II SA/Ke 1048/19
WyrokWSA w Kielcach2020-01-15
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi może zawierać własne definicje pojęć, które są już zdefiniowane w ustawie, lub modyfikować te definicje?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej definicji pojęć "zwierząt bezdomnych", "zwierząt domowych" oraz "kotów wolno żyjących", ponieważ stanowiły one powtórzenie lub modyfikację definicji ustawowych, co wykraczało poza zakres upoważnienia ustawowego rady gminy. Pozostałe zarzuty skargi Prokuratora zostały oddalone, uznając, że uchwała w pozostałym zakresie była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Busku-Zdroju zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Stopnicy w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi. Zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez zawarcie w programie własnych definicji pojęć, powtórzenie lub modyfikację przepisów ustawy o ochronie zwierząt, a także niewypełnienie kompetencji i obowiązków ustawowych. Sąd uznał skargę za zasadną jedynie w części dotyczącej definicji pojęć zawartych w programie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 pkt 1, 2 i 4 załącznika do zaskarżonej uchwały, a w pozostałej części oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Busku- Zdroju na uchwałę Rady Miejskiej w Stopnicy z dnia 18 lutego 2019 r. nr IV/3/2019 w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 1 pkt 1, 2 i 4 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.
Rada Gminy w Stopnicy w dniu 18 lutego 2019r. podjęła uchwałę nr IV/3/2019 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Stopnica w 2019 roku", który to program stanowi załącznik do uchwały (w dalszej części uzasadnienia także jako "program"). W podstawie prawnej uchwały powołano przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 994 ze zm.), dalej jako "u.s.g.", oraz art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 122), dalej jako "u.o.z.".
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy w Busku-Zdroju zaskarżył ją w całości, zarzucając istotne naruszenie prawa, tj. art. 11a u.o.z. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 118 i § 137 w zw. z § 143 oraz § 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2016.283), jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. – polegające na zawarciu w programie regulacji z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz nieuprawnione powtórzenie, modyfikację zapisów ustawy o ochronie zwierząt, jak również powtórzenie, modyfikację i stwarzanie własnych definicji, a nadto polegające na niewypełnieniu kompetencji i niewykonaniu obowiązków – poprzez:
1. przekroczenie upoważnienia ustawowego, powtórzenie oraz określenie własnej definicji i pojęcia w § 1 ust. 1, 2 i 4 programu, a którymi posługuje się u.o.z., jak również utworzonej na potrzeby zaskarżonej uchwały;
2. przekroczenie delegacji ustawowej, powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację w § 3 programu art. 11a ust. 2 u.o.z. przez określenie własnych zadań w ramach programu oraz własnego przedmiotu regulacji;
3. niewypełnienie kompetencji i niewykonanie obowiązku ustawowego przez ogólnikowość zapisów w § 5, § 6, § 7 ust. 1, § 8 programu - albowiem nie podano w nich konkretnego sposobu działania w zakresie zapewnienia bezdomnym zwierzętom opieki, nie ustalono miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące i nie określono listy społecznych opiekunów (karmicieli) oraz miejsc i częstotliwości dokarmiania tych zwierząt, nie podano także konkretnego sposobu realizacji i okresów odławiania bezdomnych zwierząt oraz nie uregulowano kwestii sterylizacji lub kastracji zwierząt - w schroniskach;
4. niewypełnienie kompetencji i niewykonanie obowiązku ustawowego poprzez niewskazanie w § 8 ust. 1, § 10 ust. 1, § 11 i § 5 ust. 3 programu konkretnego podmiotu mającego dokonywać sterylizacji lub kastracji zwierząt oraz usypiania ślepych miotów, jak również niejednoznaczne wskazanie podmiotu zapewniającego miejsce dla zwierząt gospodarskich.
Zarzucając powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Stopnicy Nr IV/3/2019 z dnia 18 lutego 2019 roku w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt na terenie gminy Stopnica w 2019 roku" - stanowiącego załącznik do tej uchwały - w całości.
Uzasadniając swe stanowisko Prokurator wskazał m.in., odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym, są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegania zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Jednocześnie akt prawa miejscowego jakim jest program zapobiegania bezdomności zwierząt powinien być konkretny, a owa konkretność wywodzona z ustawy o ochronie zwierząt w żaden sposób nie wchodzi w zakres zastrzeżony dla organów wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w jego ocenie nie jest przede wszystkim uzasadnione żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W każdym przypadku, zdaniem organu, oceniając zarzut nieważności uchwały rady gminy, należy zastanowić się nad istotnością ewentualnego naruszenia prawa.
