II SA/Ke 1084/15
WyrokWSA w Kielcach2016-06-14
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej została wydana prawidłowo, a jeśli nie, czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była prawidłowa. Podstawą do uchylenia były uchybienia organu pierwszej instancji dotyczące braku wystarczających wyjaśnień w zakresie wpływu inwestycji na poziom hałasu oraz braku analizy racjonalnego wariantu alternatywnego w raporcie oddziaływania na środowisko. Sąd uznał, że te kwestie stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy W. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy farmy wiatrowej. SKO wskazało na szereg uchybień organu pierwszej instancji, w tym rozbieżności w lokalizacji turbin, nieprecyzyjne określenie parametrów inwestycji, brak wskazania lokalizacji infrastruktury towarzyszącej, potencjalne przekroczenie norm hałasu oraz brak własnej analizy raportu środowiskowego. Inwestor (skarżący) zarzucił SKO naruszenie przepisów postępowania poprzez niezasadne uchylenie decyzji i nieprzeprowadzenie merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny ocenił legalność decyzji SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
II SA/Ke 1084/15
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez mieszkańców gminy W., Stowarzyszenia "[...] " w Brynicy Suchej oraz Klubu Ekologicznego "[...] " w K., od decyzji Wójta Gminy W. z 27 kwietnia 2015 r., którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Farmy Wiatrowej [...] " realizowanego na terenie obrębów D., K., N., P. i S. gm. W., na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozparzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że Wójt Gminy W. po rozpatrzeniu wniosku Grupy [...] – [...] Sp. z o.o. w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzją z 27 kwietnia 2015 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla powyższego przedsięwzięcia.
W złożonym odwołaniu mieszkańcy gminy W. podnieśli, że organ, wydając kwestionowaną decyzję, zbagatelizował faktyczny wpływ planowanej inwestycji. Nadto zarzucono, że w raporcie nie odniesiono się do dwóch obszarów leśnych o powierzchni ok. 10 ha każdy, znajdujących się w odległości mniejszej niż 200m od mających powstać w pobliżu dwóch turbin wiatrowych. Mieszkańcy zarzucili także, że badania objęte raportem sporządzono w oparciu o sytuacje analogiczne
w innych elektrowniach, a w badaniach symulacyjnych dla wnioskowanych turbin zmniejszono poziomy mocy akustycznej. Zdaniem mieszkańców, budowa wiatraków zmniejszy atrakcyjność siedliskową miejscowości i pogorszy komfort życia mieszkańców w okolicy objętej oddziaływaniem farm wiatrowych; spowoduje to brak możliwości nowej zabudowy poprzez zakaz zabudowy i brak możliwości rozbudowy istniejących gospodarstw. Zarzucono także, iż nie zbadano norm infradźwięków,
w sytuacji, gdy jak wynika z publikacji Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, długotrwała ekspozycja na infradźwięki o niskiej częstotliwości może spowodować różne objawy chorobowe. Podobnie ma się rzecz ze zjawiskiem stroboskopu, którego zagrożenia nie można wykluczyć. W odwołaniu podniesiono dodatkowo, że z pisma Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia z dnia 27 lutego 2012 r. wynika, że zaleca się lokalizowanie elektrowni wiatrowych w odległości nie przekraczającej 2000m od turbin. Natomiast efekt migotania cienia występuje
w odległości 1500m i zależy od lokalizacji receptora. W podsumowaniu wniesiono
o zawieszenie wszystkich postępowań związanych w jakikolwiek sposób
z umożliwieniem lokalizowania elektrowni wiatrowych na terenie gminy W., do czasu prawnego uregulowania problematyki bezpiecznej lokalizacji elektrowni wiatrowych przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej.
Od ww. decyzji odwołanie złożyło także Stowarzyszenie "[...] ", zarzucając naruszenie prawa, w szczególności:
1. nie zamieszczenie w decyzji zapisu o nałożeniu na inwestora obowiązku przeprowadzenia badań, corocznie przez okres 10 lat, począwszy po 1 roku funkcjonowania farmy wiatrowej, przez lekarzy niezależnego ośrodka akademickiego wskazanego przez mieszkańców, ludności, która będzie zamieszkiwać w pobliżu ww. farmy wiatrowej w promieniu nie mniejszym niż 5km od brzegowych turbin wiatrowych. Ośrodek akademicki, w ramach badań winien dokonać pomiaru wibracji, infradźwięków oraz hałasu - przy zabudowaniach
i w pobliżu domów mieszkańców,
2. poprzez stwierdzenie, iż poziom infradźwięków wynosi 50 do 55 dB (G) ponieważ badania podobnych farm dają inne wyniki; dla odległości od elektrowni 50m -71,2dB (G), 500m - 68,7dB (G), co podważa wiarygodność inwestora. Zapis
w decyzji, iż funkcjonowanie elektrowni wiatrowych może mieć wpływ na emisje infradźwięków jest nieprecyzyjny i świadczy o bagatelizacji problemu. W żadnej publikacji dotyczącej elektrowni wiatrowej nie stwierdzono, że bezpieczna odległość od elektrowni wiatrowych wynosi 500m,
3. firma opracowująca raport nie była w terenie osobiście. Zdaniem Stowarzyszenia, wyznaczone w sprawie izofony dźwięku nie są wyznaczone prawidłowo. Norma PN-ISO 9[...] 3-2, według której wyznaczono izofony ma w zapisie, że można ją stosować do hałasu, którego źródło jest na wysokości do 30m. Hałas z generatora i przekładni znajdujących się na wysokości 125m oraz hałas aerodynamiczny od łopat rotora wydobywa się nawet z wysokości 185m. Zatem nie do przyjęcia jest stwierdzenie organu I instancji, że zabudowa mieszkalna znajduje się w bezpiecznej odległości od elektrowni wiatrowych,
4. zmarginalizowanie kwestii migotania cienia. Z opinii IZP-PZH zawartej w piśmie Ministra Gospodarki z dnia 27 lutego 2014r. wynika, że wyniki badań wskazują, że efekt może mieć negatywne skutki dla zdrowia. Występuje on w odległości około 1500m. Zabudowania mieszkańców sołectw [...] , D., S. znajdują się w odległości do 100 m od skrajnych turbin więc oddziaływania tego nie można pomijać. Zatem lokalizację tych turbin należy odsunąć w kierunku południowym,
5. nie podjęcie przez organ wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego,
6. poprzez przyjęcie niekompletnego nierzetelnego i wewnętrznie sprzecznego raportu,
7. naruszenie przepisów art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 191 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku
z treścią F załącznika nr 6 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości wody poprzez przyjęcie korzystnych dla inwestora,
a niekorzystnych dla ochrony środowiska oddziaływań dźwiękowych, tj. bezpodstawne przyjęcie współczynnika pochłaniania energii akustycznej przez grunt mimo umiejscowienia źródła hałasu na znacznej wysokości ewentualnie przyjęcie tego wskaźnika w wartości 0,9, w sytuacji gdy wynosi on 0, co wynika
z treści normy PN ISO 9[...] 3-2,
8. naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 75 § 1 oraz art. 88 § 1 kpa, które ma
wpływ na podjęcie decyzji poprzez brak aktywności organów postępowania administracyjnego w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego, który dokumentowałby faktyczną odległość zabudowy M. K. od elektrowni wiatrowej,
9. naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej poprzez brak przeprowadzenia przez organ analizy i oceny przedsięwzięcia na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem ochrony zdrowia i warunków życia ludzi oraz poprzez pominięcie w raporcie szkodliwego dla zdrowia ludzi i zwierząt oddziaływania w postaci dźwięków niskiej częstotliwości oraz
infradźwięków i nie uwzględnienie informacji wynikającej z przekazanego do protokołu na rozprawie administracyjnej, pisma z lipca 2014 r. pt. "Infra- i inne dźwięki emitowane przez turbiny wiatrowe oraz problemy z ich lokalizacją" autorstwa prof. dr inż. B.y L. i prof. dr hab. inż. M. L.,
10. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewykazanie w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, w tym uwzględnił stanowisko Stowarzyszenia zajęte na rozprawie administracyjnej. Do odwołania załączono plik dokumentów i publikacji dotyczących elektrowni wiatrowych,
11. dodatkowo Stowarzyszenie podniosło, iż dokumentacja planistyczna, którą na
zlecenie Gminy opracowała firma planistyczna dotycząca miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, gdzie wskazano lokalizacje elektrowni wiatrowych, była sfinansowana ze środków finansowych przekazywanych na rzecz gminy przez inwestora elektrowni wiatrowych.
W toku postępowania odwoławczego w piśmie z dnia 31 maja 2015 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił Klub Ekologiczny "[...] " w K. popierając w całości odwołanie mieszkańców gminy W. i protest społeczny przeciwko lokalizacji przedmiotowej elektrowni wiatrowej. W piśmie podniesiono kwestie marginalnego potraktowania przez organ I instancji szkodliwego wpływu planowanej elektrowni na zdrowie i samopoczucie ludzi. Wskazano, że w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy nie ma mapki z lokalizacją elektrowni i nie ma wskazanych szczegółowo odległości elektrowni od domów mieszkalnych. Wskazano, że na terenie gminy planowane są dodatkowo kolejne trzy elektrownie wiatrowe co razem z przedmiotową będzie stanowiło w sumie 48 wiatraków, które będą stanowiły źródło degradacji środowiska naturalnego. W kolejnym piśmie z dnia 14 września 2015r. Klub podtrzymał swoje stanowisko zajęte przed organem I instancji o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, przedkładając m.in. Statut Klubu, z którego wynika, że przedmiotem zainteresowania Klubu jest ochrona środowiska.
W dniu 16 czerwca 2015 r. do Kolegium wpłynęło pismo z dnia 11 czerwca 2015 r. Grupy [...] - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zawierające szczegółowe stanowisko wnioskodawcy w sprawie wszystkich kwestii zawartych w odwołaniach.
Spółka odniosła się bardzo szczegółowo i obszernie do wszystkich zarzutów odwołań wykazując, na podstawie przedłożonych w sprawie dowodów, że są one bezpodstawne i niezasadne.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało, że odwołanie
w imieniu mieszkańców Gminy W. podpisali: [...]. Do odwołania załączono listę mieszkańców gminy W. sprzeciwiających się wydaniu decyzji, którą podpisało 39 osób. Po dokonaniu szczegółowej analizy ww. odwołania oraz jego załącznika, na podstawie akt sprawy, Kolegium stwierdziło, że odwołanie podpisały zarówno strony jak i osoby nie będące stronami postępowania. Z analizy akt sprawy wynika, że wśród osób które podpisały odwołanie są: [...], którzy, jak wynika z analizy wskazanego w sprawie terenu planowanej inwestycji i granic obszaru jego oddziaływania, posiadają interes prawny i status stron postępowania.
