II SA/Ke 1066/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: I. zwolnić G. K. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w 4/5 części (do zapłaty 100 zł) II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. G. K. złożył urzędowy formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trzyletnią córką. Skarżący pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 3300 zł miesięcznie, jego żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1900 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz dwóch niezabudowanych działek o powierzchni 2084 m kw i 2953 kw obejmujących tereny rolne i budowlane oraz samochodu marki Ford rok produkcji 2008. Skarżący oświadczył, że koszty utrzymania, opłaty za przedszkole, opłaty za media, częste wizyty z córką u lekarza, leki znacznie obciążają domowy budżet jego rodziny. Stwierdził, że pensje jego samego i żony w czasie obecnych cen i kosztów nie starczają na bieżące potrzeby, a opłata sądowa w wysokości 500 zł stanowi dla nich duże obciążenie. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Na wnioskodawcy ciąży więc obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Należy podkreślić, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (post. NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08, opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, to jest w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej oceniając sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy uwzględniono koszty związane z utrzymaniem trzyosobowej rodziny, w tym wydatki na leczenie małoletniego dziecka. W świetle powołanych wyżej okoliczności uznano, że skarżący nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, żony i córki, uiścić wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Natomiast biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawca i jego żona osiągają stałe dochody z dwóch wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 4200 zł netto miesięcznie, co umożliwia planowanie wydatków, zwłaszcza, że nie spłacają kredytów ani pożyczek, stać ich na utrzymanie samochodu oraz posiadają dwie działki, uznano, że skarżący ma możliwość zapłacić część wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł i zgromadzić środki finansowe na pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania, które nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł, z wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wynoszącego 250 zł . Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.