Jeśli chodzi o zawarte w programie definicje zwierząt bezdomnych i zwierząt domowych, jedyna modyfikacja polega na tym, że w pkt. 2 zamiast: "lub innym odpowiednim pomieszczeniu" użyto sformułowania "lub pomieszczeniu". Takie ujęcie pozwala objąć ochroną nie tyko zwierzęta domowe przebywające z człowiekiem w "odpowiednim pomieszczeniu" ale w "każdym pomieszczeniu". Zarzucane uchybienia w zakresie definiowania pojęć nie są z pewnością istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Jeżeliby Sąd uznał, iż mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, mógłby stwierdzić nieważność jedynie § 1 pkt 1, 2 i 4 zaskarżonej uchwały. Podobne uwagi organ poczynił jeśli chodzi o pozostałe zarzucane uchybienia. Odnosząc się do określonego w programie katalogu zadań wskazał, że wszystkie wymagane art. 11a ust. 2 u.o.z. zadania są szczegółowo wymienione i opisane w programie. Podniósł ponadto, że nie znajduje podstawy prawnej do twierdzenia, że rada gminy ma ustawowy obowiązek:
- określić konkretny sposób działania od momentu ujawnienia takiego zwierzęcia do momentu przekazania go do schroniska, kto będzie za nie w tym momencie odpowiedzialny, czy najpierw będzie udzielona pomoc weterynaryjna, czy od razu nastąpi przekazanie do schroniska;
- określić konkretny sposób działania w przypadku odławiania zwierząt oraz podać okresy odławiania zwierząt;
- ustalić w programie miejsca w których przebywają koty wolno żyjące i określić listy społecznych opiekunów (karmicieli) oraz miejsca i częstotliwości dokarmiania tych zwierząt.
Organ odwołał się także do wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, w którym stwierdzono m.in., że: "Nie ma konieczności imiennego wyznaczania osoby, która w schronisku zajmuje się usypianiem ślepych miotów oraz sterylizacją albo kastracją zwierząt. Dla spełnienia ustawowych wymogów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt wystarczające jest stwierdzenie, że czynności te będą się odbywały w schronisku dla zwierząt; nie ulega bowiem wątpliwości, że w schronisku zatrudniony jest lekarz weterynarii, który posiada stosowne umiejętności i uprawnienia do przeprowadzania tego typu zabiegów".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05).
Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2114/11). Powyższy wniosek wynika zarówno z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Tylko przy tym w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., sygn. II OSK 2498/16).
Podstawą materialnoprawną podjęcia uchwały były w niniejszym przypadku przepisy zawarte w art. 11a u.o.z., zgodnie z którym:
1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
3. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie.
3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają.
4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt.
5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.
6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).
7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania:
1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;
2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;
3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.
8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu.
Sąd uznał skargę za zasadną wyłącznie w zakresie dotyczącym § 1 pkt 1, 2 i 4 załącznika do zaskarżonej uchwały, a zatem w odniesieniu do zawartych w programie definicji pojęć "zwierząt bezdomnych", "zwierząt domowych" oraz "kotów wolno żyjących". Dwie pierwsze z tych definicji stanowią w zasadzie powtórzenie definicji zawartych w art. 4 pkt 16 i 17 u.o.z. (z niewielką modyfikacją w przypadku zwierząt domowych). Z kolei – jak trafnie zwrócił uwagę skarżący – ustawa w art. 4 pkt 21 zawiera ponadto definicję zwierząt wolno żyjących (dzikich), która ma charakter ogólny i mieści w sobie także koty wolno żyjące, w związku z czym nie było potrzeby powtórnego definiowania tego pojęcia, zwłaszcza w sposób odbiegający od definicji ustawowej, jak to miało miejsce w tym przypadku. Wynikający z normy art. 11a ust. 2 u.o.z. zakres upoważnienia ustawowego do uregulowania szczegółowej materii programu nie obejmuje swoim zakresem uprawnienia rady gminy do definiowania pojęć ich dotyczących w treści tego programu, zaś brak stosownego upoważnienia w tym zakresie oznacza zakaz powtarzania w nim definicji ustawowych (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 października 2017 r., sygn. II SA/Kr 987/17, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. II SA/Ol 75/18). Takie "powtarzanie" przepisów za innymi aktami prawnymi, wyższego rzędu, pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Ponadto, interpretacja zawartych w programie definicji dokonywana jest w kontekście uchwały, w której je zawarto, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. Definiując w akcie prawnym określone pojęcia prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale także inne znaczenie niż powszechnie przyjęte w innych aktach prawnych. W przypadku zdefiniowania pojęcia ustawowego w programie, istnieje więc realna możliwość, że jego interpretacja w oderwaniu od aktu pierwotnego spowoduje zmianę znaczeniowo-prawną danego pojęcia przyjętą w ustawie.