Uznać zatem, zdaniem organu, należy, że pozostałe osoby nie będące stronami, podpisując listę osób sprzeciwiających się wydaniu ww. decyzji dały wyraz społecznego protestu przeciwko lokalizacji planowanej inwestycji we wskazanym
w decyzji miejscu i zakresie.
Odwołania podpisane przez wskazane wyżej strony postępowania oraz przez
stowarzyszenia ekologiczne zasługują, w ocenie organu, na uwzględnienie z niżej podanych przyczyn.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko.
Kolegium wyjaśniło, że do wniosku z dnia 6 lutego 2013 r. o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono stosowne załączniki w wymaganym ustawowo zakresie, wskazanym w art. 74 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ww. ustawy, tj. Kartę informacyjną przedsięwzięcia, mapę ewidencyjną obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującą obszar, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać, wypisy z ewidencji gruntów oraz mapę ewidencyjną ze wskazanym obszarem oddziaływania wnioskowanej inwestycji.
Planowane przedsięwzięcie określone zostało jako: Farma wiatrowa [...] obejmująca elektrownie wiatrowe, GZP (Główny Punkt Zasilania), drogi dojazdowe, podziemne sieci światłowodowe i energetyczne średniego napięcia. We wniosku wskazano, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt. 6 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i stanowi inwestycję mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i mogącą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W rozstrzygnięciu badanej decyzji określono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia tj. m.in. rodzaj i miejsce realizacji: budowa "Farmy Wiatrowej [...] " o łącznej maksymalnej mocy do 51 MW, składającej się z m.in.
z następujących, podstawowych elementów:
1. Maksymalnie 17 elektrowni wiatrowych posadowionych na żelbetowych fundamentach i wyposażonych w place manewrowe o utwardzonej nawierzchni,
o szacunkowych parametrach:
a. Wysokość każdej wieży do 125m,
b. Średnica każdego wirnika do 120m,
c. Całkowita wysokość (wysokość wieży + połowa średnicy rotora) do 185 m,
d. Moc znamionowa do 3,0 MW każda.
Lokalizacja planowanych obiektów:
Nr turbiny: EW1; nr działki 55, obręb S.
Nr turbiny: EW3; nr działki 4[...] /1, obręb S.
Nr turbiny: EW4; nr działki 469, obręb S.
Nr turbiny: EW6; nr działki 135, 136 , obręb S.
Nr turbiny: EW7; nr działki 43,44, obręb K.
Nr turbiny: EW8; nr działki 116,117, obręb S.
Nr turbiny: EW9; nr działki 88, 89 , obręb K.
Nr turbiny: EW10; nr działki 51, 53, 54 , obręb K.
Nr turbiny: EW11; nr działki 18/2, 19, obręb K.
Nr turbiny: EW12; nr działki 118,119, obręb K.
Nr turbiny: EW14; nr działki 65, 66 , obręb N.
Nr turbiny: EW15; nr działki 87,88, 89/1, 89/2, obręb N.
Nr turbiny: EW16; nr działki 118, 119, obręb N.
Nr turbiny: EW17; nr działki 145, 146/1, 147, obręb N.
Nr turbiny: EW18; nr działki 7,8,9 , obręb K.
Nr turbiny: EW19; nr działki 66/2, 67, 68, obręb K.
Nr turbiny: EW20; nr działki 66/2, 67, 69, obręb K.
Abonencka stacja transformatorowa GPZ; nr działki 43,44, obręb K.
2. Główny punkt zasilania (GPZ)- abonencka stacja transformatorowa SN/WN.
3. Linie kablowe (podziemne ) średniego napięcia (SN) łączące elektrownie wiatrowe z głównym punktem zasilania (GPZ).
4. Sieć łączności miedzy elektrowniami przewodami podziemnymi (światłowody).
5. Wewnętrzne drogi dojazdowe (utwardzone np. tłuczniem) łączące projektowane elektrownie wiatrowe z istniejącą infrastrukturą drogową o długości ok. 2, 5km.
6. Istniejące drogi przewidziane do przebudowy z wykonaniem nawierzchni utwardzonej np. tłuczniem długości ok. 8,5m.
Jak wskazują przedłożone Kolegium akta administracyjne organu I instancji,
po otrzymaniu pozytywnych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w K. oraz Państwowego Inspektora Sanitarnego w J., postanowieniem z 8 kwietnia 2013 r. Wójt Gminy W. uznał, że dla ww. przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu w zakresie określonym w postanowieniu.
Po dokonaniu przez inwestora wymaganych uzupełnień, postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. uzgodnił pozytywnie wnioskowane przedsięwzięcie.
W uzasadnieniu postanowienia ww. specjalistyczny organ odniósł się bardzo szeroko do wszystkich ustawowo wymaganych kwestii i określił w sposób szczegółowy warunki realizacji przedsięwzięcia, tj. rodzaj przedsięwzięcia, działania, jakie należy podjąć na etapie realizacji, eksploatacji oraz likwidacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska, jakie należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ustawy, działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także zobowiązał inwestora do opracowania analizy porealizacyjnej w zakresie wpływu inwestycji na poziom hałasu na terenach chronionych akustycznie oraz monitoringu ptaków i nietoperzy w oznaczonym w decyzji okresie.
Także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., po zapoznaniu się z uzupełnionym raportem skorzystał z przewidzianej w art. 78 ust. 4 ustawy możliwości wyrażenia milczącej zgody i nie wniósł w ustawowym terminie zastrzeżeń do realizacji planowanej inwestycji.
Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z obowiązującym obecnie na terenie planowanej inwestycji Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu lokalizacji instalacji do produkcji energii wykorzystującej silę wiatru - Obszar Nr 1, na terenie obrębów D., K., N., P.
i S. (sołectwo P. i S.) gmina W., uchwalonym uchwałą Rady Gminy W. z dnia 27 lipca 2012 r. Nr XXIII/183/2012, teren inwestycyjny i obszar oddziaływania został oznaczony symbolami:
EW - tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych
W - teren urządzeń wodociągowych
E - teren urządzeń elektroenergetycznych
R - tereny upraw rolnych i ogrodniczych
ZL - tereny lasów i gruntów leśnych
R.ZL - tereny gruntów rolnych zalesionych
KD-G - teren drogi publicznej klasy głównej
KDW - tereny istniejących dróg wewnętrznych
KDW.p - tereny projektowanych dróg wewnętrznych.
Z dokonanej przez Kolegium analizy ustaleń planu miejscowego wynika, że wszystkie planowane lokalizacje elektrowni wiatrowych znajdują się w obrębie granic terenów oznaczonych w planie symbolem "EW", planowana stacja elektroenergetyczna znajduje się w obrębie terenu oznaczonego symbolem "E", natomiast planowane nowe drogi dojazdowe w obrębie terenów o symbolu "KDW.p".
SKO zauważyło, że plan zawiera dokładnie wskazane tereny pod lokalizację poszczególnych 17-tu elektrowni wiatrowych, oznaczone symbolem "EW". Tereny te pokrywają się dokładnie z tymi wskazanymi przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Analizując powyższy zakres inwestycji Kolegium zauważyło istotne rozbieżności pomiędzy wskazaną konkretnie w rozstrzygnięciu badanej decyzji lokalizacją niektórych turbin wiatrowych, a ich lokalizacją wskazaną na mapie ewidencyjnej załączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, odpowiadającą w pełnym zakresie ustaleniom wersji graficznej obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego.
I tak w rozstrzygnięciu badanej obecnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazano lokalizację:
-Turbiny EW10 na działkach nr: [...], obręb K., a we wniosku inwestorskim (jego część graficzna, zgodna z planem miejscowym) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...];
- Turbiny EW14 na działkach nr: [...] obręb N., a we wniosku (część graficzna planu miejscowego) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...];
- Turbiny EW15 na działkach nr: [...], obręb N., a we wniosku, na mapie ewidencyjnej lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...];
- Turbiny EW17 na działkach nr: [...], obręb N., a we wniosku (część graficzna planu) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...],
- Turbiny EW18 na działkach nr: 7,8,9 , obręb K., a we wniosku (część graficzna planu) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr działki nr [...];
- Turbiny EW19 na działkach nr [...] obręb K., a we wniosku (część graficzna planu) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...];
- Turbiny EW20 na działkach nr [...], obręb K., a we wniosku (część graficzna planu) lokalizacja tej turbiny wskazana została na działkach nr [...].
Zdaniem Kolegium, wskazana wyżej rozbieżność w oznaczonym wyżej terenie inwestycji pomiędzy terenem wskazanym w części graficznej planu miejscowego oraz wniosku z dnia 11 lutego 2013r., a tym wskazanym w badanej decyzji, jest bardzo istotna w sprawie, ponieważ lokalizacja planowanej inwestycji określona w decyzji, w wyżej wskazanym zakresie, nie jest zgodna ze wskazaną szczegółowo
w miejscowym planie lokalizacją wyżej omawianych turbin. Ma to fundamentalne znaczenie w przypadku badania zgodności planowanego przedsięwzięcia
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jaki obowiązuje na tym terenie, gdzie lokalizacja poszczególnych elektrowni wiatrowych na rysunku planu, stanowiącym jego część, została wskazana bardzo szczegółowo i opisana symbolem "EW" na konkretnych działkach gruntowych.
Powyższe okoliczności przesądzają o losie badanej decyzji, ponieważ stanowią o jej wadliwości i braku możliwości pozostawienia w obrocie prawnym zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowią bowiem istotne naruszenie przepisu art. 80 ust. 2 ustawy.
Nadto, w rozstrzygnięciu organ I instancji podał, że podane wyżej lokalizacje turbin mogą ulec przesunięciom w ramach wskazanych działek oraz obszarów "EW" wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do powyższego Kolegium zauważyło, że zmiana lokalizacji poszczególnej turbiny w każdym z ww. zakresów wiązać się będzie ze zmianą granic oddziaływania inwestycji na środowisko, wyznaczonych dla tej konkretnej inwestycji, wyznaczających krąg stron postępowania. Organ nie ma zatem możliwości dowolnego ustalania lokalizacji planowanej inwestycji w sytuacji określenia i przedstawienia granic obszaru oddziaływania inwestycji. W części graficznej planu miejscowego naniesione są lokalizacje poszczególnych turbin na konkretnie i jednoznacznie pokazanych działkach ewidencyjnych, co oznacza brak dowolności sytuowania wiatraków na wskazanych w planie miejscowym działkach i jednocześnie wiąże organy administracyjne w sprawie.
