II SA/Ke 1066/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A.W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania S.F. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta z [...] orzekającej o uchyleniu decyzji z [...] przyznającej S.F. pomoc w formie usług opiekuńczych świadczonych przez opiekunki domowe MOPS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z 15 marca 2019 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu S.F. świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania od 25.03.2019 r. do 29.02.2020 r. w dni robocze, ustalając odpłatność za jedną godzinę świadczonych usług na 2,70 zł/h. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone opisaną wyżej decyzją z [...]. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Kolegium podało, że spór sprowadzał się do ustalenia, czy możliwe jest kontynuowanie pomocy w formie usług opiekuńczych w sytuacji, kiedy pomoc ta polega głównie na wykonywaniu czynności porządkowych. Wskazało, że z analizy zeszytu prowadzonego przez opiekunkę wynika, że od dnia rozpoczęcia usług opiekuńczych, czyli od 25 marca 2019 do 9 lipca 2019 r. świadczona była jedynie pomoc w formie wykonywania czynności porządkowych takich jak: zmywanie naczyń, szorowanie mebli kuchennych i kuchenki gazowej, mycie płytek w kuchni i łazience, mycie urządzeń sanitarnych, zamiatanie podłogi, wycieranie kurzy, trzepanie chodników, mycie okien, zmiana firanek i zasłon, mycie lodówki, układanie rzeczy w szafkach, segregowanie dokumentów. Jedynie trzy razy przez cały ten okres został dokonany pomiar cukru, w tym raz - pomiar ciśnienia oraz jeden raz opiekunka ugotowała obiad. Ponadto z opinii opiekunki wynika, że S.F. poruszał się samodzielnie, sam też przygotowywał sobie posiłki, gotował. Często jeździł samochodem po zakupy, które zawsze robił sam. Jeździł także do lekarza. Lekarstwa aplikował samodzielnie, nie życzył sobie również pomocy w wykonywaniu toalety. Na swoim podwórku samodzielnie kosił trawę i sadził kwiaty. Wedle oceny opiekunki S.F. traktował jej pomoc jako usługi sprzątające, bowiem swoje podstawowe potrzeby zaspokajał we własnym zakresie. Przytaczając treść załącznika do zarządzenia Nr 9/2013 Dyrektora MOPS w Skarżysku-Kamiennej z 1 sierpnia 2013 r. określającego obowiązkowy zakres czynności opiekunki, a także powołując się na brzmienie art. 50 ust. 3 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), organ II instancji podkreślił, że usługi opiekuńcze mają obejmować pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Porównując zatem czynności wpisane w prowadzonym przez opiekunkę zeszycie, obejmującym okres świadczonych usług od 25.03. do 9.07 201 r., Kolegium uznało, że praktycznie pomoc opiekunki polegała na sprzątaniu i doprowadzaniu do porządku zaniedbanego mieszkania. Nie dotyczyła natomiast pozostałych czynności, o których mowa w powołanym wyżej załączniku do zarządzenia Nr 9/2013, a także w art. 50 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Organ podkreślił, że w pkt. 3.4 załącznika do zarządzenia wyraźnie zostało wskazane, że "opiekunka to nie sprzątaczka". W ocenie organu odwoławczego, po dokonaniu analizy akt sprawy, nie jest zasadne kontynuowanie świadczenia usług opiekuńczych, jeżeli miałyby one polegać jedynie na wykonywaniu czynności porządkowych, a zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że inna pomoc nie jest odwołującemu się potrzebna, bowiem radzi sobie sam z gotowaniem, czynnościami higienicznymi, przyjmowaniem leków, odbywaniem wizyt lekarskich, robieniem zakupów, a wręcz nie życzy sobie takiej pomocy. Jedyne oczekiwanie jakie miał od opiekunki to sprzątanie i robienie mu opatrunków na nogach. Zdaniem organu odwoławczego kontynuowanie niniejszego świadczenia byłoby wręcz marnotrawieniem środków z pomocy społecznej, na które czekają osoby potrzebujące. Ponadto pozostająca stronie po opłaceniu wszystkich stałych miesięcznych kosztów kwota 903,17 zł pozwala na zlecenie prac porządkowych we własnym zakresie. Organ dodał również, że S.F. został poinformowany, że robienie opatrunków nie mieści się w zakresie czynności opiekunki oraz pouczony, że o taką pomoc należy zwrócić się do lekarza rodzinnego celem przyznania pielęgniarki środowiskowej, która takie opatrunki wykonuje. Kolegium podniosło również, że w aktach sprawy znajduje się aktualizacja wywiadu środowiskowego z 4 lipca 2019 r., do którego S.F. złożył wniosek o dalszą pomoc w formie usług opiekuńczych. Tego samego dnia S.F. oświadczył również, że został poinformowany o możliwości wglądu we własne akta sprawy zgodnie z art. 10 kpa. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, S.F. zarzucił naruszenie: 1. art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych; 2. art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co uniemożliwiło obiektywne ustalenie stanu faktycznego, jak również odniesienie się przez skarżącego do podnoszonych względem jego sytuacji zarzutów; 3. art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 4. art. 61 § 1 kpa poprzez niewskazanie skarżącemu podstawy faktycznej i prawnej wszczęcia postępowania administracyjnego, a przez to uniemożliwienie mu wyrażenie swojego stanowiska; 5. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób prawidłowy i zupełny, a w konsekwencji brak uzasadnienia rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, skutkiem czego było wydanie decyzji w oparciu o dowolność, a nie swobodę przy jej wydaniu. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że S.F. ma 82 lata, jest osobą samotną i schorowaną. Cierpi na astmę, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, zespół sercowo-płucny, kamicę pęcherza moczowego. Dodatkowo ma problemy z poruszaniem się, słuchem, nie może się schylać, dźwigać, ma chore nogi. Zarówno wiek, jak i zdiagnozowane schorzenia w połączeniu z faktem, że skarżący jest osobą samotną, stanowią o tym, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dalej wnoszący skargę podniósł, że z wywiadu przeprowadzonego przed wydaniem decyzji z [...] wynika, że S.F. nie radził sobie z prowadzeniem domu, utrzymywaniem czystości i potrzebował pomocy w codziennych obowiązkach. Usługi opiekuńcze zostały mu przyznane w niewielkim zakresie - w wymiarze 1 godziny dziennie od poniedziałku do piątku, co świadczyło o jedynie doraźnej pomocy. Oczywistym jest zatem, że nie mogło dojść do wykonywania przez opiekunkę całego wachlarza usług wymienionych w załączniku do zarządzenia nr 9/2013 Dyrektora MOPS w S. Zdaniem autora skargi, skoro organ po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych widział konieczność pomocy S.F. w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego, dbania o czystość w domu, niezrozumiałym jest późniejszy brak przeprowadzenia kolejnego wywiadu środowiskowego celem wyjaśnienia, czy informacje znajdujące się w "zeszycie" opiekunki (który stanowił w zasadzie jedyne źródło dowodowe stanowiące podstawę decyzji uchylającej przyznanie pomocy), znajdują potwierdzenie w rzeczywistości i czy jedynymi jej czynnościami było sprzątanie. W żaden jednak sposób nie zweryfikowano tej kwestii, polegając jedynie na ocenie opiekunki. Należałoby zatem przeprowadzić stosowny wywiad środowiskowy na etapie rozpoznawania sprawy przez organ I instancji celem ustalenia zakresu świadczonych usług opiekuńczych i realnych potrzeb skarżącego. Ponadto wnoszący skargę wskazał, że mimo, że 4 lipca 2019 r., jak twierdzi organ, skarżący został poinformowany o możliwości wglądu w akta sprawy, to w istocie taka informacja nie została mu udzielona. S.F. podaje, że przed organem I instancji w istocie kazano podpisać mu jakieś "dokumenty", lecz nie zna ich treści, a od pracowników nie jest się w stanie dowiedzieć, co podpisał. Tym samym została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący pozbawiony został również możliwości składania wniosków i dowodów w toku postępowania, gdyż nie wskazano mu podstawy faktycznej i prawnej wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do uchylania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję wydaną w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z jego treścią decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Niesporne w doktrynie i orzecznictwie jest, że postępowanie w sprawie zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. jest postępowaniem nowym w stosunku do tego, w którym wydano decyzję podlegającą wzruszeniu, a decyzja wydana w tym trybie - jako konstytutywna - kształtować może na nowo sytuację prawną strony. Każda z przesłanek wymienionych w art. 106 ust. 5 u.p.s. stanowi samodzielną, odrębną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji, a zakresy tych podstaw są rozłączne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 marca 2019 r., II SA/Lu 983/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2018 r., III SA/Gd 795/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2017 r., II SA/Bd 617/17). Konsekwencją takiego charakteru tego postępowania jest to, że podlega ono wszelkim proceduralnym rygorom postępowania administracyjnego określonym w kodeksie postępowania administracyjnego z modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, o wszczęciu takiego postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 kpa). Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy administracji publicznej są też obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Przytoczone zasady postępowania administracyjnego nie zostały w sprawie dochowane, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania, którego celem i jak się okazało efektem, było pozbawienie skarżącego przyznanej mu ostateczną decyzją z dnia [...] pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych, które miały być świadczone do 29 lutego 2020 r. Co więcej, z akt sprawy nie wynika, aby w czasie przeprowadzania w dniu 4 lipca 2019 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego, S.F. został poinformowany o celu przeprowadzania tego wywiadu i możliwych jego konsekwencjach. Intencje organu zostały ujawnione dopiero przy sporządzaniu kolejnej części tego zaktualizowanego wywiadu, co jednak nastąpiło dopiero w dniu 11 lipca 2019 r. i już bez udziału, czy powiadomienia strony. Do akt sprawy został dołączony zeszyt rozliczeniowy prowadzony przez opiekunkę G. N. świadczącą bezpośrednio skarżącemu przyznaną mu od kwietnia 2019 r. pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych oraz sporządzone w dniu 25 lipca 2019 r. pisemne oświadczenie tej opiekunki (k. 42, 43 i 49 akt administracyjnych). Jednak możliwość zapoznanie się przez skarżącego z tymi dowodami nie została, wbrew twierdzeniu organów, wykazana. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawiadomienie strony o treści art. 10 § 1 kpa (k. 40 akt administracyjnych) zawiera wprawdzie podpis skarżącego oraz datę 4 lipca 2019 r., ale nie zawiera w sobie żadnych cech wiążących to oświadczenie z niniejszą sprawą. Nie ma bowiem na nim ani znaku sprawy, ani też wyjaśnienia, jakiej sprawy dotyczy. Ponadto nawet hipotetyczne umożliwienie stronie zapoznania się z aktami sprawy w dniu 4 lipca 2019 r., w sytuacji, gdy druga część wywiadu środowiskowego oraz oświadczenie opiekunki G.N. z 25 lipca 2019 r. zostały sporządzone kilka dni po tej dacie, nie czyni zadość obowiązkowi organu, o jakim mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Uwzględniając okoliczności sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji naruszył również zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 9 kpa, tj. zasadę informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Podstawą orzeczonego w sprawie pozbawienia S.F. pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych, były wpisy w zeszycie opiekunki strony, a także jej pisemne oświadczenie z dnia 25 lipca 2019 r. oraz wpisy w części III, IV i V aktualizacji wywiadu środowiskowego sporządzone w dniu 11 lipca 2019 r. bez udziału strony. Z tymi dwoma ostatnimi dokumentami skarżący, jak to już wyżej wyjaśniono, nie miał możliwości się zapoznać przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Organy administracji nie wykazały również, aby mógł się zapoznać z wpisami we wspomnianym zeszycie. Uniemożliwienie stronie odniesienia się do tych dowodów oraz brak obligatoryjnego zawiadomienia strony o wszczęciu, a zwłaszcza o charakterze i możliwych konsekwencjach postępowania przeprowadzonego w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stanowiło, zdaniem Sądu, istotne naruszenie zasady ogólnej z art. 9 k.p.a. Skarżącego nie poinformowano bowiem o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ, i jak się okazało miały istotny i niekorzystny wpływ na ustalenie jego praw będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżącego pozbawiono też możliwości złożenia wniosków dowodowych na okoliczność sposobu realizacji przyznanej mu pomocy społecznej w okresie od kwietnia do lipca 2019 r., co w sytuacji odmiennej jego relacji na temat sposobu wykonywania tej pomocy, było w sprawie niezbędne. Oznacza to zarazem, że organy administracji, z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania i wynikły z nich brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy powodują, że tylko ubocznie można zwrócić uwagę na naruszenia prawa materialnego, którego dopuścił się organ I i II instancji. Przytoczony wyżej przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, przewiduje różne przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej wydanej w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Skoro wydanie decyzji w oparciu o art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej obwarowane jest przede wszystkim spełnieniem jednej z tych przesłanek, to w pierwszej kolejności organ powinien wskazać, która z nich uprawnia go do uchylenia lub zmiany decyzji, a następnie wykazać, że przesłanka ta została spełniona. Organ I instancji w swym skrótowym uzasadnieniu wskazał, że podstawą uchylenia decyzji MOPS z [...] była zmiana sytuacji osobistej S.F., przy czym organ nie wyjaśnił, na czym ta zmiana miałaby polegać. SKO natomiast stwierdziło, że "sytuacja osobista S.F. uległa weryfikacji i okazała się być inna, niż ta, na którą wskazywał w wywiadzie środowiskowym przed wydaniem decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych Pan S.F.". Takie sformułowanie również nie rozwiewa wątpliwości co do tego, którą z przesłanek uchylenia decyzji w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej organ II instancji miał na myśli. Literalne odczytanie przytoczonego fragmentu uzasadnienia decyzji organu odwoławczego sugeruje, że to nie sytuacja osobista strony zmieniła się pomiędzy marcem, a lipcem 2019 r., ale jej ocena przez organy administracji. Taką wykładnię wzmacnia dalsza treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie nie wskazano na jakiekolwiek okoliczności mogące świadczyć o zmianie osobistej, czy majątkowej sytuacji strony. Podniesiono natomiast, że strona korzystała z usług opiekuńczych w celu wysprzątania i utrzymania czystości w mieszkaniu, a tylko 3 razy w innych celach. Ponadto organ podniósł, że skarżący mimo ukończonych 82 lat i licznych chorób robi zakupy, jeździ do lekarza i załatwia samodzielnie inne swoje sprawy poruszając się własnym samochodem, którym kieruje. Ponadto samodzielnie kosi trawę w ogródku, uprawia kwiaty, co wszystko świadczy o tym, że nie wymaga pomocy innych osób. Taka argumentacja może świadczyć o tym, że organ II instancji wadliwie zastosował w sprawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a co najmniej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśnił wystarczająco podstawy prawnej swojej decyzji. Niedopełnienie tego obowiązku powoduje, że zaskarżona decyzja dodatkowo z tego powodu narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych rozważań można mieć też w sprawie wątpliwości, czy zostały w sprawie spełnione przewidziane w art. 50 ustawy o pomocy społecznej przesłanki warunkujące możliwość przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Skoro bowiem osobista i majątkowa sytuacja skarżącego, która nie uległa zmianie pomiędzy marcem a lipcem 2019 r., nie pozwala obecnie na przyznanie mu pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych, to może to oznaczać, że nie było podstaw do przyznania takiej pomocy również w marcu 2019 r. Skoro jednak decyzja uchylająca w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej decyzję przyznającą pomoc społeczną ma charakter konstytutywny (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2763/16), to znaczy że w razie takiego właśnie ustalenia, nie może być ona zmieniona w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji ustali wszystkie istotne dla sprawy, a zasygnalizowane wyżej okoliczności faktyczne i w oparciu o takie ustalenia zdecyduje, w jakim trybie powinno być prowadzone postępowanie. Organ będzie przy tym pamiętał, że przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ma zastosowanie do zmian w sytuacji majątkowej lub osobistej strony, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie. W sytuacji natomiast, gdy istotne dla przyznania świadczenia okoliczności faktyczne miały miejsce przed wydaniem decyzji ustalającej prawo do świadczenia, ale zostały ujawnione po jej wydaniu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istnieje możliwość wykorzystania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Organ I instancji przeprowadzi następnie stosowne postępowanie administracyjne pamiętając o ogólnych zasadach jego prowadzenia i eliminując wskazane wyżej wadliwości przeprowadzonego postępowania. Następnie organ wyda stosowną decyzję pamiętając o wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. koniecznych składnikach jej uzasadnienia.