Z powyższych powodów Sąd uznał, że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym § 1 pkt 1, 2 i 4 programu.
Niezasadne okazały się natomiast pozostałe zarzuty skargi.
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 11a ust. 2 u.o.z. przewiduje obecnie (podobnie jak w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) otwarty katalog zadań, jakie mają zostać określone w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Uchwała podejmowana na podstawie art. 11a u.o.z. powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 tej ustawy jako elementy obligatoryjne, jednak ustawodawca pozostawił także prawodawcy lokalnemu możliwość regulacji innych niż wymienione w art. 11a ust. 2 u.o.z. aspektów związanych z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Istotne jest zatem, aby uchwała regulowała elementy obligatoryjne, katalog zadań może być natomiast określony w sposób szerszy niż to ujęto w ustawie. W niniejszym przypadku istotne jest to, że nie doszło do zawężenia tegoż katalogu, w treści § 3 mieszczą się bowiem wszystkie zadania, jakie przewidziano w art. 11a ustawy. Dalsze zapisy programu – interpretowane jako całość – regulują (precyzują) natomiast kwestie przewidziane w tym przepisie, w tym m.in. dokarmianie wolno żyjących kotów czy sterylizację zwierząt w schronisku (o czym w dalszej części uzasadnienia). Sąd nie znalazł zatem podstaw do uznania, że regulacja § 3 Programu, przy aktualnym brzmieniu art. 11a ust. 2 u.o.z., stanowi istotne naruszenie prawa.
Co istotne, w § 4 programu (zatytułowanym "Wykonawcy programu") wskazano, że realizację zadań w ramach programu prowadzi (poza Gminą Stopnica) schronisko dla zwierząt, co do którego podano nazwę, adres, i podmiot prowadzący. A zatem we wszystkich tych przypadkach, dla których nie wskazano w dalszej części programu innego konkretnego podmiotu realizującego dane zadanie (a tak jest w przypadku wyłapywania bezdomnych zwierząt, gospodarstwa zapewniającego miejsce dla zwierząt gospodarskich czy zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt), podmiotem realizującym pozostałe zadania wynikające z programu jest schronisko wskazane precyzyjnie w § 4. Dotyczy to zatem zarówno sterylizacji albo kastracji zwierząt, jak i usypiania ślepych miotów. Należy przy tym zwrócić uwagę na sformułowanie "Realizację zadań w ramach programu prowadzą (...)", co wskazuje na jego bezwarunkowy charakter. Dotyczy to także sterylizacji i kastracji zwierząt, w przypadku których w § 8 ust. 2 Programu przewidziano tylko jeden wyjątek, związany z przeciwwskazaniami do wykonania tych zabiegów z uwagi na stan zdrowia lub wiek. Trudno uznać, by zabiegów tych mogły dokonywać – zgodnie z treścią programu – także inne, nieokreślone podmioty. W § 8 ust. 1 doprecyzowano ponadto, że zabiegi sterylizacji albo kastracji mogą być prowadzone tylko przez lekarza weterynarii. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku przywołanym przez organ, wydanym przez WSA w Krakowie z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, gdzie stwierdzono m.in., że: "Nie ma konieczności imiennego wyznaczania osoby, która w schronisku zajmuje się usypianiem ślepych miotów oraz sterylizacją albo kastracją zwierząt. Dla spełnienia ustawowych wymogów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt wystarczające jest stwierdzenie, że czynności te będą się odbywały w schronisku dla zwierząt; nie ulega bowiem wątpliwości, że w schronisku zatrudniony jest lekarz weterynarii, który posiada stosowne umiejętności i uprawnienia do przeprowadzania tego typu zabiegów". Należy także zwrócić uwagę na treść art. 11a ust. 3 u.o.z., zgodnie z którym realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6 ustawy (a więc także sterylizacji, kastracji i usypiania ślepych miotów), może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący niejednoznacznego wskazania podmiotu zapewniającego miejsce dla zwierząt gospodarskich. Gospodarstwo takie został wskazane w § 5 ust. 3 i § 11 Programu. Podkreślenia wymaga, że konieczność wskazania konkretnego podmiotu realizującego dane zadanie wynika z faktu, iż program opieki nad zwierzętami ma istotne znaczenie informacyjne dla mieszkańców, którzy mogą się dowiedzieć z niego kto na terenie gminy prowadzi schronisko, gospodarstwo rolne, czy też jest podmiotem zobowiązanym do całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Cel ten został w przypadku kwestionowanego zapisu także zrealizowany, a przyjęcie w nim, że "wskazanie gospodarstwa oraz przekazanie zwierząt gospodarskich będzie realizowane przez Referat Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta i Gminy Stopnica, na podstawie oświadczenia gospodarstwa rolnego" ma charakter jedynie techniczny i nie dezaktualizuje realizacji delegacji ustawowej wynikającej z art. 11a ust. 2 pkt 7 u.o.z.