Nie ma także racji organ określając liczbę elektrowni w sposób nieprecyzyjny
i niedokładny, a mianowicie "do 17 elektrowni" oraz określając jej "szacunkowe" czyli niekonkretne parametry techniczne i stwierdzając jednocześnie, że inwestycja nie będzie etapowana. Taki sposób przedstawienia zakresu inwestycji jest nie do zaakceptowania w niniejszym postępowaniu, które ma na celu określić faktyczne
i realne, a nie szacunkowe, oddziaływanie planowanej inwestycji. Z tych też powodów konieczne jest szczegółowe ustalenie parametrów planowanej inwestycji, jej wielkości i konkretnie określonej charakterystyki przedsięwzięcia, a nie w sposób niekonkretny i niedookreślony, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy zauważył, że oznaczając w treści badanej decyzji miejsce realizacji planowanej inwestycji organ I instancji nie wskazał położenia i numerów ewidencyjnych działek przeznaczonych pod planowane linie kablowe (podziemne) średniego napięcia (SN) łączące elektrownie wiatrowe z głównym punktem zasilania (GPZ), sieć łączności między elektrowniami przewodami podziemnymi (światłowody), wewnętrzne drogi dojazdowe (utwardzone np. tłuczniem) łączące projektowane elektronie wiatrowe z istniejącą infrastrukturą drogową o długości ok. 2,5km, istniejące drogi przewidziane do przebudowy z wykonaniem nawierzchni utwardzonej np. tłuczniem długości ok. 8,5m.
Powoduje to w konsekwencji brak doprecyzowania terenu planowanej inwestycji i lokalizacji całej inwestycji, co stanowi naruszenie prawa w stopniu znaczącym.
Organ następnie podał, że zgodnie z ustaleniami ww. planu miejscowego, na obszarze planu nie występuje jakakolwiek zabudowa oraz w jego obrębie nie przeznacza się terenów pod funkcję zabudowy mieszkalnej, mieszkaniowo-usługowej oraz zabudowę zagrodową.
Kolegium zauważyło, że w bliskim sąsiedztwie terenu inwestycji znajduje się istniejąca zabudowa zagrodowa, na działce nr [...] .
W przypadku elektrowni wiatrowych oraz GPZ poziom hałasu zależy od wielkości, a co za tym idzie od mocy elektrowni i mocy transformatorów. Najbliższe tereny chronione akustycznie zostały określone jako zabudowa zagrodowa zlokalizowana na działce nr [...] , w odległości ponad 500m od elektrowni ale jednocześnie pozostająca w części ustalonej, w uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, izofony 45dB w porze nocnej, co oznacza, że niewielka część zabudowanej zabudową zagrodową działki nr [...] pozostaje w obszarze negatywnego oddziaływania elektrowni, w zakresie emisji hałasu.
Powoduje to, w ocenie Kolegium, konieczność zmniejszenia parametrów wpływających na poziom emisji hałasu elektrowni.
W badanej decyzji znajduje się wprawdzie zapis o treści: "Lokalizacja elektrowni w odległości nie powodującej przekroczeń norm hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej, w celu eliminacji zagrożenia oddziaływania na ludzi ponadnormatywnego poziomu hałasu emitowanego przez elektrownią wiatrową
a także oddziaływaniem pola elektromagnetycznego ze stacji transformatorowej". Niemniej jednak, zdaniem SKO, uznać należy, że zapis ten jest zbyt ogólny i nie dający stronom poczucia bezpieczeństwa w zakresie zabezpieczenia przed naruszeniem norm emisji hałasu, ponieważ w punkcie IV decyzji organ wskazał i określił dla planowanej inwestycji liczbowo wysokość mocy akustycznej. Oznacza to, że organ dopuścił do przekroczenia norm hałasu w wyżej opisanym zakresie. Izofona dB45 w porze nocnej powinna przebiegać całkowicie poza terenem zabudowy zagrodowej na działce nr [...] .
Nadto, na stronie 22-iej uzasadnienia badanej decyzji wskazano, że lokalizacje poszczególnych turbin znajdują się w odległości powyżej 200m od kompleksów leśnych, co wymaga dodatkowego wyjaśnienia przez organ I instancji w ponownym postępowaniu. Na terenie objętym planem znajdują się bowiem tereny leśne oraz grunty rolne zadrzewione.
Wobec tych okoliczności organ winien dokonać bardzo szczegółowej analizy
i wyjaśnić stronom, jaki teren jest brany pod uwagę w niniejszej sprawie , czy teren leśny czy też teren rolny zadrzewiony.
Kolegium podniosło ponadto, że w rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia wskazując, iż został sporządzony raport oddziaływania na środowisko, spełniający wymogi ustawowe, a warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który w swoim postanowieniu szczegółowo omówił rodzaj przedsięwzięcia i sposób jego realizacji, dokonał oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz oddziaływanie przedsięwzięcia na działki sąsiednie. Organ nie dokonał przy tym własnej koniecznej w takiej sytuacji analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym uzupełnionego raportu i postanowienia RDOŚ-iu uzgadniającego raport oddziaływania inwestycji na środowisko.
Organ nie dokonał także merytorycznej oceny tych dokumentów, ale przyjął je bez przeprowadzenia własnej analizy i oceny.
Organ I instancji powinien poddać badaniu uzupełniony raport nie tylko odnośnie jego kompletności - spełnienia wymogu podania wszystkich danych wymaganych normą art. 66 ustawy, lecz winien dokonać własnej kontroli raportu także pod kątem prawidłowości zawartych w nim informacji. Oparcie się na ewentualnie nieprawdziwych danych zawartych w raporcie prowadzić będzie do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która nie będzie realizowała w sposób prawidłowy celu ustawy. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest w celu wykluczenia lub zminimalizowania negatywnego wpływu inwestycji na środowisko. Do jej dokonania niezbędne jest posiadanie rzeczywistych danych dotyczących tego wpływu. Podjęcie decyzji na podstawie nieprawidłowo sporządzonego raportu prowadzić będzie do wydania decyzji, w której ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie będzie odpowiadać jego prawdziwemu oddziaływaniu. W razie wątpliwości, co do prawidłowości danych zawartych w raporcie, organ winien zatem podjąć działania w celu dokonania własnych ustaleń w tym zakresie.
Z analizy uzasadnienia decyzji wynika, że organ nie dokonał własnej analizy i oceny uzupełnionego raportu. Organ winien ustalić i wyjaśnić m.in. dla jakiej mocy akustycznej elektrowni wiatrowej, izofona dB45 w porze nocnej wyznaczona dla wnioskowanej inwestycji nie będzie przechodziła przez wskazany wyżej teren zabudowy zagrodowej.
Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji określił w punkcie II rozstrzygnięcia decyzji pn. "Określam warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia" lit. w.): "należy wykonać pomiary kontrolne poziomu emitowanych pól elektromagnetycznych stacji GPZ po uruchomieniu inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz usunąć ewentualne uchybienia w tym zakresie".
SKO podniosło, że organ nie wskazał w decyzji konkretnie przepisów stanowiących podstawę do przeprowadzenia kontroli ani szczegółowo jej terminu
i warunków.
Z punktu III. pkt 11 rozstrzygnięcia decyzji wynika, że wody opadowe
i roztopowe z terenu GZP z mis fundamentowych urządzeń transformatorowych oraz drenażu kanałów kablowych odprowadzać systemem kanalizacji do szczelnego bezodpływowego zbiornika będącego w stanie zapewnić przejęcie tych wód. Warunek ten, zdaniem Kolegium, nie znajduje stosownego odzwierciedlenia w zakresie przedsięwzięcia. Ponieważ, jak wynika z rozstrzygnięcia badanej decyzji, zakres planowanej inwestycji nie obejmuje takiego zbiornika na ścieki.
Nadto, również z ustaleń planu miejscowego wynika, że w granicach stacji
transformatorowej oznaczonej w planie miejscowym symbolem E) należy przewidzieć
niezbędną ilość miejsc postojowych w dostosowaniu do potrzeb technologicznych.
SKO zauważyło, że w ramach planowanej inwestycji nie przewidziano wskazanego
parkingu. Powyższe wymaga stosownego wyjaśnienia i ewentualnego uzupełnienia
w ponownym postępowaniu.
W punkcie III. określono, że: moc akustyczna do 107,5 dB (elektrownia wiatrowa nr 1,3,4,6,7,9,10,11,12,14,15,16,17,18,19,20) i 106,5dB (elektrownia wiatrowa nr 8), moc akustyczna transformatora w GPZ do 66 dB.
Analizując ustalenia Raportu i jego uzupełnienia i załączników kartograficznych nr 1 i nr 2 na tle ww. parametrów przedsięwzięcia organ zauważył, że izofona dźwięku 45dB mierzona w porze nocnej przechodzi przez działkę nr [...] , która jest zabudowana istniejącą zabudową zagrodową. Linia tej izofony przechodzi przez fragment zabudowy, co powoduje, że wskazane parametry powinny być niższe, tak by izofona wyznaczająca granicę poziomu 45 dB pozostała w całości poza terenem istniejącej zabudowy.
Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji nie udokumentował wystarczająco i nie przedstawił, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały w decyzji faktycznie uwzględnione wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Tego elementu w badanej decyzji zabrakło. W ocenie Kolegium, w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie odniesiono się i nie wyjaśniono społeczności lokalnej, w sposób wystarczający, sposobu uwzględnienia w sprawie kwestii konfliktu społecznego.
W ocenie Kolegium, organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie spełnił w wystarczającym zakresie wymogów określonych w art. 85 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Ograniczył się do bardzo szczegółowego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, zbyt ogólnej, w okolicznościach niniejszej sprawy, analizy zgodności lokalizacji turbin z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz do przytoczenia obszernych ustaleń uzupełnionego raportu - z pominięciem własnej analizy i oceny tego dokumentu oraz zgromadzonego w sprawie obszernego materiału dowodowego.Wskazane wyżej nieprawidłowości spowodowały ocenę Kolegium o wydaniu przez organ I instancji decyzji z naruszeniem m.in. art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz przepisów art.7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa.
Podsumowując powyższe ustalenia, w ocenie Kolegium, podejmując analizowaną decyzję w sprawie organ I instancji nie zawarł własnej kompleksowej, jasnej i wnikliwej analizy zgodności inwestycji bądź jej braku ze stosownymi przepisami, tak aby uczynić zadość podstawowym zasadom postępowania administracyjnego i postarać się przekonać strony postępowania do słuszności prezentowanego stanowiska w świetle mających zastosowanie przepisów prawa,
a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w myśl zasad postępowania przewidzianych w art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Uzupełnienie postępowania wyjaśniającego na etapie postępowania przez organem II instancji pozostawałoby w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach Kolegium wyjaśniło, że niniejsza sprawa wymaga przeprowadzenia uzupełnionego postępowania dowodowego w istotnym wyżej wskazanym zakresie, w trakcie którego strony mogą wnosić zastrzeżenia i wnioski, które organ winien odpowiednio uwzględnić w nowej decyzji.
