II SA/Ke 1034/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi A.Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji a także postanowienie Starosty z dnia [...] znak: [...] udzielające zgodę na odstępstwo; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 1034/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji Starosty z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. M. pozwolenie nas budowę budynku szopy na sprzęt rolniczy i budynku garażu na samochód osobowy na działce Nr 169 położonej w T., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy w dniu 4 maja 2005 r. wpłynął wniosek B. M. o wydanie pozwolenia na budowę szopy na sprzęt rolniczy i garażu. Do wniosku inwestorka dołączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy działki Nr 1669 we wsi T. dla tej inwestycji, projekt budowlany i projekt przyłącza elektrycznego oraz instalacji. Pismem z dnia 1.06.2005r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie a następnie decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. M. pozwolenia na budowę. W odwołaniu od tej decyzji A. Ś. podniosła, że nie wyraża zgody na usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy z jej działką, jako dobudowanych do znajdującego się również w granicy z jej działką budynku gospodarczego, który jej zdaniem jest samowolą. Takie usytuowanie budynków zdaniem skarżącej spowoduje zagrożenie pożarowe, bowiem przedmiotowe budynki zaprojektowano w odległości 6 m od drewnianej stodoły i w odległości 3 m od budynku mieszkalno – inwentarskiego, znajdującego się na jej działce. W kolejnych pismach A. Ś. wniosła uwagi dotyczące tego, że Starosta odmówił jej prawa wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] w sprawie udzielenia B. M. zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, czym naruszył przepisy kpa. Postanowienie to umożliwiło usytuowanie ściany bez otworów bezpośrednio przy granicy z jej działką. Projektowane usytuowanie uniemożliwi naturalne oświetlenie pomieszczeń znajdujących się w jej budynku gospodarczo – mieszkalnym, bowiem zostaną przesłonięte okna, znajdujące się w ścianie usytuowanej w odległości 3 m od granicy z działką inwestorki. Podniosła, iż organ I instancji powinien był rozważyć inne usytuowanie projektowanych budynków na działce inwestorki. Odnosząc się do tych zarzutów Wojewoda wskazał, iż są one niezasadne. Przedłożony projekt budowlany jest zgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy działki, organ uzyskał upoważnienie Ministra Infrastruktury z dnia [...], stanowiące podstawę do wydania postanowienia z dnia [...], którym Starosta udzielił zgody na odstępstwo od przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r./ Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm./ dotyczących usytuowania ściany budynku bez otworów względem granicy sąsiedniej działki bezpośrednio przy granicy. Projekt jest kompletny, zostały do niego dołączone stosowne oświadczenia. Projektowane budynki posiadają od strony działki skarżącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zatem ich usytuowanie z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe jest zgodne z § 272 ust. 3 Rozporządzenia. Spawa ewentualnej samowoli budowlanej na działce inwestorki należy do zadań organów nadzoru budowlanego a te ustaliły, że budynek gospodarczy znajdujący się na działce B. M., usytuowany w granicy z działką A. Ś., do którego projektuje się dobudować szopę na sprzęt rolniczy i garaż na samochód osobowy, wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] znak: Nr. [...]. Postanowienie wydane na podstawie art. 9 prawa budowlanego jest postanowieniem wydanym w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 141§ 1 kpa na takie postanowienie zażalenie przysługuje tylko wówczas. gdy przepis prawa o tym stanowi, zaś przepis art. 9 ust. 2 prawa budowlanego nie przewiduje zażalenia na takie postanowienie. Stosownie do art. 142 takie postanowienie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, jaka w sprawie zapadła. Bezzasadny jest zarzut dotyczący zapewnienia dopływu światła naturalnego do pomieszczeń, znajdujących się w budynku mieszkalno-gospodarczym, zlokalizowanym na działce skarżącej w odległości 3 m od granicy, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości usytuowania budynku zwróconego ścianą z otworem okiennym w kierunku granicy działki w odległości 3 m od tej granicy. W kwestii wyboru lokalizacji przedmiotowych budynków na działce Nr 1669, to o miejscu ich usytuowania decyduje wyłącznie inwestor. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie naruszono przepisów i nie ma podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę. W skardze na powyższą decyzję A. Ś. zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie i w związku z tym domagała się jej uchylenia. Pierwszy z zarzutów skarżąca uzasadniła tym, iż organ nie wskazał jakimi przesłankami kierował się przyjmując, że zostały spełnione wszystkie wymagania formalne w złożonym wniosku o odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych; Starosta występując do Ministra Infrastruktury o powyższe pozwolenie wskazał, iż obiekt zlokalizowany na jej nieruchomości to budynek gospodarczy a nie mieszkalno-gospodarczy/ przy czym skarżąca podkreśliła, że jest to jedyny mieszkalny budynek na tej działce/. w którego ścianie zlokalizowanej przy granicy są trzy otwory okienne/.Minister Infrastruktury upoważnił Starostę na wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust.3 pkt 1 b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - pod warunkiem zachowania interesów osób trzecich. Z kolei ponieważ stosownie do przepisu art.9 ust. 4 ustawy Prawo budowlane minister może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków, których inwestor nie przewidział występując o zgodę na odstępstwo, zdaniem skarżącej minister zastrzegając "zachowanie interesów osób trzecich" upoważnił starostę do wypełnienia zapisu wyżej cytowanego przepisu. Tymczasem w trakcie postępowania przed wydaniem postanowienia na odstępstwo nie uwzględniono podnoszonych przez nią zastrzeżeń dotyczących m. in. zacienienia części mieszkalnej budynku i możliwości w przyszłości jego rozbudowy. Jeśli chodzi o drugi zarzut, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 prawa budowlanego poprzez niewskazanie przez Starostę przesłanek mających wpływ na uznanie sytuacji inwestora jako przypadku szczególnie uzasadnionego i wydanie postanowienia bez rozważenia sprawy w świetle art. 140 i 144 kc. Nadto zarzuciła naruszenie art.7, 9 kpa, zaś co do postanowienia dopuszczającego odstępstwo od przepisów dodatkowo art.. 107 § 4 w zw. z art. 106 kpa poprzez brak jego uzasadnienia W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną jest to, iż w odległości 3 metrów od granicy usytuowany jest budynek mieszkalno- gospodarczy skarżącej, w którego ścianie równoległej do granicy usytuowane są okna. Zgodnie z § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. Nr 75 poz.690 ze zm./ odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Ta regulacja niejako wyprzedza / stanowi lex specialis/ uregulowanie zawarte w § 12 tego samego rozporządzenia. Tymczasem w niniejszej sprawie już zwracając się do Ministra Infrastruktury w dniu 28 kwietnia 2004 r. na podstawie art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego o udzielenie zgody na odstępstwo, Starosta nie ujawnił faktu, że na działce sąsiedniej, należącej do skarżącej, w odległości 3 m od granicy znajduje się budynek mieszkalno – gospodarczy i następnie przed wydaniem w dniu [...] postanowienia udzielającego zgody na odstępstwo nie wyjaśnił, czy to odstępstwo nie będzie naruszało uzasadnionego interesu A. Ś. Już bowiem na tym etapie Starosta powinien był wyjaśnić, czy usytuowanie projektowanych przez inwestorkę budynków tuż przy granicy nie będzie naruszało uzasadnionego interesu osób trzecich/ do czego został zobowiązany przez Ministra Infrastruktury w piśmie z dnia 28 maja 2004 r. / w tym między innymi, czy nie będzie naruszało § 13 powołanego wyżej Rozporządzenia/. W tym miejscu wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 107 § 4 w zw. z art. 106 kpa nie jest uzasadniony, albowiem zgodnie z art. 124 § 2 kpa postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Na postanowienie wydane na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego nie przysługuje bezpośrednio żaden środek odwoławczy; podlega ono kontroli sądu administracyjnego wówczas, gdy zostanie zaskarżona decyzja pozwalająca na budowę. Z tego wynika, iż wydając decyzje zatwierdzające projekt budowlany i powalające na budowę organy powinny w uzasadnieniach do tych decyzji wykazać, iż w sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 9 Prawa budowlanego. Tymczasem organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odnośnie odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych ograniczył się do stwierdzenia, że "analiza projektu zagospodarowania działki Pani B. M. wskazuje, iż usytuowanie projektowanych obiektów w granicy działki jest uzasadnione i znajduje tu zastosowanie przepis § 12 ust.3 pkt 2 Rozporządzenia" / a przepis ten mówi o lokalizacji ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy/, z kolei organ II instancji utrzymując w mocy decyzję pozwalającą na budowę tuż przy granicy odwołał się tylko do tego, że Starosta wydał postanowienie w trybie art. 9 Prawa budowlanego, nie badając, czy zachodziły podstawy do jego wydania. Zgodnie z art. 9 ust. 3 wniosek do ministra powinien zawierać m. in. propozycje rozwiązań zamiennych. Tego elementu brak było we wniosku, zaś organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącej, iż możliwe jest inne usytuowanie przez inwestorkę projektowanych budynków ograniczył się do stwierdzenia, że kwestia ta należy wyłącznie do inwestora. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii zacienienia działki A. Ś., a w szczególności jej budynku mieszkalnego . Z kolei organ odwoławczy odnosząc się do tego zarzutu ograniczył się do stwierdzenia, że jest on bezzasadny, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości usytuowania budynku zwróconego ścianą z otworem okiennym w kierunku granicy działki. Taka argumentacja w ocenie Sądu jest nie do przyjęcia. Przepisy § 13 powołanego rozporządzenia nie uzależniają jego stosowania od tego, czy budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi / wybudowany wiele lat temu, tak jak to ma miejsce w tej sprawie/, który może zostać zacieniony na skutek prowadzenia budowy przez właściciela nieruchomości sąsiedniej jest postawiony zgodnie z przepisami aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego czy nie. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty i poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem art. 9 Prawa budowlanego oraz art. 7 i 77 § 1 kpa albowiem nie zostało wyjaśnione, czy dobudowanie do już istniejącego w granicy budynku dwóch kolejnych budynków nie naruszy interesu A. Ś., w szczególności przez zacienienie jej budynku mieszkalno – gospodarczego / co spowodowałoby naruszenie § 13 Rozporządzenia z 2002 r./ oraz, czy faktycznie nie jest możliwe usytuowanie przez inwestorkę tych budynków w innym miejscu. Dlatego też podlegały one uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./Stosownie do art. 152 należało orzec, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.