Nie można się zgodzić także z zarzutem sformułowanym w punkcie 3. skargi Prokuratora. Zdaniem skarżącego w programie nie określono konkretnego sposobu działania od momentu ujawnienia bezdomnego zwierzęcia do momentu przekazania go do schroniska, kto będzie za nie w tym momencie odpowiedzialny, czy najpierw będzie udzielona pomoc weterynaryjna, czy od razu nastąpi przekazanie do schroniska. Podobnie – zdaniem Prokuratora – rzecz się ma w stosunku do § 7 ust. 1 w przypadku odławiania zwierząt, przy czym tu nadto nie podano okresów odławiania zwierząt. W § 6 nie ustalono miejsc w których przebywają koty wolno żyjące i nie określono listy społecznych opiekunów (karmicieli) oraz miejsc i częstotliwości dokarmiania tych zwierząt. W ocenie Prokuratora naruszono tym samym art. 11a ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.o.z.
Zauważyć należy, że w badanym programie nie tylko wskazano (§ 5) schronisko, które zapewnia miejsce dla bezdomnych zwierząt, gabinet weterynaryjny, który zapewnia pomoc weterynaryjną, ale także uregulowano opiekę nad wolnożyjącymi kotami (§ 6), zaś w § 7 szczegółowo opisano proces odławiania bezdomnych zwierząt. Stwierdzono tam (ust. 1), że na terenie Gminy wprowadza się stałe (co wymaga podkreślenia) wyłapywanie bezdomnych zwierząt na każdą interwencję oraz informację o wyłapywaniu bezdomnych zwierząt. W dalszych zapisach § 7 wskazano podmiot odpowiedzialny za wyłapywanie, numery telefonów, pod którymi można zgłaszać fakt zauważenia bezdomnych zwierząt, jak i sposób postępowania w trakcie i po wyłapaniu (ust. 1 pkt 3, ust. 2, 3, 4, 6). W ocenie Sądu trudno zarzucać zatem organowi brak wyczerpania delegacji ustawowej jeśli chodzi o określenie sposobu działania w zakresie zapewnienia bezdomnym zwierzętom opieki.
Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że zadanie, o którym mowa w art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z., tj. opieka nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, ma charakter o tyle specyficzny, że nie wymaga udziału podmiotu wyspecjalizowanego, a ustawa nie wskazuje tego jak szczegółowy ma być charakter omawianej regulacji. W przytoczonym zapisie uchwały uregulowano natomiast kwestię identyfikacji miejsc przebywania kotów wolno żyjących, ich dokarmiania. Odniesiono się również do kwestii zapewnienia kotom schronienia, usypiania ślepych miotów, wyłapywania, szczepienia przeciwko wściekliźnie, jak też ich sterylizacji i kastracji. Trudno zatem w ocenie Sądu zarzucić organowi, by w omawianym zakresie w sposób istotny naruszył dyspozycję przepisu art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy (por. też wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 października 2017 r., sygn. II SA/Ke 571/17).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 pkt 1, 2 i 4 jej załącznika, zaś
w pozostałej części skargę oddalił. Wobec uwzględnienia skargi w niewielkim zakresie,
w części dotyczącej wyłącznie definicji zawartych w programie, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
-----------------------
.3
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło