II SA/Ke 104/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. Sp. z o.o. w R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 104/12 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] stwierdził, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami), uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez "A." Sp. z o.o. w R. od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych Casino Games nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej wskazał, że organ I instancji prawidłowo pouczył strony o prawie wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], w terminie 14 dni od daty jej otrzymania (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Wskazana decyzja została doręczona stronie w dniu 24 listopada 2011 r. zgodnie z art.151 Ordynacji podatkowej. Zatem ostatni dzień czternastodniowego terminu uprawniającego "A." Sp. z o.o. do wniesienia odwołania upływał z dniem 8 grudnia 2011r. Od decyzji tej odwołanie za pośrednictwem organu I instancji wniosła spółka "A.", nadając je w Urzędzie Pocztowym w R. w dniu 9 grudnia 2011 r. Organ wskazał ponadto, że odwołująca się spółka w pismach przesłanych do organu odwoławczego wskazała, że w dniu 24 listopada 2011 r. nie doręczono jej żadnego pisma z kieleckiej placówki, a przedmiotowa decyzja z dnia [...] została jej doręczona w dniu 25 listopada 2011 r., co wynika z posiadanych przez spółkę dokumentów i w związku z tym twierdziła, że złożone odwołanie zostało złożone w terminie. Organ podkreślił, iż z posiadanych dokumentów wynika, że decyzja z [...] została doręczona 24 listopada 2011 r., a tym samym odwołanie złożone 9 grudnia 2011 r. zostało złożone z uchybieniem terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła "A." Sp. z o.o. w R., domagając się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania tylko na podstawie dokumentu potwierdzenia doręczenia przesyłki, podczas gdy dokumenty przedstawione przez skarżącą wskazywały na zachowanie terminu do wniesienia odwołania, a organ miał również wszelkie uprawnienia do wyjaśnienia stanu faktycznego w drodze własnego działania, oraz naruszenie – art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w postaci rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego tylko w części, a tym samym nie dokonanie oceny przedstawionych przez skarżącą dowodów. W uzasadnieniu skarżąca spółka podała, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrała w dniu 25 listopada 2011r., co wynika ze zbiorowego dowodu odbioru korespondencji wydanego przez urząd pocztowy w R.. Wobec powyższego ostateczną datą odwołania od decyzji była data 9 grudnia 2011r. i odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w tym właśnie dniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podnosząc ponadto, że wskazane przez skarżącą spółkę dowody w postaci "zbiorowego dokumentu odbioru" są dowodami wewnętrznymi urzędu pocztowego i nie stanowią dokumentów urzędowych, podobnie jak "potwierdzenie odbioru korespondencji w księdze korespondencji Spółki", który to jest dokumentem wewnętrznym skarżącej i na którym adnotacje można dokonywać w każdym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dlatego Sąd nie badał "rozstrzygnięcia merytorycznego" . W wyniku dokonanej oceny tego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem uznać należy, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Na wstępie podnieść należy, że organ odwoławczy we wstępnej fazie postępowania odwoławczego podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. B.Brzeziński, M.Kalinowski, M.Masternak, A.Olesiński, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. TONiK, Toruń 202, s 747-748). W sprawie niniejszej Dyrektor Izby Celnej zbadał, czy odwołanie "A." Sp. z o.o. w R. wniesione zostało w ustawowym terminie i swoje stanowisko wyraziło w zaskarżonym postanowieniu. Słusznie organ podniósł, że zgodnie z załączonym do akt administracyjnych organu I instancji oryginałem zwrotnego poświadczenia odbioru, decyzja została doręczona adresatowi w dniu 24 listopada 2011 r. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to jednak może zostać obalone przeciwdowodem co wynika z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Zwrotne potwierdzenie odbioru jest dowodem wówczas, gdy zostało sporządzone prawidłowo. W rozpatrywanej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera adnotację sporządzoną różnym charakterem pisma i różnym tuszem. Wynika z niego, że datę doręczenia i podpis doręczającego w rubryce "data i podpis doręczającego" wpisała osoba, która również wpisała datę w rubryce "data i podpis odbiorcy" data w obu rubrykach jest tożsama. Natomiast podpis odbiorcy jest sporządzony innym kolorem tuszu i przez inną osobę. A jak wynika ze zbiorowego dowodu odbioru (wydanego przez Urząd Pocztowy R. 1) i złożonego przez skarżącą spółkę jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, przesyłka oznaczona nr 1726133885 a więc zawierająca decyzję z [...] została doręczona w dniu 25 listopada 2011 r., a więc w innym dniu niż adnotacja zawarta na pocztowym dowodzie doręczenia. Powyższe rozbieżności były znane organowi w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia, mimo tego nie podjął żadnej próby ich wyjaśnienia, nie zwrócił się do Urzędu Pocztowego w R. w celu ustalenia faktycznej daty doręczenia przedmiotowej decyzji co winno być odnotowane w rejestrze przesyłek, tym samym nie podjął próby wyjaśnienia ewentualnej nieprawidłowości w fakcie daty doręczenia, poprzestając na przyjęciu za pewne daty z pocztowego dowodu doręczenia. Ustalenie daty doręczenia decyzji musi nastąpić w zgodzie z procedurą. Materiał dowodowy musi być zupełny, jego ocena swobodna, ale nie dowolna i wybiórcza ( art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej). Organ nie może uznać, że doręczenie zostało potwierdzone w określonym dniu, jeśli to stwierdzenie nie jest poparte nie budzącymi wątpliwości okolicznościami i dowodami. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było przedwczesne. Mając to na uwadze uznać należy, że organ odwoławczy miał obowiązek przed wydaniem postanowienia wyjaśnić wskazane wątpliwości. Postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie wszystkich okoliczności sprawy. Skoro organ tego nie uczynił, to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60)., postanowienie należało uchylić ze wskazaniem na uzupełnienie postępowania zmierzającego do wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy decyzję doręczono, stosownie do obowiązującej procedury. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach pełnomocnika skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.