Podniesione w odwołaniach kwestie nie zbadania przez organ w pełnym zakresie oddziaływania planowanej inwestycji na zdrowie ludzi znajdują oparcie
w aktach sprawy wobec braku dokonania przez organ I instancji własnych analiz i ocen wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Kwestie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i na zdrowie ludzi były przedmiotem badań raportu
w obszernym zakresie, ale organ I instancji pominął jego analizę i ocenę, co
w konsekwencji doprowadziło do wydania przedwcześnie kwestionowanej decyzji bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze Polenergia Farma Wiatrowa [...] Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie decyzji z 25 września 2015 r. zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 136 kpa poprzez:
a. podjęcie decyzji kasatoryjnej, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi;
b. nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 2 oraz art. 140 kpa poprzez brak przekonującego uzasadnienia podjęcia decyzji kasatoryjnej w sprawie, podczas gdy decyzja taka musi być wyczerpująco i szczegółowo uzasadniona;
3. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 ust. 2 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("UOOŚ") poprzez uznanie, że zachodzą rozbieżności pomiędzy lokalizacją niektórych turbin wiatrowych w decyzji Wójta, a ich lokalizacją na części rysunkowej stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy W. nr XXIII/183/2012 z dnia 27 lipca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu lokalizacji instalacji do produkcji energii, wykorzystującej siłę wiatru - Obszar nr 1, na terenie części obrębów: D., K., N., P. i S. (sołectwo P. i S.), gmina W. ("MPZP"), podczas gdy planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami MPZP, w tym jego części tekstowej, bowiem rysunek planu może być uwzględniony tylko w takim zakresie, w jakim jest opisany w tekście planu;
4. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. [...] ust. 1 pkt 1)
w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 UOOŚ poprzez bezpodstawne uznanie, że określenie maksymalnych i szacunkowych parametrów technicznych inwestycji nie pozwala na określenie faktycznego i realnego oddziaływania planowanej inwestycji, podczas gdy ocena oddziaływania na środowisko powinna zostać i została wykonana dla parametrów powodujących największy (maksymalny) zasięg oddziaływania,
a jednocześnie żaden przepis UOOŚ nie nakłada obowiązku dokładnego
i precyzyjnego podania parametrów technicznych planowanej inwestycji;
5. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 59 ust. 1 UOOŚ poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż w decyzji środowiskowej konieczne jest wskazanie położenia i numerów ewidencyjnych działek przeznaczonych pod planowane linie kablowe (podziemne) średniego napięcia (SN), światłowody oraz wewnętrzne drogi dojazdowe, zaś taki brak stanowi
o niedoprecyzowaniu terenu planowanej inwestycji i jej lokalizacji, podczas gdy przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko nie są te elementy infrastruktury towarzyszącej elektrowni wiatrowej;
6. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa w postaci błędnych ustaleń faktycznych oraz braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez:
a. nieuzasadnione przyjęcie, że w zasięgu izofony dźwięku 45 dB mierzonej w porze nocnej znajduje się niewielka część zabudowanej zabudową zagrodową działki nr [...] , a zatem, że nie zostały dotrzymane standardy akustyczne, podczas gdy z uzupełnienia do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ("Raport") datowanego na dzień 28 lipca 2014 r. wyraźnie wynika, iż planowana farma wiatrowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie będzie źródłem ponadnormatywnego hałasu
w żadnym z miejsc, gdzie znajduje się zabudowa;
b. błędne przyjęcie, iż organ I instancji nie dokonał własnej analizy i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym Raportu i jego uzupełnień oraz postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ("RDOŚ"), podczas gdy dopuszczalne jest zasadnicze powielenie przez organ I instancji treści merytorycznych zawartych w uzgodnieniu organu wyspecjalizowanego - RDOŚ, co jest równoznaczne z ich podzieleniem, a zatem poddaniem ich ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów;
c. nieuzasadnione przyjęcie, że w uzasadnieniu decyzji Wójta nie przedstawiono,
w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, podczas gdy to uczyniono;
d. błędne przyjęcie, iż uzasadnienie decyzji Wójta nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 85 ust. 2 UOOŚ, w tym nie zamieszczono w nim uzasadnienia co do stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 UOOŚ tj. stanowiska co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy decyzja Wójta zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym stanowisko, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 UOOŚ.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że decyzja SKO wskazuje na kilka rzekomych uchybień procesowych organu I instancji, nie analizuje jednak w żaden sposób wagi tych naruszeń, nie wykazując, że realnym następstwem ich wystąpienia był brak wyjaśnienia w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Co więcej, organ odwoławczy rozstrzyga wręcz o kwestii materialnoprawnej (tj. kwestii zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z MPZP, str. 8 - 9 decyzji), która, jeśli jest zasadna, winna skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie zaś wydaniem decyzji kasatoryjnej.
Zdaniem skarżącego, zarzut dotyczący niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP w żadnym stopniu nie uzasadniał podjęcia decyzji kasatoryjnej, jako że SKO wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 kpa nie było władne odnosić się do meritum sprawy. Co więcej, organ w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki przesądzającej o konieczności odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań winien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. Oparcie się zatem na tej przesłance jako podstawie do wydania decyzji kasatoryjnej jest obarczone błędem.
Skarżący zauważył, że organ odwoławczy nie wykazał również, że uzupełnienie braków w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy nie było możliwe w trybie art. 136 kpa. Z uzasadnienia nie wynika, aby SKO podejmowało jakiekolwiek starania w tym zakresie. W efekcie, działanie SKO skutkuje naruszeniem dwóch kardynalnych zasad: zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego.
Zważywszy na powyższe, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było istotnym naruszeniem przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W sprawie zgromadzono wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, raport środowiskowy oraz przeprowadzono konsultacje społeczne. Akta sprawy były więc gotowe do przeprowadzenia oceny przez SKO i wydania decyzji merytorycznej. W tym stanie rzeczy należało przeanalizować materiał dowodowy, wyciągnąć na jego podstawie prawidłowe wnioski i wydać decyzję orzekającą co do istoty. Odmowa wydania takiej decyzji stanowiła naruszenie art. 138 § 1 i 2 kpa.
Ponadto, działając z pominięciem art. 136 kpa i kierując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, SKO spowodowało również nieuzasadnione wydłużenie postępowania administracyjnego, a tym samym naruszyło zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa).
Skarżący wskazał, że w ocenie SKO, przesądzającym argumentem za uchyleniem decyzji Wójta, była okoliczność wystąpienia rzekomej niezgodności lokalizacji niektórych turbin wiatrowych w decyzji Wójta, a ich lokalizacją na części rysunkowej MPZP. Zdaniem SKO, powyższa rozbieżność stanowi o wadliwości decyzji Wójta i braku możliwości pozostawienia jej w obrocie.
Powyższe stanowisko SKO jest zdaniem skarżącego nieprawidłowe. Lokalizacja przedsięwzięcia wskazana w decyzji Wójta pozostaje w zgodzie
z ustaleniami MPZP, nie tylko w zakresie jej części graficznej, ale także tekstowej.
Skarżący wyjaśnił, że na mapie stanowiącej załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej wskazano przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz cały obszar, na który będzie ono oddziaływać. Ponadto, na mapie zaznaczona została konkretna lokalizacja turbin wiatrowych, ale bez strefy omiatania śmigła. W trakcie trwania procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, RDOŚ wezwał stronę skarżącą pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. do uzupełnienia Raportu w zakresie opisu przedsięwzięcia poprzez podanie lokalizacji poszczególnych turbin przypisując im numer ewidencyjny działek. W odpowiedzi datowanej na dzień 25 kwietnia 2014 r. stanowiącej uzupełnienie Raportu skarżąca wskazała posadowienie turbin wiatrowych na działkach wraz z uwzględnieniem strefy zasięgu skrzydła turbiny. Następnie, określona w ten sposób inwestycja stanowiła przedmiot uzgodnień organów wyspecjalizowanych, m.in. stanowiła podstawę do wydania przez RDOŚ postanowienia z dnia 15 października 2014 r. uzgadniającego realizację inwestycji. Innymi słowy, lokalizacja turbin wskazana na mapie do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i kolejno w piśmie stanowiącym uzupełnienie Raportu z dnia 25 kwietnia 2014 r. nie uległa zmianie, z tym, że w uzupełnieniu dodatkowo pokazano strefę omiatania śmigła. W konsekwencji spowodowało to, iż
w odniesieniu do niektórych turbin (tj. EW 8, EW 9, EW 10, EW 14, EW 15, EW 17, EW 18, EW 19, EW 20) pokazano dodatkowe działki w stosunku do działek pokazanych na pierwotnej mapie do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Te działki mieszczą się w ramach działek wskazanych we wniosku. Takie działanie strony skarżącej jest w pełni zgodne z prawem. To przyszły inwestor we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej zakreśla teren, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie.
Odnosząc się do rzekomej niezgodności z MPZP skarżący wyjaśnił, że po pierwsze planowane lokalizacje turbin (wież elektrowni - posadowionych na gruncie) wskazane na mapie ewidencyjnej stanowiącej załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, zlokalizowane są w obrębie granic terenów oznaczonych w MPZP symbolem "EW" czyli terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Po drugie, zostały w decyzji Wójta wskazane też działki, które znajdują się
w strefie omiatania śmigła. Znajduje się ona nad terenami oznaczonymi w MPZP symbolem "R", czyli terenami upraw rolnych i ogrodniczych.
Jak wynika z § 5 oraz § 19 ust. 5 części tekstowej MPZP, nieprzekraczalna linia zabudowy dla wież elektrowni wiatrowych nie odnosi się do podziemnych części konstrukcji (fundamentów) ani do rotora i śmigieł. Jednocześnie przewidziano, iż ustala się powierzchnie zabudowy elektrowni wiatrowej do 1 500 m2 oraz maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy do 90% powierzchni działki.
Następnie § 22 ust. 3 i 4 MPZP wskazuje, iż podstawowe przeznaczenie terenu "R" to obszar produkcji rolniczej i ogrodniczej, łąki, pastwiska oraz drogi dojazdowe do pól (teren pod śmigłami nadal jest użytkowany rolniczo), a przeznaczenie dopuszczalne to sieciowe, podziemne i napowietrzne elementy infrastruktury technicznej związane z obsługą ludności i rolnictwa oraz funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych.
Skarżący wskazał, że zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą ukształtowaną na kanwie decyzji o warunkach zabudowy, elektrownie wiatrowe są urządzeniami infrastruktury technicznej. Nie ma wiec przeszkód, aby elementy elektrowni wiatrowych, takie jak śmigła uznać za napowietrzne elementy infrastruktury technicznej związane z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych, które zostały wprost dopuszczone przez MPZP na terenach "R". Ponadto pojęcie infrastruktury nie ogranicza się jedynie do urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, ale także obejmuje urządzenia, które służą do jej wytwarzania. Zgodnie z definicją encyklopedyczną infrastruktura techniczna to urządzenia przesyłowe i związane z nimi obiekty w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków
i odpadów, transportu itp. Tym samym wykładnia językowa (gramatyczna), której zasady nakazują w przypadku braku definicji legalnej danego pojęcia, nadawać mu znaczenie możliwie najbliższe potocznemu rozumieniu danego wyrazu lub zwrotu, pozwala na uznanie, iż elektrownie wiatrowe mieszczą się w językowej definicji pojęcia "infrastruktura techniczna". Podkreślić należy, że pogląd, iż elektrownie wiatrowe są urządzeniami infrastruktury technicznej jest już utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Elementem nadziemnym elektrowni wiatrowej jako infrastruktury technicznej niewątpliwie jest rotor wraz ze śmigłem. Współgra to również z wprowadzonymi w § 5 MPZP definicjami elektrowni wiatrowej i farmy wiatrowej.
