II SA/Ke 107/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania P. C. utrzymało w mocy decyzję wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na J. C. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 25 września 2014r., odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna J. C.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł w przeliczeniu na jednego członka rodziny 4.822,04 zł, a w związku z tym przekroczono kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego, albowiem świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725,00 zł. Uszczegółowiono również, że P. C. uzyskała dochód w łącznej wysokości 231.457,81 zł na który złożył się dochód z tytułu zatrudnienia P. C., sprzedaży mieszkania oraz dochód B. C. z tytułu wynajmu mieszkania. W odwołaniu P. C. zarzuciła, że decyzja organu I instancji pozostaje błędna i krzywdząca, gdyż kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania w wysokości 200.000,00 zł w całości przeznaczyła na zakup większego mieszkania tak więc nie osiągnęła żadnego dochodu z tej sprzedaży. Niewłaściwe było zatem uwzględnienie kwoty 200.000,00 zł w obliczeniu dochodu rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 25 listopada 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał art. 9 ust. 2 ustawy o świadczeniach z funduszu alimentacyjnego, w myśl którego świadczenie przysługuje - jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. pod pojęciem dochodu i dochodu rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 i 5 ustawy należy rozumieć odpowiednio dochód lub dochody rodziny, o których mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Organ wskazał, że ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następuje na wniosek osoby uprawnionej. Wniosek powinien zawierać dane określone art. 15 ust. 3 pkt 1 - 3 ustawy. Ponadto należy dołączyć zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego albo oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2012r. poz. 361, z późn. zm.) każdego członka rodziny, zawierające informację o wysokości: dochodu, składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu, oraz należnego podatku ( art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy). Organ odwoławczy wskazał, że z zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu skarbowego w Kielcach z dnia 12 sierpnia 2014r. wynika, że P. C. uzyskała w 2013r. dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej wysokości 227.104,32 zł. Dochód ten pomniejszony o podatek należny w kwocie 2.145,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 616,52 zł oraz składkę zdrowotną wykazaną w kwocie 570,99 zł – wyniósł 223.771,81 zł. Na dochód ten złożył się dochód z tytułu zatrudnienia oraz dochód ze sprzedaży mieszkania. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że skarżąca z dniem 2 lipca 2014r. rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej. Z zaświadczenia o wysokości dochodu osiągniętego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc tj. sierpień 2014r. wynika, że skarżąca nie uzyskała żadnego dochodu. Organ podniósł, że z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kielcach wynika, że B. C. małżonek skarżącej w 2013r. uzyskał dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej wysokości 26.584,56 zł. Z dniem 30 czerwca 2014r. B. C. utracił zatrudnienie oraz zaprzestał wykonywania własnej działalności gospodarczej - 2 lipca 2014r. data wykreślenia wpisu z rejestru. Wobec powyższego dochody B. C. za 2013r. prawidłowo zostały przez organ pierwszej instancji w całości utracone. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z oświadczenia członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy wynika, że B. C. w 2013r. osiągnął dochód w wysokości 7.686,00 zł. z tytułu wynajmu mieszkania. Organ wskazał, że łączny dochód rodziny P. C. w 2013r. wyniósł 231.457,81 zł. Złożył się na niego dochód z tytułu zatrudnienia P. C. (w uzasadnieniu organu wystąpiła pomyłka imienia zamiast P. jest J.), dochód z tytułu sprzedaży mieszkania, a także dochód osiągnięty przez B. C. z tytułu wynajmu mieszkania. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 19.288,15 zł., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi 4822,04 zł. Dochód ten przekroczył kryterium dochodowe, od spełnienia którego ustawodawca uzależnia prawo do otrzymania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do odwołania skarżącej organ wskazał, że do wniosku zostało dołączone zaświadczenie wydane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach z którym wykazano dochód w 2013r. który wiąże organ w sprawach ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to zdaniem organu odwoławczego, że jeśli organ podatkowy wykazał dochód ze sprzedaży mieszkania jako dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to organ administracji publicznej nie jest umocowany do podważania ustaleń tego organu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach złożyła P. C., która podważyła ustalenia organów obu instancji stwierdzając, że niezgodnie z przepisami prawa w sposób wadliwy został określony dochód rodziny w 2013r. Zarzucił, że bez podstawnie został wliczony dochód, jaki osiągnęła ze sprzedaży mieszkania, który w całości przeznaczyła na zakup nowego mieszkania. Dochód ten nie został opodatkowany co potwierdza złożone rozliczenie podatkowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów skarżącej organ odwoławczy wskazał, że gdyby nawet je uznać i pomniejszyć dochód rodziny o 200.000 zł., w całości wykorzystane na zmianę mieszkania, to wówczas konsekwentnie, należałoby doliczyć do tego dochodu, jako dochód uzyskany, w rozumieniu art. 9 ust. 4a ustawy, dochód podlegający opodatkowaniu ze sprzedaży przez małżonka skarżącej w dniu 8 lipca 2014r. drugiego mieszkania, z wynajmu którego, dochód w kwocie 7.686,00 zł stanowi składnik dochodu rodziny w 2013r. Organ wskazał że o sprzedaży mieszkania przez męża skarżącej organ dowiedział się z oświadczenia skarżącej z dnia 4 sierpnia 2014r. i mimo podjętych prób ustalenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania, wysokość dochodu z tego źródła nie udało się organowi ustalić. Organ przyjął, kierując się średnią ceną rynkową ze sprzedaży mieszkań na terenie Kielc, że w dacie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, po dwóch miesiącach od daty zawarcia transakcji sprzedaży lokalu, rodzina dysponowała dochodem przypadającym na osobę w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe, określone w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie w pełni są tożsame z przedstawionymi przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Podkreślenia wymaga, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji pod względem słuszności i celowości. Kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż nie jest ona zgodna z prawem, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta o odmowie przyznania P. C. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla jej syna J. C. Spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do ustalenia czy dochód uzyskany ze sprzedaży mieszkania przez skarżącą w 2013r. należy zaliczyć do dochodu osiągniętego przez rodzinę skarżącej w tym roku, skoro, dochód uzyskany ze sprzedaży mieszkania, został przeznaczony w całości na zakup nowego mieszkania, a co za tym idzie, zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r. poz. 1228 j.t - dalej w skrócie ustawa). Zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł. W myśl art. 2 pkt. 4, 5 ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, dochodzie rodziny oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2015r. poz. 114 j.t) Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że podstawową kwestią warunkującą przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego stanowi dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Ustawowa definicja dochodu zawarta jest w art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych , zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, (...) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ w 2013r. skarżąca zbyła mieszkanie za 200.000,00 zł, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznaczyła na zakup nowego mieszkania, dla przedmiotowej sprawy istotne jest brzmienie art. 30e ustawy o podatku dochodowym. W przepisie tym wskazano m.in., że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 (art. 30e ust. 4). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe (...). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z dołączanego do akt sprawy zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 12 sierpnia 2014 r. jednoznacznie wynika, że skarżąca osiągnęła w 2013r. w wysokości 227.104,32 zł, podatek należny wyniósł 2.145,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 616,52 zł. Należy podkreślić w tym miejscu, że w aktach sprawy znajduje się zeznanie podatkowe o wysokości uzyskanego dochodu PIT-39 za 2013r. gdzie wykazano przychód ze sprzedaży nieruchomości, jako zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dysponując tym zaświadczeniem, oraz zeznaniem o wysokości dochodu PIT-39 organ pierwszej instancji doliczył do dochodu rodziny skarżącej kwotę 200.000,00 zł, wskazując, że zaświadczenie jest wiążące dla organu. Zdaniem Sądu taka interpretacja powyżej wskazanego przepisu ustawy jest błędna. Skoro bowiem art. 3 ust. 1 lit. a stanowi, że dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w (...) art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to treść tego przepisu należy odczytywać mając na uwadze cały art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji do dochodu rodziny stanowiącego podstawę wyliczenia zasiłku rodzinnego nie należy wliczać dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Gdyby skarżąca uzyskała dochód ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości i nie przeznaczył go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, dochód taki powinien być wliczony do dochodu rodziny, gdyż w myśl art. 3 ust. 1 lit. a podlega opodatkowaniu. Skoro jednak dochód ten w przedmiotowym przypadku nie podlega opodatkowaniu (bo jest zwolniony), to ten przychód nie powinien być wliczany do dochodu rodziny skarżącej uzyskanego w 2013r. Tak więc w przedmiotowym przypadku organy obu instancji niewłaściwie odczytały treść art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spowodowało to niezasadne uznanie, że uzyskana przez skarżącą w 2013r. kwota ze sprzedaży nieruchomości powinna zostać wliczona do dochodu rodziny. W konsekwencji organy wadliwe ustaliły wysokości dochodu rodziny, a od tej kwestii - w myśl art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów bezspornie zależy ocena, czy prawo świadczeń alimentacyjnych przysługuje. (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Łd 87/14, z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Łd 172/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopad 2013r. oraz WSA w Krakowie z dnia 3 lipca 2014r. sygn. akt III SA/Kr 350/14 - wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny mieć na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, którą to wykładnią organ administracyjny jest związany z mocy art. 153 p.p.s.a. Organ ponownie dokona oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz zbada, czy skarżąca spełnia przesłanki wynikające z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Należy zwrócić, również uwagę, że organ odwoławczy po złożeniu skargi przez P. C. podjął próby ustalenia czy skarga zasługuje w całości na uwzględnienie z uwagi na nowe okoliczności ujawnione po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji a istniejące w chwili jej wydania przez ten organ (fakt sprzedaży mieszkania przez męża skarżącej i kwoty uzyskanej z tej sprzedaży). Mimo braku tych ustaleń organ w odpowiedzi na skargę zawarł sformułowanie, że gdyby nawet uwzględniając argumentację skarżącej co do nie wliczania sumy 200.000,00 zł uzyskanych ze sprzedaży mieszkania do dochodu za 2013r. to i tak skarżąca nie spełniał warunków do uzyskania świadczenia albowiem należałoby wliczyć dochód ze sprzedaży mieszkania małżonka skarżącej. Stwierdzenia te są nieuprawnione i przedwczesne jak również gołosłowne i dowolne w aktualnym niepełnym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .