II SA/Ke 1043/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Wojewoda decyzją z dnia 27 sierpnia 2015r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania K. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 30 czerwca 2015r. znak: [...] w sprawie uchylenia decyzji z dnia 8.01.2013r. znak: [...] orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 19.12.2012r. z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej i pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.09.2011r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że K. K. zarejestrował się jako bezrobotny bez prawa do zasiłku w dniu 19.01.2011r. Z dniem 19.12.2012r. utracił status osoby bezrobotnej z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. W dniu rejestracji zobowiązał się do bezzwłocznego informowania PUP o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz zmianach mających wpływ na utratę statusu osoby bezrobotnej. Pismem z dnia 9.04.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych o/K. poinformował organ I instancji, że K. K. w okresie od 4.05.2011r. do 11.09.2012r. był ubezpieczony jako osoba bezrobotna, zaś w okresie od 1.09.2011r. do 30.11.2011r. był zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia u płatnika A. Sp. z o.o.. Niniejsza spółka potwierdziła, że we wskazanym wyżej okresie K. K. wykonywał czynności w zakresie pilnowania mienia w oparciu o umowę zlecenia (pisma z dnia 20.04.2015r. i z dnia 14.05.2015r.). Postanowieniem z dnia 8.06.2015r. Starosta na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 149 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 8.01.2013r. orzekającą o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 19.12.2012r. z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Starosta w oparciu o wskazane wyżej pisma i zawarte w nich informacje uznał, że K. K. od dnia 1.09.2011r. nie spełniał warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym osobą bezrobotną nie może być osoba wykonująca inną prace zarobkową. Od tej decyzji odwołał się K. K. podnosząc, że w okresie od 1.09.2011r. do dnia 30.11.2011r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie podejmował w tym czasie żadnego zatrudnienia, co mogą poświadczyć zeznania świadków. Stwierdził, że w okresie od 4.05.2011r. do 3.10.2011r. odbywał staż dla bezrobotnych w firmie M., czego dowodem są składane przez organizatora stażu listy obecności. Nie mógł więc w tym samym czasie przebywać w innym miejscu pracy. Dodatkowo stawiał się osobiście w PUP w dniach 5.09.2011r. i 12.10.2011r. Odwołujący zakwestionował fakt istnienia umowy o pracę lub umowy zlecenia w spornym okresie. Zdaniem odwołującego organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające z naruszeniem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, nie przeprowadził wszystkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w przedmiotowej sprawie. Rozpatrując odwołanie organ II instancji podzielił wszystkie ustalenia dokonane przez organ I instancji. Akcentując brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdził, że K. K. w dniu 1.09.2011r. nie spełniał warunków osoby bezrobotnej, ponieważ jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, był zatrudniony w ramach umowy- zlecenia w firmie A. Sp. z o.o. i otrzymywał za prace wynagrodzenie w wysokości 200zł netto miesięcznie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy osoba bezrobotną nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową, przy czym pod pojęciem innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie m.inn. umowy zlecenia. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że PUP w dniu 25.08.2015r. nadesłał pismo wraz z kserokopią umowy zlecenia nr [...] z dnia 1.09.2011r. Na tej podstawie ustalono, że K. K. w okresie od 1.09.2011r. do 30.11.2011r. świadczył usługi marketingowe na rzecz A. Sp. z o.o. za które otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 200zł netto miesięcznie. Wojewoda uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wskazując, iż w postanowieniu o wznowieniu postępowania zawarto informacje o prawie do czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 kpa, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w sprawie, jednak K. K. nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Skargę na decyzję Wojewody z dnia 27.08.2015r. znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. K. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ja decyzji organu i instancji. Skarżący zarzucił organowi: 1. art. 7 k.p.a. w zw. żart. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegającej na oparciu rozstrzygnięcia w głównej mierze na dowodzie pozyskanym przez organ I instancji już po zakończeniu postępowania i po wpłynięciu odwołania oraz po przekazaniu akt sprawy do organu II instancji 2. art. 7 k.p.a. w zw. żart. 10 § 1 k.p.a. w zw. art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do przeprowadzonego przez organ II instancji dowodu z umowy zlecenia nr [...] z dnia 01.09.2011 roku 3. art. 7 k.p.a. w zw. żart. 77 §1 k.p.a. w zw. żart. 78 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie; 4. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. polegającej na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia 30 czerwca 2015 roku, znak: [...] w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji; 5. art. 132 w zw. z art. 133 K.p.a. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego i zbierania dalszych dowodów zmierzających do obalenia zarzutów odwołania po wpłynięciu odwołania od jego decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy wskazać szereg wadliwości o charakterze formalnym, które nie pozwalają na pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od powyższej zasady określonej w § 1 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialna ( § 2 art. 10 Kpa). Wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem prowadzone przez organ postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem wskazanych reguł i zasad postępowania. Treść odwołania jak i treść skargi wskazuje, że skarżący konsekwentnie zaprzecza ustaleniom organu w kwestii podjęcia zatrudnienia w okresie od 1.09.2011r. do 30.11.2011r. tj. w okresie kiedy był zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Powyższych ustaleń organ I instancji dokonał w oparciu o pismo z ZUS z dnia 9.04.2015r. oraz pismo A. Sp. z o.o. z dnia 27.05.2015r., z którego wynika, że K. K. w okresie od 1.09.2011 do dnia 30.11.2011. wykonywał czynności w zakresie pilnowania mienia na rzecz tej Agencji, w oparciu o umowę zlecenie. Dopuszczony przez organ II instancji dowód w postaci kserokopii umowy zlecenia zawartej w dniu 1.09.2011r. określa, że zleceniodawca zleca, a zleceniobiorca przyjmuje do wykonania czynności marketingowe. Powyższy stan oznacza, że organ II instancji powinien wyjaśnić wątpliwości co do charakteru wykonywanych przez bezrobotnego czynności zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący konsekwentnie zaprzecza faktowi jego zatrudnienia. Nadto organ pozbawił skarżącego możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do dowodu w postaci umowy zlecenia, zawierającej okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie. Świadczy o tym brak zawiadomienia strony o zwróceniu się do pracodawcy z prośbą o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii umowy zlecenia (pismo z dnia 3.08.2015r.), wydanie decyzji po dwóch dniach od jej nadesłania jak również brak powiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom organu, pouczenie w postanowieniu o wznowieniu postępowania o treści § 10 ust. 1 Kpa nie czyni zadość wynikającej z tego przepisu zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu. Jest oczywiste, że dopuszczenie przez organ II instancji nowego dowodu obligowało ten organ do umożliwienia stronie zapoznania się z jego treścią i zgłoszenia ewentualnych żądań, zgoła odmienną rzeczą jest natomiast okoliczność, czy skarżący by z tej możliwości skorzystał. Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że nie podejmował zatrudnienia w okresie rejestracji jako bezrobotny, z uwagi na istotne znaczenie dla sprawy, winna być wyjaśniona w sposób jednoznaczny. Temu celowi służyć miało zebranie i rozpatrzenie całego materiału. Skoro skarżący nie potwierdza tezy przyjętej przez organ i zgłasza środki dowodowe to obowiązkiem organu było rozważenie celowości ich przeprowadzenia, czemu powinien dać wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga fakt, że jeżeli przepisy prawa materialnego i prawa procesowego nie nakładają obowiązku zastosowania konkretnego środka dowodowego, to wybór właściwego środka dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie wyjaśniające. Organ nie ma obowiązku nieograniczonego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a tylko w takim zakresie jaki jest niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie konkretnej sprawy, okoliczność, że organ nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków stanowi o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia, która nie pozwala na uznanie, że organ podjął wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stan faktyczny w niniejszej sprawie uzasadnia rozważenie jeszcze jednego zagadnienia. Mamy do czynienia z wydaniem decyzji po wznowieniu postępowania. Przesłanką wznowienia są nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ przyjął jako nową okoliczność o której mowa w cyt. przepisie, zatrudnienie K. K. w A. Sp. z o.o. w okresie 1.09.2011r. do 30.11.2011r. Uwzględniając powyższe organ powinien zatem wykazać czy i jaki istnieje związek pomiędzy przyjętą nową okolicznością skutkującą utratą statusu bezrobotnego z dniem 1.09.2011 z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej, a utratą statusu bezrobotnego z dniem 19.12.2012r. z uwagi na otrzymanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Niezbędne dla wyjaśnienia powyższej kwestii jest ustalenie okoliczności faktycznych i prawnych, które legły u podstaw wydania przez Starostę decyzji z dnia 8.01.2013r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie poczynione wyżej uwagi przeprowadzi postępowanie wyjaśniające dokonując istotnych dla sprawy ustaleń oraz wyda stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.