Ponadto, dopuszczalność wychodzenia śmigła poza teren EW, a nad terenem R, współgra również z wprowadzonym zgodnie z § 22 ust. 5 MPZP na terenie oznaczonym "R" zakazem lokalizacji zabudowy kubaturowej, w tym przeznaczonej na stały pobyt ludzi, zabudowy zagrodowej związanej z produkcją rolniczą i hodowlaną, zakazem lokalizacji zbiorników wodnych oraz zakazem zalesiania i zadrzewiania terenu.
Literalna wykładnia § 22 ust. 4 MPZP wskazuje na dopuszczalność lokalizowania na terenie oznaczonym "R" sieciowych, podziemnych i napowietrznych elementów infrastruktury technicznej. Zatem można lokalizować na tych terenach elementy infrastruktury technicznej, które są elementami napowietrznymi, ale jednocześnie nie są sieciowymi (więc np. chodzi o śmigło). Podobnie z elementami podziemnymi, które nie są elementami sieciowymi - np. podziemne fundamenty stanowiące część konstrukcji wieży elektrowni wiatrowej.
Skarżący podniósł, że zważywszy na powyższe, w celu ustalenia, czy zachodzi zgodność planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP, a zatem, czy został spełniony warunek, o którym mowa w art. 80 ust. 2 UOOŚ, SKO winno wziąć pod uwagę nie tylko część graficzną MPZP, ale również część tekstową MPZP. Tego jednak nie uczyniło SKO dochodząc do błędnego wniosku o istnieniu rzekomej niezgodności.
Strona skarżąca zaznaczyła, że cześć graficzna planu, jako załącznik do uchwały o przyjęciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) stanowi jedynie "uszczegółowienie" części tekstowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części tekstowej jak i graficznej tekstu. Ponadto rysunek planu jako znak graficzny nie może wiązać bezpośrednio, nie spełnia bowiem wymogów normy prawnej z jej klasyczną budową: hipoteza, dyspozycja, sankcja.
Również RDOŚ, wydając postanowienie uzgadniające z dnia 15 października 2014 r. nie stwierdziło wystąpienia rozbieżności, o których pisze SKO w decyzji. Wręcz przeciwnie - RDOŚ stwierdził, iż "wszystkie planowane lokalizacje elektrowni wiatrowych zlokalizowane są w obrębie terenów "EW", planowana stacja elektroenergetyczna w obrębie terenu "E", natomiast planowane nowe drogi dojazdowe w obrębie terenów "KDW.p"" (str. 6 postanowienia RDOŚ).
RDOŚ uzgodnił również możliwość przesunięć turbin w ramach wskazanych działek oraz obszarów EW wyznaczonych w MPZP. Skarżący bowiem w uzupełnieniu do Raportu z dnia 25 kwietnia 2014 roku precyzując lokalizację poszczególnych turbin wskazał jednocześnie, iż "podane w tabeli lokalizacje turbin (współrzędne geograficzne), mogą ulec przesunięciom w ramach wskazanych działek oraz obszarów EW wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego" (str. 2 ww. uzupełnienia). W związku z tym, RDOŚ wezwał skarżącego pismem z dnia 1 lipca 2014 r. do określenia kierunków oraz maksymalnych odległości przesunięć ww. obiektów (ewentualnie przedstawienia na załączniku graficznym obrazującym teren przesunięć), mając na uwadze zachowanie dopuszczalnych standardów jakości w zakresie emisji hałasu oraz zapisów MPZP.
W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia 28 lipca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie do raportu, załączył mapę, na której wskazał powierzchnie możliwych przesunięć turbin, które mieszczą się w ramach obszarów oznaczonych
w MPZP symbolem "EW". Jednocześnie wyjaśnił, iż nie może dojść do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie,
a sprawdzane winno być to poprzez dokonanie pomiarów w ramach analizy porealizacyjnej.
Skarżący podkreślił, iż określone przez organ w decyzji Wójta warunki realizacji przedsięwzięcia i jego wpływu na środowisko będą monitorowane podczas dość szeroko określonych przez organ w decyzji Wójta analiz porealizacyjnych.
Skarżący zauważył, że w MPZP oznaczono jedynie tereny "EW", na których mogą być lokalizowane turbiny wiatrowe, ale brak jest wskazania konkretnego posadowienia każdej z turbin (współrzędnych geograficznych). Oznacza to zatem, iż strona skarżąca uprawniona jest do dowolnego ich lokalizowania w ramach obszaru EW z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków, o których mowa w MPZP (np. zachowania nieprzekraczalnej linii zabudowy w granicach terenu - 5 m od linii rozgraniczającej). Po drugie, przedmiotem decyzji środowiskowej nie jest wskazanie precyzyjnej lokalizacji turbin na oznaczonych częściach działek, bowiem to jest dokonywane dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę Tym samym, określenie w decyzji Wójta, iż "podane w tabeli lokalizacje turbin, mogą ulec przesunięciom w ramach wskazanych działek oraz obszarów EW wyznaczonych
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego" pozostaje w zgodzie
z prawem i ustaleniami MPZP.
Zważywszy na powyższe, decyzja Wójta, wbrew wywodom SKO, nie jest, zdaniem skarżącego, obarczona wadą prawną w postaci istotnego naruszenia przepisu art. 80 ust. 2 UOOŚ. Zatem uchylenie z tego powodu decyzji Wójta przez SKO jest niewłaściwe.
Odnosząc się do kwestii niezamieszczenia w decyzji Wójta dokładnych parametrów technicznych przedsięwzięcia skarżący zauważył, że inwestycja charakteryzująca się maksymalnymi parametrami technicznymi (w zakresie np. wysokości turbin i wytwarzanej mocy), oddziałuje na środowisko w większym stopniu, niż inwestycja tego samego rodzaju, lecz przyjmująca mniejsze wartości. W oparciu
o tak przyjęte parametry, przeanalizowano wpływ przedsięwzięcia na środowisko
w możliwie największym zakresie. Jednocześnie skarżący podkreślił, że brak jest przepisu, który nie pozwalałby na wyznaczanie tych wartości, poprzez określenie maksymalnych, dopuszczalnych wartości w odniesieniu do pojedynczych turbin wiatrowych.
Wskazał, że ocena oddziaływania na środowisko musi zostać wykonana dla parametrów powodujących największy zasięg oddziaływania na środowisko i tak została wykonana. Stąd też w decyzji Wójta są podane maksymalne parametry dopuszczone do zastosowania. Nie ma natomiast konieczności określania szczegółowych warunków technicznych przedsięwzięcia, co należy zrobić dopiero na etapie projektu budowlanego.
Odnosząc się do braku konieczności wskazywania lokalizacji elementów infrastruktury towarzyszącej w decyzji Wójta skarżący podniósł, że infrastruktura towarzysząca elektrowni wiatrowej taka jak: place manewrowe, drogi dojazdowe, kable światłowodowe czy podziemna linia elektromagnetyczna nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko
w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem
w stosunku do nich nie przeprowadza się oceny oddziaływania na środowisko. Dlatego także nie jest koniecznym podawanie jej lokalizacji w decyzji środowiskowej. Ponadto, wskazanie dokładnej lokalizacji infrastruktury towarzyszącej dokonywane jest często na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, a nie uzyskiwania decyzji środowiskowej, która jest wydawana na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego.
W kwestii nieprzekroczenia standardów akustycznych w zakresie zabudowy zagrodowej na działce [...] skarżący wskazał, że w aktach sprawy, w związku
z wezwaniem RDOŚ pismem z dnia 1 lipca 2014 r., znajduje się uzupełnienie do Raportu wyrażone w piśmie z dnia 28 lipca 2014 r., z którego wynika, iż planowana farma wiatrowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie będzie źródłem ponadnormatywnego hałasu w żadnym z miejsc, gdzie znajduje się zabudowa zagrodowa, w tym również na terenie działki nr [...] . Skarżąca wskazała, że punkt obliczeniowy nr 4 został wyznaczony na granicy terenu oznaczonego na mapie ewidencji gruntów symbolem "B" tj. grunty zabudowane i zurbanizowane – tereny mieszkaniowe. Poza wyznaczonym na mapie terenem mieszkaniowym, w obrębie działki nr [...] znajduje się teren oznaczony jako "R" tj. użytki rolne – grunty rolne, na którym zlokalizowane są budynki gospodarcze, które – zdaniem skarżącej - nie podlegają ochronie akustycznej. Budynek mieszkaniowy na działce [...] znajduje się
w odległości ponad 30 metrów od wyznaczonego punktu obliczeniowego nr 4, co przesądza, iż nie ma mowy o tym, aby izofona dźwięku 45 dB mierzona w porze nocnej przechodziła przez fragment zabudowy chronionej akustycznie.
W odniesieniu do zarzutu SKO wskazującego na nie dokonanie przez organ
I instancji własnej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący podniósł, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mimo, że jest dowodem prywatnym i jako taki podlega ocenie organu jak każdy inny dowód, to posiada on szczególną moc dowodową, która wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Organ I instancji nie zgłosił zastrzeżeń pod względem formalnym do Raportu przyjmując zatem, iż spełnia on wymogi określone w art. 66 UOOŚ, w tym, że odnosi się do wszystkich istotnych z punktu widzenia oceny oddziaływania na środowisko kwestii. Ponadto za poprawnością Raportu przemawia niezgłoszenie zastrzeżeń przez organy współdziałające w podejmowaniu decyzji środowiskowej.
Odnosząc się do zarzutu SKO, iż w sprawie nie udokumentowano wystarczająco w jaki sposób i w jakim zakresie zostały w decyzji faktycznie uwzględnione wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa skarżący zwrócił uwagę, że Wójt opisał w decyzji zarówno tok postępowania z udziałem społeczeństwa, jak również uwagi i wnioski jakie społeczeństwo zgłosiło w ramach tego postępowania, a także wskazał czy zostały one uwzględnione. Uczynił zatem zadość wymaganiom przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c) UOOŚ.
W ocenie skarżącego SKO niezasadnie podniosło, iż decyzja Wójta nie zawiera wszystkich elementów, o których mowa w art. 85 ust. 2 UOOŚ.
Natomiast co do kwestii zamieszczenia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 UOOŚ to skarżący zauważył, iż z uzasadnienia decyzji Wójta jednoznacznie wynika, że żadna z okoliczności wskazanych w art. 82 ust. 2 UOOŚ nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wobec tego organ I instancji zasadnie nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Co więcej, organ I instancji podzielił w tym zakresie stanowisko zajęte przez RDOŚ w postanowieniu z 15 października 2014 r., a więc organu wyspecjalizowanego w sprawach ochrony środowiska, w zakresie braku potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
Skarżący podniósł, że Wójt wykazał, że posiadany przez niego materiał dowodowy pozwala wystarczająco ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Ponadto, okoliczności związane z możliwością kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć zostały szczegółowo przeanalizowane w toku postępowania, czego dowodzi treść uzasadnienia decyzji Wójta.
Co więcej, z uzasadnienia decyzji Wójta wynika, że planowane przedsięwzięcie lokalizowane jest poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W związku z tym brak było podstaw do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko z tej przyczyny.
Powyższe dowodzi, że organ I instancji zasadnie stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie ubiegania się o wybrane decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 UOOŚ, co jednoznacznie wyjaśnił w treści uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania Stowarzyszenie Klub Ekologiczny [...] i M. K., a także Prokurator Prokuratury Okręgowej w K., który przystąpił do udziału w sprawie, wnieśli o oddalenie skargi.
Pozostali, w tym członkowie Stowarzyszenia "[...] " w Brynicy Suchej, nie zajęli stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich naruszeń prawa procesowego, które skutkują koniecznością uchylenia decyzji objętej skargą, aczkolwiek szereg zarzutów sformułowanych w jej treści należy podzielić (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, że przepis art. 138 § 2 kpa, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu.
Jeżeli organ II instancji uznaje za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, to przyczyny takiego stanu rzeczy winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa).
Cytowany przepis wyraźnie wyodrębnia dwa powody wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, a mianowicie:
a) stanowcze stwierdzenie, że będąca przedmiotem odwołania decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych
w ustawach szczególnych (w niniejszej sprawie chodzi o przepisy kpa),
b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zaistnienie obu tych przesłanek w stanie faktycznym danej sprawy podlega kontroli sądowej w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Zaskarżona decyzja kasacyjna organu II instancji podjęta została w następstwie rozpoznania wniosku Grupy [...] -Farma Wiatrowa spółka z o.o. w W. (aktualnie Polenergia Farma Wiatrowa [...] spółka z o.o. w W.) z 11 lutego 2013 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Farmy Wiatrowej [...] ", realizowanego na terenie obrębów D., K., N., P. i S. gm. W., o łącznej maksymalnej mocy do 51 MW. Zamierzone przez skarżącą przedsięwzięcie, dla którego organ I instancji w zakwestionowanej i objętej skargą decyzji SKO z 25 września 2015 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania, obejmuje:
1. maksymalnie 17 elektrowni wiatrowych posadowionych na żelbetowych fundamentach i wyposażonych w place manewrowe o utwardzonej nawierzchni,
o szacunkowych parametrach:
- wysokość każdej wieży do 125m,
- średnica każdego wirnika do 120m,
- całkowita wysokość (wysokość wieży + połowa średnicy rotora) do 185 m,
- moc znamionowa do 3,0 MW każda,
2. główny punkt zasilania (GPZ) - abonencka stacja transformatorowa SN/WN,
3. linie kablowe (podziemne ) średniego napięcia (SN) łączące elektrownie wiatrowe
z głównym punktem zasilania (GPZ),
4. sieć łączności miedzy elektrowniami przewodami podziemnymi (światłowody),
5. wewnętrzne drogi dojazdowe (utwardzone np. tłuczniem) łączące projektowane elektrownie wiatrowe z istniejącą infrastrukturą drogową o długości ok. 2, 5 km,
6. istniejące drogi przewidziane do przebudowy z wykonaniem nawierzchni utwardzonej np. tłuczniem długości ok. 8,5m.
Planowane obiekty mają być zlokalizowane w Strzeszkowicach (w ilości 5 wież), Konarach (9 wież oraz abonencka stacja transformatorowa) i Niegosławicach (4 wieże).
Bezspornym jest przy tym, że planowana inwestycja, położona na obszarze Miechowsko-Działoszyckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (wyznaczonego uchwałą Nr XXXV/622/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z 23 września 2013 r., Dz. Urz. Woj. Św. 2013.3314), zalicza się do przedsięwzięć wymienionych
w § 3 ust. 1 pkt 6 lit.a i b oraz § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów
z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2010.213 poz. 1397 – w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji), dla którego Wójt Gminy W. postanowieniem z 8 kwietnia 2013 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalił zakres raportu. Ustalając środowiskowe uwarunkowania dla zamierzonej przez skarżącą spółkę inwestycji, organ orzekał w oparciu o uregulowania zawarte w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (na datę wydania zaskarżonej decyzji obowiązywały przepisy w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące uchybienia:
1. rozbieżności pomiędzy określoną w decyzji Wójta Gminy W. lokalizacją niektórych turbin wiatrowych a ich lokalizacją wynikającą z mapy załączonej do wniosku, odpowiadającą ustaleniom wersji graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym terenie,
2. wskazanie w decyzji I instancji, że podane wyżej lokalizacje turbin mogą ulec przesunięciom w ramach wskazanych działek oraz obszarów "EW" wyznaczonych w planie,
3. nieprecyzyjne określenie liczby elektrowni (do 17) oraz szacunkowe, niekonkretne parametry techniczne,
4. brak wskazania położenia i numerów ewidencyjnych działek przeznaczonych pod planowane linie kablowe łączące elektrownie
z głównym punktem zasilania, sieć łączności pomiędzy elektrowniami przewodami podziemnymi, wewnętrzne drogi dojazdowe i istniejące drogi przewidziane do przebudowy,
5. konieczność zmniejszenia parametrów wpływających na poziom emisji hałasu elektrowni związana z faktem, że izofona 45 dB w porze nocnej przebiega przez działkę Nr [...] , zabudowaną zabudową zagrodową,
6. konieczność dokonania analizy i wyjaśnienia stronom, jaki teren jest brany pod uwagę w niniejszej sprawie, czy teren leśny czy też teren rolny zadrzewiony,
7. brak własnej analizy raportu przez organ I instancji,
8. brak wskazania w decyzji przepisów stanowiących podstawę do przeprowadzenia pomiarów kontrolnych poziomu emitowanych pól elektromagnetycznych stacji GPZ po uruchomieniu inwestycji, ani też terminu tej kontroli i jej warunków,
9. brak odzwierciedlenia w zakresie inwestycji, która nie obejmuje zbiornika na ścieki, rozstrzygnięcia organu I instancji, zgodnie z którym wody opadowe
i roztopowe z terenu GZP z mis fundamentowych urządzeń transformatorowych oraz drenażu kanałów kablowych mają być odprowadzane systemem kanalizacji do szczelnego bezodpływowego zbiornika będącego w stanie zapewnić przejęcie tych wód,
10. wyjaśnienie w ponownym postępowaniu kwestii związanej z koniecznością przewidzenia niezbędnej ilości miejsc postojowych w dostosowaniu do potrzeb technologicznych, co wynika z miejscowego planu,
11. brak wystarczającego udokumentowania i przedstawienia, w jaki sposób
i w jakim zakresie zostały w decyzji faktycznie uwzględnione wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
Wszystkie wskazane wyżej uchybienia organ odwoławczy ocenił jako naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, podkreślając, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na etapie postępowania przed organem II instancji pozostawałoby w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa.
Odnosząc się szczegółowo do wskazanych w zaskarżonej decyzji uchybień
w zakresie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, kwestionowanych w skardze, jedynie określone w pkt 5 i 7 stanowiły – w ocenie Sądu – podstawę zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 kpa. Pozostałe nie stanowią naruszenia prawa (zaś opisane w pkt 1 – takiego naruszenia, którego nie mógłby wyjaśnić organ odwoławczy), jednak te, które wskazane zostały wyżej, stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Co się tyczy uchybień określonych w pkt 5 i 7, racje ma organ II instancji przyjmując, że brak wyjaśnień kwestii związanych z poziomem hałasu stanowi naruszenie prawa procesowego (art 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (w brzmieniu obowiązującym na datę orzekania przez organ II instancji - t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych. Z kolei art. 112 tej ustawy stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:
1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie;
2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany.
Wprawdzie na terenie objętym wnioskiem w niniejszej sprawie obowiązują zapisy uchwały Rady Gminy W. nr XXIII/183/2012 z 27 lipca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu lokalizacji instalacji do produkcji energii, wykorzystującej siłę wiatru – Obszar Nr 1, na terenie części obrębów; D., K., N., P. i S. (sołectwo P. i S.), gmina W. (Dz.Urz.Woj.Święt. 2012.2408), niemniej jednak obszary, na które planowana inwestycja będzie oddziaływać akustycznie, pozostają poza uregulowaniami planu. Przepis art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 (dla których przewidziane zostały określone standardy w zakresie jakości środowiska akustycznego), właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei zgodnie z art. 114 ust. 2, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112) wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 113 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, wyróżnia w załączniku dwa rodzaje zabudowy mieszkaniowej:
- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz
- tereny zabudowy wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, w ramach której przewidziano tereny zabudowy zagrodowej, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe oraz tereny mieszkaniowo-usługowe.
Dla terenów zabudowy zagrodowej dopuszczalne poziomy hałasu powodowanego przez obiekty nie będące drogami lub liniami kolejowymi wynoszą 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej.
W stanie niniejszej sprawy spór pomiędzy stronami budzi prawidłowość przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko w zakresie wpływu akustycznego na działkę nr [...] położoną w Strzeszkowicach, należącą do uczestnika postępowania M. K.. Bezspornym jest, że działka ta położona jest
w odległości ok. 500 metrów od jednego z wiatraków i przebiega przez jej niewielką część izofona dźwięku 45 dB, co oznacza, że w porze nocnej w tej właśnie części standardy akustyczne przewidziane w rozporządzeniu z 14 czerwca 2007 r. nie zostaną dochowane. Miejsce przebiegu tej izofony przez działkę nr [...] w punkcie obliczeniowym nr 4 przedstawia fragment mapy ewidencji gruntów załączony do skargi (znajdujący się również w aktach sprawy jako załącznik do pisma skarżącej z 28 lipca 2014 r. skierowanego do RDOŚ). Kwestia ochrony akustycznej tego terenu była także przedmiotem korespondencji pomiędzy RDOŚ a skarżącą Spółką, która wyjaśniła we wspomnianym wyżej piśmie, że punkt obliczeniowy nr 4 został wyznaczony na granicy terenu oznaczonego na mapie ewidencji gruntów symbolem "B" tj. grunty zabudowane i zurbanizowane – tereny mieszkaniowe. Poza wyznaczonym na mapie terenem mieszkaniowym, w obrębie działki nr [...] znajduje się teren oznaczony jako "R" tj. użytki rolne – grunty rolne, na którym zlokalizowane są budynki gospodarcze, które – zdaniem skarżącej - nie podlegają ochronie akustycznej. Budynek mieszkaniowy na działce [...] znajduje się w odległości ponad 30 metrów od wyznaczonego punktu obliczeniowego nr 4, co – jak podnosi się w skardze – przesądza, iż "nie ma mowy
o tym, aby izofona dźwięku 45 dB mierzona w porze nocnej przechodziła przez fragment zabudowy chronionej akustycznie".
Faktycznie zatem, przedmiotem sporu między stronami jest zasięg terenu chronionego akustycznie na działce nr [...] .
Odnosząc się do stanowiska zawartego w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że o zasięgu terenu chronionego nie mogą decydować dane w zakresie użytków gruntowych znajdujące się w ewidencji gruntów, dokonywane na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542), które służą zupełnie innym celom, lecz faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie tego i sąsiednich terenów. Stanowi
o tym wprost cytowany wyżej art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie ulega natomiast wątpliwości, że cała działka nr [...] stanowi zabudowę zagrodową, na której znajduje się budynek mieszkalny oraz powiązane z nim funkcjonalnie zabudowania gospodarcze, służące ludziom. Przedmiotem ochrony akustycznej nie jest zatem zabudowa mieszkaniowa rozumiana w tym przypadku jako budynek, w którym mieszkają ludzie, ale cały teren wykorzystywany w celach gospodarczych
w rodzinnych gospodarstwach rolnych, bo do takich właśnie gospodarstw zastosowanie ma termin "zabudowa zagrodowa". Pomocniczo można tu wykorzystać definicję zabudowy zagrodowej zawartą w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 ze zm.), zgodnie z którym zabudowa zagrodowa to budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz
w gospodarstwach leśnych.
Poza tym, zarówno Prawo ochrony środowiska jak i rozporządzenie z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, jako przedmiot ochrony akustycznej wskazuje "tereny", a tylko wyjątkowo budynki, tak jak w przypadkach wymienionych szczegółowo w art. 114 ust. 3 i 4 tej ustawy.
Dlatego nie ulega dla Sądu wątpliwości, że terenem ochrony akustycznej
w przypadku działki nr [...] jest cały obszar, na którym znajduje się zabudowa zagrodowa, łącznie z budynkami gospodarczymi, przez które – co jest bezsporne – przechodzi izofona dźwięku 45 dB w porze nocnej. Ma zatem rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmując, że w tym zakresie – wbrew temu, co stwierdza decyzja organu I instancji – standardy jakości środowiska nie zostaną dochowane
i zachodzi konieczność zmniejszenia parametrów elektrowni, wpływających na poziom hałasu na terenie podlegającym ochronie akustycznej.
Podsumowując rozważania w zakresie zachowania unormowanego prawnie klimatu akustycznego terenów chronionych, podkreślić należy, że skoro bazowym dokumentem dla organów właściwych w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest raport składany przez wnioskodawcę, to obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była wnikliwa i wszechstronna analiza tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również
z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 ustawy. Raport nie stanowi bowiem opinii biegłego, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę.
Pomimo, że wskazane na wstępie okoliczności nasuwały wątpliwości co do zachowania standardów jakości środowiska w zakresie należytej ochrony akustycznej terenów mieszkaniowych, organ I instancji poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że "na podstawie przeprowadzonych obliczeń i analiz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wykazano, iż planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej (...) powstającego w wyniku pracy siłowni i GPZ przy założeniu" (w oryginale przy "złożeniu") "maksymalnej mocy akustycznej oraz lokalizacji uwzględnionej w warunkach niniejszego postanowienia. Jak wykazała analiza obliczeniowa w punktach odbioru na granicach występującej w otoczeniu elektrowni wiatrowych zabudowy zagrodowej (20 punktów obliczeniowych) poziomy hałasu zawierają się w zakresie LAeq = 37,4 – 45,0 dB."
Prawidłowo zatem – z wskazanych już wyżej przyczyn - zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji nie dokonał własnej, wnikliwej analizy raportu i przedstawionych tam danych, lecz ograniczył się faktycznie do przytoczenia zawartych w nim wniosków w zakresie zachowania standardów ochrony akustycznej terenów przyległych do obszaru, na którym została zaplanowana farma wiatrowa. Nie zmienia powyższej oceny fakt, że warunki przedsięwzięcia uzgodnione zostały pozytywnie przez RDPŚ postanowieniem z 15 października 2014 r., także w zakresie ochrony przed hałasem. Postanowienia uzgodnieniowe wydawane w trybie art. 77 ustawy są wprawdzie wiążące dla organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie oznacza to jednak, że organ ten zostaje zwolniony od samodzielnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; w razie powzięcia bowiem wątpliwości co do przewidywanego negatywnego wpływu inwestycji na środowisko – a w tym przypadku organ powinien był wątpliwości te dostrzec – obowiązany jest stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa przeprowadzić dodatkowe postępowanie, włącznie z ponownym zwróceniem się do organu uzgodnieniowego, o ile zachodzi taka potrzeba (np. co do nowych okoliczności, w zakresie których organ uzgodnieniowy się nie wypowiedział).
Kontrolując zaskarżoną decyzję w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa także inne uchybienie popełnione w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, nie dostrzeżone przez organ odwoławczy, a dające podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Analiza wariantowa ma bardzo istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aby zapewnić organowi możliwość przeprowadzenia jak najpełniejszej oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ust. 1 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.
Jak wynika ze złożonego w sprawie raportu, jego autor jako wariant alternatywny przedstawił realizację farmy składającej się z 18 elektrowni wiatrowych. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jedynie 17 elektrowni, wariant alternatywny uwzględniony w raporcie jest całkowicie iluzoryczny. Wydaje się, że inwestor wariant taki brał pod uwagę jeszcze przed uchwaleniem planu, a więc
w zupełnie innych warunkach prawnych. Jednak z datą wejścia w życie planu realizacja farmy wiatrowej z 18 elektrowniami pozostawałaby w sprzecznościami
z zawartymi w nim zapisami, a tym samym organ właściwy w sprawie wydania decyzji środowiskowej nie ma przewidzianej w art. 81 ust. 1 ustawy możliwości rozważenia tego wariantu jako realnej alternatywy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem.
Reasumując, złożony w sprawie raport nie zawiera jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy, tj. racjonalnego wariantu alternatywnego. Dlatego w tym zakresie dokument ten wymaga uzupełnienia, gdyż zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami możliwymi do zrealizowana oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów. Jednocześnie należy przypomnieć, że skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy, a także skoro z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 ustawy wynika, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, szczególnie istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu, obowiązek opisania w raporcie
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy, jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym, a istotną rolę
w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach i odniesienie się do co najmniej jednego realnego wariantu alternatywnego (por. także wyrok WSA w Gdańsku z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 680/13).
Wprawdzie niespełnienie wymogów określonych w art. 66 ust. 5 lit a) ustawy nie dostało dostrzeżone przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednak uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż stanowi jeszcze jedną przesłankę stanowiącą podstawę do wydania decyzji kasacyjnej i potwierdza
w ostateczności zgodność z prawem zastosowania przez Kolegium art. 138 § 2 kpa.
Niewyjaśnienie przez organ I instancji opisanych wyżej okoliczności stanowi naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, co dawało organowi odwoławczemu podstawę do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 kpa.
Jeśli chodzi o pozostałe argumenty wskazane przez Kolegium jako podstawa podjęcia decyzji kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawia następujące stanowisko prawne.
Ad. 1 i 2. Jak już wskazano na wstępie, na terenie objętym wnioskiem obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy W. z 27 lipca 2012 r. Tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych oznaczone w planie symbolem EW, zostały przedstawione
w sposób szczegółowy na załączniku graficznym planu, stanowiącym integralną część uchwały. Lokalizację elektrowni zgodną z zapisami części graficznej planu zawiera mapa załączona do wniosku Spółki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jeśli porównać lokalizację wież wiatrowych wynikającą z tej właśnie mapy oraz z sentencji decyzji organu I instancji, zauważyć można rozbieżność pomiędzy działkami objętymi niektórymi terenami EW na mapie a tymi, które wskazuje Wójt Gminy W. w decyzji z 27 kwietnia 2015 r., co słusznie – co do zasady -zauważyło Kolegium (co do zasady, gdyż decyzja II instancji nie wymienia elektrowni EW 8 i EW9, a przy EW 10 i EW 18 wskazuje inne działki, niż te, na których zaplanowano elektrownie w planie). I tak:
- elektrownia EW8 przewidziana załączniku graficznym do planu na działce 117 w Strzeszkowicach, w decyzji obejmuje działkę [...],
- elektrownia EW9 na działce [...] w Konarach – w decyzji opisana jest na działkach [...],
- elektrownia EW10 na działce nr [...] w Konarach, wskazana została w decyzji na działkach nr [...],
- elektrownia EW14 na działkach nr [...] w Niegosławicach w planie, wskazana została na działkach nr [...] w decyzji,
- elektrownia EW15 na działkach nr [...] w Niegosławicach, w decyzji wskazana została na działkach nr [...];
- elektrownia EW17 na działkach nr [...] w Niegosławicach wedle załącznika graficznego do planu, w decyzji zlokalizowana została na działkach nr [...],
- elektrownia EW18 na działce nr 7 w Konarach, w decyzji wskazana została na działkach nr [...],
- elektrownie EW19 i EW20 na działkach nr [...] w Konarach, wskazane zostały w decyzji na działkach nr [...] (EW19) oraz na działkach nr [...] (EW20).
Analiza akt sprawy, a w szczególności korespondencji pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. (RDOŚ) a skarżącą Spółką w trakcie przeprowadzonej w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wskazuje na to, skąd rozbieżności te wynikają, co podnosi zresztą autor skargi. Pismem z 15 stycznia 2014 r. RDOŚ wezwał skarżącą do uzupełnienia raportu w zakresie opisu przedsięwzięcia poprzez podanie lokalizacji poszczególnych turbin, GPZ, przypisując im numery ewidencyjne działek. W odpowiedzi datowanej na dzień 25 kwietnia 2014 r. Spółka wskazała posadowienie turbin wiatrowych na konkretnych działkach wraz
z uwzględnieniem strefy zasięgu skrzydła turbiny. Tak określona inwestycja została uzgodniona przez RDOŚ w K. postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. Jak podnosi autor skargi spowodowało to w konsekwencji, "iż w odniesieniu do niektórych turbin (tj. EW 8, EW 9, EW 10, EW 14, EW 15, EW 17, EW 18, EW 19, EW 20) pokazano dodatkowe działki w stosunku do działek pokazanych na pierwotnej mapie do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej". W dalszej części skargi Spółka dowodzi, że takie umiejscowienie elektrowni nie pozostaje w sprzeczności z zapisami planu miejscowego, gdyż jego część graficzna określa jedynie umiejscowienie samej wieży, nie określając działek, nad powierzchnią których znajdować się będą skrzydła wiatraka. Z zapisów tekstu planu wynika zaś, że lokalizacja śmigieł elektrowni nad innymi działkami (sąsiednimi) w stosunku do opisanych na części graficznej, jest dozwolona.
