II SA/Ke 1076/15

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 26 lutego 2016 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. z dnia 27 stycznia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. M.W.i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2016 r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż nie został złożony na urzędowym formularzu PPF i braku tego wnioskodawca nie uzupełnił pomimo doręczenia stosownego wezwania. M. W. złożył w dniu 27 stycznia 2016 r. wypełniony formularz PPF. We względu na to, że w rubrykach nr 4.1. i 4.2 nie ma skreśleń, uznano, że skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką małoletnich dzieci. Oświadczył, że na podstawie umowy o prace zarabia 643,08 zł netto miesięcznie i nie posiada żadnych oszczędności. Skarżący nie wykazał oprócz domu własność domu wielkości 180 m² o wartości około 600 000 zł, nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha, samochodu marki [...], samochodu marki [...], czterech koparek, dwóch samochodów ciężarowych. Podał następujące stałe wydatki i zobowiązania: kredyt -20 000 zł, alimenty -1000 zł, media 1000 zł na działce o powierzchni 607 m² .Skarżący wykazał następujące stałe wydatki i zobowiązania: kredyt - 20 000 zł, alimenty -1000 zł, media -1000 zł W rozpoznawanej sprawie przeprowadzono dowód z akta sprawy II SA/Ke 1077/15. Skarżący złożył formularz PPF zawierający identyczne dane jak w sprawie II SA/Ke 1076/15. Dodatkowo na wezwanie Referendarza sądowego nadesłał zeznanie podatkowe za rok 2014 r. z którego wynika, że nie osiągnął żadnych przychodów z działalności gospodarczej ani nie poniósł żadnych kosztów uzyskania przychodów. Innych wymaganych dokumentów nie złożył. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego. Zawarty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Na wnioskodawcy ciąży więc obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Należy podkreślić, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (post. NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08, zwana dalej "CBOSA"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, to jest w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący w formularzu PPF podał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 16 ha i 8 samochodów o znacznej wartości. Okoliczności te już wskazują, że wnioskodawca nie jest osoba ubogą. Skarżący podał, że osiągany na podstawie umowy o pracę miesięczny dochód z wynagrodzenia za prace w wysokości 643,08 zł netto pochłaniany jest przez bieżące wydatki, w tym opłaty za media. Jednocześnie podana we wniosku wysokość opłat za media, kredytu i alimentów wielokrotnie przewyższa zadeklarowany dochód. Dane te są ze sobą sprzeczne, niewiarygodne, nie pozwalają na obiektywną ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, tym bardziej, że wnioskodawca pomimo otrzymania stosowanego wezwania nie nadesłał wyciągów z jego rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy ani zaświadczenia z urzędu gminy o wysokości aktualnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega więc oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.