II SA/Ke 108/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 26 marca 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opinii o programie [...] postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. J. S. złożył w dniu 29.II.2012 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] w przedmiocie opinii o programie [...]. Skarżący podał we wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie żoną. Wnioskodawca pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 4469,40 zł dietę radnego w wysokości 635,90 zł oraz wynagrodzenie za pracę zleconą na Politechnice [...] w wysokości 48,33 zł, jego żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1934,06 zł brutto miesięcznie - w sumie oboje osiągają miesięczny dochód brutto w wysokości wielkości 7087,69 zł. Skarżący podał, że posiada mieszkanie wielkości 66,45 m², spółdzielcze prawo do garażu i oszczędności w wysokości 40000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że choruje na przewlekłe zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, przeżył dwa wypadki, w wyniku których doszło do złamania kości skroniowej i pęknięcia kręgosłupa, w 2009 r. wszczepiono mu kardiostymulator, w 2010 r. leczył się kardiologicznie w szpitalu w L. Skarżący stwierdził, że pojawiający się w rodzinie dochód netto na bieżąco jest wydawany na dofinansowywanie pobytów szpitalnych i sanatoryjnych, zakup drogich leków i leczenie prywatne. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru. Skarżący i jego żona osiągają stałe dochody z wynagrodzeń za pracę, diet radnego i emerytury, co umożliwia planowanie wydatków. Wnioskodawca mimo zadeklarowania wysokich wydatków na leczenie, wykazał też oszczędności w wysokości 40000 zł. W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że skarżący jest osobą żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych oraz rodziny, a w związku z tym wymagającą pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu radcy prawnego z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.