II SA/Ke 1067/13

PostanowienieWSA w Kielcach2014-01-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest zgodny z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który miał rozpoznać pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odpowiedź Trybunału miała zasadniczy wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
B. D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na ojca R. S. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jej rezygnacja miała miejsce na wiele lat przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności ojca i przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła, że zastosowanie tej przesłanki jest niezgodne z intencją ustawodawcy i prawem nie działającym wstecz.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania B D., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na R. S. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 25 czerwca 2013 r. B D. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem R. S. W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia skarżąca podniosła, że od 1 stycznia 2011 r., na podstawie decyzji Kolegium, pobierała na ojca świadczenie pielęgnacyjne, które było przyznane na stałe. Zrezygnowała wówczas z zatrudnienia i nie może podjąć żadnej pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem. Wyjaśniła, że jej matka A. S. także jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a zatem skarżąca musi się opiekować obojgiem rodziców. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało, że R. S. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 14 lipca 2005 r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Decyzją z 14 września 2011 r. Kolegium przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem na okres od 1 stycznia 2011 r. na stałe. Organ stwierdził, że decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. SKO podniosło, że w poprzednim stanie prawnym ustawodawca dopuszczał możliwość przyznania świadczenia także w sytuacji niepodejmowania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a na mocy aktualnie obowiązujących przepisów prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego może nabyć tylko osoba, która rezygnuje z pracy. Skoro B. D. pracowała w latach 1988 – 1998, a zatem na 7 lat przed ustaleniem niepełnosprawności ojca w stopniu znacznym i na 13 lat przed uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca, to nie można uznać, że rezygnacja z zatrudnienia była spowodowana koniecznością sprawowania opieki. Skarżąca nie spełnia więc, zdaniem organu, przesłanki określonej art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji nie przysługuje jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła B. D. podnosząc, że w jej przypadku, zastosowanie przesłanki z art. 16a ust. 1 ww. ustawy do odmowy prawa do świadczenia jest niezgodne z intencją ustawodawcy i ustanowionego prawa. Organy, mając na uwadze, że prawo nie działa wstecz, nie powinny, w jej ocenie, rozpatrywać rezygnacji skarżącej z zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania wnioskodawczyni żądanego świadczenia było ustalenie, że nie spełniła ona przesłanki określonej w art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w postaci rezygnacji z zatrudnienia. Z ustaleń Sądu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. II SA/Po 1026/13 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu, odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na cytowane pytanie będzie miała zasadniczy wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Orzeczenie TK pozwoli na jednoznaczne określenie sytuacji prawnej skarżącej w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na jego podstawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło