzeń inwestora i zarządcy nieruchomości - H. S., rozbudowę na cele gospodarcze rozpoczęła ok. 2000r. bez uzyskania pozwolenia na budowę jak również nie dokonywała zgłoszenia zamiaru wykonania w/w robót budowlanych do właściwego organu. Postanowieniem z dnia [...]2005r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego z 1994r. ( zwanej dalej jako ustawa) wstrzymał prowadzone na nieruchomości roboty budowlane oraz nałożył na H. S. obowiązek przedstawienia do dnia 15.06.2005r. zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu, dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. W wyznaczonym terminie H.S. nie przedłożyła wymaganych dokumentów w związku z tym organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy w zw. z ust. 4 tego art. nakazał rozbiórkę samowolnie rozpoczętej rozbudowy murowanego budynku. W ocenie organu zakres wykonanych robót należy zakwalifikować jako budowę, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2005 roku znak: [...] H. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, iż organ przyjął błędne ustalenia faktyczne i prawne, albowiem w jej ocenie nie można uznać za rozbudowę istniejącego od lat kilkudziesięciu muru oporowego zabezpieczającego podwórko przed osuwaniem się ziemi ani ułożonej wzdłuż skarpy na sucho jednej warstwy bloczków betonowych. Ponadto nie jest budową ani rozbudową dokonane przez nią prowizoryczne zadaszenie z drewna pokryte plandeką stanowiące osłonę dla opału. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów w skardze podkreślił, że mur wykonano z bloczków betonowych, podobnie jak pozostałe ściany dobudówki i nie jest odrębnym obiektem, ale stanowi jedną ze ścian rozpoczętej dobudówki. W związku z tym jego budowa musiała mieć miejsce równocześnie z pozostałymi ścianami tej dobudówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa do jakich doszło przy rozpatrywaniu sprawy, bez względu na to czy skarżący powoływał się na te uchybienia w skardze. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa będące podstawą uchylenia obu decyzji administracyjnych polega na tym, że organy orzekające prowadziły sprawę z pominięciem osób, którym przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. Niesporne jest to, że inwestorem rozbudowy murowanego budynku jest H. S.. Przymiot strony, o którym mowa w art. 28 kpa polegający na posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej ma właściciel nieruchomości sąsiedniej. Jest bowiem oczywiste, iż ten interes prawny wynika z art. 140 kc, który określa treść własności stanowiąc, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Oznacza to, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na działce sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. W rozpoznawanej sprawie, Z. i F. K. właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestorki, w granicy z którą znajduje się przedmiotowa rozbudowa nie uczestniczyli w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu. Z odpisów skróconych aktów zgonu wynika, że F. K. zmarł 6.06.1969r. (k. 59) zaś Z. K. zmarła 14.11.2002r.(k. 62). W tej sytuacji obowiązkiem organów administracji było ustalenie ich spadkobierców, którzy powinni brać udział w postępowaniu w charakterze strony. Przeprowadzenie postępowania bez udziału następców prawnych zmarłych współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 kpa gwarantującej wszystkim stronom czynny w nim udział. Naruszenie prawa procesowego strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do żądania wznowienia postępowania przez następców prawnych ( art. 145 § 1 pkt 4 kpa), niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Okoliczność braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym bez jej winy ma charakter formalny co przesądza o tym, że wojewódzki sąd administracyjny nie może merytorycznie ocenić zarzutów skargi, koniecznym jest zaś uchylenie decyzji organów orzekających celem przeprowadzenia ponownego postępowania z zachowaniem wymogów formalnych. W tym postępowaniu wszystkie biorące w nim udział strony mają prawo do zgłaszania zarzutów i wniosków, które organ odwoławczy uczyni przedmiotem swych rozważań. Z podniesionych wyżej względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b", art. 134, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).