II SA/Ke 1019/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-20
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy wcześniej strona została zwolniona od kosztów sądowych, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, a uwzględniony w części dotyczącej ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Jednocześnie, uwzględniono wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i życiową strony, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a adwokat jest niezbędny do sporządzenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
H. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego, została zwolniona od kosztów sądowych w całości. Po oddaleniu jej skargi przez WSA, złożyła kolejny wniosek, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy, ale wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a ustanowiono dla H. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla H. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
H. K. złożyła w dniu 24 listopada 2015 r. formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza udziałem w 1/3 części w działce rolnej o powierzchni 0,80 ha. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz z mężem pozostali bez środków do życia. W sierpniu 2015 r. została zwolniona z pracy, ZUS odmówił jej prawa do emerytury. Jej mężowi została odebrana renta i odmówiono mu prawa do emerytury. Skarżąca podała następujące wydatki miesięczne: opłaty za media (gaz, prąd, woda, wywóz nieczystości) – 640 zł, żywność i środki czystości – 500 zł, leczenie – 150 zł oraz 170 zł rocznie tytułem podatku rolnego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2015 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. K.
W dniu 1 lipca 2016 r. skarżąca złożyła kolejny złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego formularza wynika, że jej mężowi została przyznana emerytura zaliczkowa w wysokości 860 zł miesięcznie. W pozostałym zakresie sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie zmieniła się.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i życiową skarżącej, przede wszystkim pozostawanie na utrzymaniu męża, który pobiera niską emeryturę i brak majątku poza udziałem w małej działce rolnej, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2015 r, którym zwolniono skarżącą od całości kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również od opłat kancelaryjnych i wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło