II SA/Ke 1020/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] 2005 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w B.-Z. przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-Z., z dnia [...]2005 r. przyznającej A. K. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości 300 zł. na bieżące potrzeby i poszukiwanie pracy - na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że A. K. odpowiada warunkom ogólnym, uprawniającym do ubiegania się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, albowiem jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie posiada żadnego dochodu, mieszka z dorosłym synem, który jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dlatego też organ I instancji przyznał mu zasiłek celowy w kwocie 300 zł na bieżące potrzeby i poszukiwanie pracy. Podstawą prawną przyznania zasiłku celowego jest art.39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje zasad ustalania tej wysokości, a orzekanie w sprawach zasiłków celowych następuje według uznania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w tej sytuacji od uznania organu, uzasadnionego okolicznościami sprawy, zależy forma, rodzaj oraz rozmiar przyznanego świadczenia, ponadto należy wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, ale także własne możliwości finansowe organu. Organ II instancji podał, iż jak wynika ze sprawozdania, w lipcu 2005 r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B.-Z. na zasiłki celowe otrzymał kwotę 24.703 zł, z której przyznał pomoc finansową w formie zasiłków celowych dla 205 rodzin, średnio po 120,51 zł. Najniższy przyznany zasiłek celowy wynosił 22,87 zł, najwyższy 450 zł. Kolegium podkreśliło, że wysokość środków finansowych jakimi dysponuje Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B.-Z. nie pozwala na przyznanie A.K. zasiłku celowego w żądanej przez niego kwocie 6.000 zł. Naruszyłoby to zasadę równości podmiotów wobec prawa, bowiem niemal wszyscy zwracający się o pomoc społeczną są w podobnej sytuacji co A. K.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K. wnosząc o jej zmianę i przyznanie zasiłku w wysokości 6.000 zł, która byłaby adekwatna do jego potrzeb egzystencjalnych i wydatków związanych z poszukiwaniem pracy na terenie kraju. Powołując się na art. 2, 3, 8, 17, 18-25, 43 i 139 ustawy o pomocy społecznej, art. 139 kpa i art. 209 i 286 kk zarzucił Kolegium, iż od 5 lat orzeka ono w sposób identyczny i nie zmienia zaskarżonych decyzji organu I instancji. Powyższa postawa godzi w stan zdrowia osób bezrobotnych i podlega -pod wymienione paragrafy Ustawy i Kodeksy Prawne". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając co do zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale sprawy. Nie ulega wątpliwości, że A. K. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., nr 64. poz.593 ze zm.) uprawniające go do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Skarżący nie zgadza się natomiast z wysokością przyznanego mu zasiłku celowego, domagając się kwoty 6.000 zł, płatny regularnie raz w miesiącu do chwili znalezienia pracy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Z brzmienia tego przepisu wynika, co trafnie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sąd kontrolując zgodność z prawem takiej decyzji bada w szczególności, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy w sposób należyty uzasadnione zostało przyznanie skarżącemu zasiłku w takiej a nie innej wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - jak wynika z art. 7 kpa - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z 26 września 2000 r., I SA 945/00). Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy (co w sprawie nie jest kwestionowane), organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 300 zł. W szczególności, jak wynika z informacji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. - Z. /k. 12 akt adm./, w dacie wydawania decyzji wysokość udzielonej skarżącemu pomocy była ponad dwukrotnie wyższa od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych w tym okresie przez organ I instancji, która w lipcu 2005 r. wynosiła 120,51 zł. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez organ odwoławczy, że środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej uniemożliwiają przyznanie zasiłku celowego w kwocie 6000zł a także i z tym, iż przyznanie takiego zasiłku naruszałoby zasadę równości podmiotów wobec prawa. Podnieść także należy, że uwzględnienie wniosku A. K. w całości pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącemu zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jego oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Załatwiając sprawę skarżącego organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało zatem podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie zasiłku celowego. W żaden sposób orzekające organy nie dopuściły się złamania wymienionych przez skarżącego przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zupełnym nieporozumieniem jest zarzucanie organowi naruszenia art. 139 kpa czy też sugerowanie, iż przy rozpoznawaniu sprawy dopuścił się on przestępstwa niealimentacji czy też oszustwa. Z powyższych względów podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę i dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ). Punkt II wyroku Sąd wydał na podstawie § 2 ust. 3, §18 ust.1 pkt 1 c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / DZ. U. Nr 163 poz.1348 ze zm./ oraz na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).