Istotnie, lokalizacja elektrowni na konkretnych działkach ewidencyjnych wynika tylko z mapy stanowiącej integralną część planu. W § 19 ust. 1 teksu planu określono zaś powierzchnię i miejsce położenia (obrębu) każdego z terenów oznaczonych symbolem EW.
Z kolei § 19 ust. 5 ustala powierzchnię zabudowy elektrowni wiatrowej do
1 500 m2, przy czym za powierzchnię zabudowy uważa się powierzchnię platformy montażowej, nadziemnej części konstrukcji wieży elektrowni wiatrowej, liczoną na poziomie styku z powierzchnią terenu (powierzchnia zabudowy nie odnosi się do podziemnych części konstrukcji - fundamentów, ani do rotora i śmigieł) wraz
z infrastrukturą towarzyszącą i placem manewrowym. Pozostała część terenu EW pozostaje w użytkowaniu rolniczym. Nieprzekraczalną linię zabudowy w granicach terenu ustalono na 5 m od linii rozgraniczającej (§ 19 ust. 6), zaś nieprzekraczalna linia zabudowy, to wedle zapisu § 5 najmniejsza dopuszczalna odległość nadziemnej części konstrukcji wieży przy styku z powierzchnią terenu, od linii rozgraniczającej teren EW. Linia zabudowy nie odnosi się do podziemnych części konstrukcji (fundamenty) ani rotora i śmigieł.
Przytoczone wyżej przepisy nie przesądzają wprawdzie w sposób jednoznaczny kwestii związanej z usytuowaniem śmigieł elektrowni nad powierzchnią działek nie objętych terenem EW, jednak dopuszczalność takiego właśnie ich usytuowania można wywieść z treści § 22 ust. 4 planu, określającego dopuszczalne przeznaczenie terenów rolnych, sąsiadujących z terenami EW, jako lokalizacja urządzeń melioracji oraz urządzeń przeciwpowodziowych, dróg wewnętrznych
i dojazdowych do pól, sieciowych, podziemnych i napowietrznych elementów infrastruktury technicznej związanych z obsługą ludności i rolnictwa oraz funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych. Podzielając zatem przedstawione w skardze stanowisko, że elektrownia wiatrowa stanowi element infrastruktury technicznej, cytowany wyżej § 22 ust. 4 daje podstawę do zaprezentowania poglądu, że za zgodne z planem należy uznać takie usytuowanie każdej z elektrowni, które przewiduje wprawdzie lokalizację wieży na terenie EW, ale bez uwzględnienia strefy zasięgu śmigła, które może znajdować się w przestrzeni rozciągającej się nad terenem sąsiadującym, oznaczonym symbolem R.
Z uwagi na treść art. 80 ust. 2 ustawy (zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony), rozważania przedstawione wyżej były konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy przed organami administracji, jednak zabrakło ich zwłaszcza w decyzji organu I instancji, który nawet nie zauważył, że działki określone w załączniku graficznym do planu miejscowego jako tereny EW są inne aniżeli te, które wynikały z uzupełnionego na żądanie RDOŚ raportu, za którym organ ten określił środowiskowe uwarunkowania. Z kolei organ II instancji nie dociekł w zaskarżonej decyzji przyczyny, dla której rozbieżności te wystąpiły i nie przeprowadził żadnej analizy treści planu w powiązaniu z jej załącznikiem graficznym, ograniczając się do sformułowania wniosku, że "lokalizacja planowanej inwestycji określona w decyzji, (...) nie jest zgodna ze wskazaną szczegółowo w miejscowym planie szczegółową lokalizacją wyżej omawianych turbin". Mimo jednak tego, że – ze wskazanych już wyżej przyczyn – nie można podzielić zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji poglądu co do braku zgodności wnioskowanego przedsięwzięcia z planem, skoro uchylenie decyzji I instancji było uzasadnione z innych przyczyn, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, w razie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, winien określić, które działki ewidencyjne ujęte zostały jako tereny EW dla lokalizacji wież elektrowni, a które jako strefa omiatania skrzydła. Wyjaśnienie tej kwestii jest –
w ocenie Sądu – niezbędne dla zachowania czytelności decyzji środowiskowej i wagi, jaką decyzja ta ma w procesie uzyskiwania przez inwestora pozwolenia na budowę. Decyzja środowiskowa nie powinna bowiem dla organu administracji architektoniczno-budowlanej rodzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych, zwłaszcza co do ustalenia zgodności określenia miejsca posadowienia planowanych elektrowni z treścią planu. Tymczasem wydana w sprawie decyzja I instancji – poprzez brak sprecyzowania i jakiegokolwiek wyjaśnienia, że wymienione w niej działki nie objęte terenem EW, na których mają powstać planowane elektrownie, stanowią strefę omiatania śmigła – takie wątpliwości może budzić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzega jednocześnie, że sentencja decyzji organu I instancji stanowi faktycznie powielenie zapisów postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ z 15 października 2014 r., w którym organ uzgodnieniowy także w sposób "zbiorczy" wskazał lokalizację poszczególnych turbin nie wyjaśniając, na których działkach ewidencyjnych objętych terenami EW zlokalizowane będą wieże w sposób zgodny z planem, a które działki stanowią strefę omiatania skrzydła.
Podkreślenia jednak wymaga, że kompetencje organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej są znacznie szersze aniżeli organu uzgodnieniowego. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy, w ramach przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, koniecznym jest uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przedmiotem uzgodnienia jest przede wszystkim ocena wpływu bezpośredniego i pośredniego inwestycji na elementy środowiska naturalnego, zdrowie i warunki życia ludzi, możliwości kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze oddziaływania, czy też wpływ danego przedsięwzięcia na istniejące formy ochrony przyrody. Przepis art. 80 ust. 2 ustawy, nakazujący badanie zgodności lokalizacji inwestycji wymagającej przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skierowany jest jednak nie do organu uzgadniającego, lecz do tego, który wydaje decyzję środowiskową i to do jego kompetencji należy przeprowadzenie analizy treści planu w powiązaniu z zaproponowaną przez wnioskodawcę lokalizacją przedsięwzięcia. Dlatego też podnoszona w skardze okoliczność, że w postanowieniu uzgodnieniowym z 15 października 2014 r. RDOŚ uzgodnił warunki realizacji objętej wnioskiem farmy wiatrowej w wersji wynikającej z uzupełnienia raportu, obejmującej działki poza terenami EW jako strefy omiatania skrzydła wiatraków, nie zwalniało organu I instancji od dokonania samodzielnych ustaleń w zakresie spełnienia wymogów określonych
w art. 80 ust. 2 ustawy. Dokonanie zastrzeżenia, o którym była mowa wyżej, nie powodowałoby zatem niespójności pomiędzy postanowieniem uzgodnieniowym
i decyzją środowiskową, a w realiach niniejszej sprawy – przy akceptacji poglądu, że inwestycja co do zasady jest zgodna z zapisami miejscowego planu – stanowiłoby jedynie konieczne doprecyzowanie, wynikające z obowiązków organu nałożonych art. 80 ust. 2 ustawy.
Jeśli zaś chodzi o zakwestionowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdzenie zawarte w decyzji I instancji, że "podane w tabeli lokalizacje turbin mogą ulec przesunięciu w ramach wskazanych działek oraz obszarów EW wyznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego", to w ocenie Sądu nie budzi ono zastrzeżeń, ale jedynie pod warunkiem określenia w decyzji środowiskowej, na których działkach ewidencyjnych będzie zgodnie z planem zlokalizowana wieża elektrowni. Z akt sprawy wynika, że pismem z 28 lipca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie RDOŚ z 1 lipca 2014r., skarżąca Spółka przedstawiła mapę (k. 379 – tom II akt administracyjnych), na której wskazała obszar możliwych przesunięć posadowienia turbin (kolorem zielonym) i nie ulega wątpliwości, że mieszczą się one w całości na terenach oznaczonych symbolem EW. Rację ma przy tym autor skargi, że precyzyjne ustalenie miejsca posadowienia wieży elektrowni następuje w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zaś decyzja środowiskowa – w omawianym zakresie – ma na celu przede wszystkim ocenę zgodności zaproponowanej lokalizacji z planem miejscowym. Ponadto wskazane na mapie załączonej przez Spółkę jako uzupełnienie raportu przesunięcia, nie są na tyle znaczące, aby można było podważyć skutecznie przeprowadzoną w sprawie ocenę oddziaływania na środowisko – co zdaje się sugerować zaskarżona decyzja. Trzeba także pamiętać, że dowolność usytuowania każdej z wież na terenie EW nie jest nieograniczona, gdyż koniecznym jest przestrzeganie pozostałych zapisów planu,
a konkretnie cytowanych już wyżej § 19 ust. 5 i 6 dotyczących nieprzekraczalnej linii zabudowy. Ponadto, możliwość przesunięć została pozytywnie zaopiniowana przez RDOŚ w postanowieniu z 15 października 2014 r., który uznał, że nie spowodują one innego, negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, aniżeli to, które było przedmiotem raportu.
Ad.3 Nie ma racji Kolegium zarzucając organowi I instancji, że nieprawidłowo określił liczbę elektrowni ("do 17 elektrowni") oraz wskazał szacunkowe czyli niekonkretne parametry techniczne. Podzielić w tym zakresie należy stanowisko wyrażone w skardze, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została przeprowadzona dla maksymalnej liczby planowanych elektrowni, czyli dla 17-tu i przy maksymalnych ich parametrach co do wysokości wieży, średnicy wirnika czy mocy znamionowej. Oczywistym zatem jest, że w przypadku zrealizowania inwestycji
w wariancie zakładającym mniej niż 17 elektrowni i przy zmniejszonych parametrach turbin, oddziaływanie na środowisko będzie mniejsze niż będące przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Ponadto podkreślenia raz jeszcze wymaga, że szczegółowe parametry techniczne inwestycji będą badane na etapie uzyskiwania przez inwestora pozwolenia na budowę. Wskazane przez wnioskodawcę dane, które były przedmiotem decyzji organu I instancji, stanowiły natomiast wystarczającą podstawę do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, którego celem jest określenie środowiskowych uwarunkowań dla całej inwestycji, przy maksymalnym jej oddziaływaniu.
Ad. 4. Nie można również zgodzić się z organem odwoławczym, że brak wskazania w decyzji I instancji położenia i numerów ewidencyjnych działek przeznaczonych pod planowane: linie kablowe łączące elektrownie
z głównym punktem zasilania, sieć łączności pomiędzy elektrowniami przewodami podziemnymi, wewnętrzne drogi dojazdowe i istniejące drogi przewidziane do przebudowy, stanowi uchybienie powodujące konieczność uchylenia tej decyzji
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie dotyczy nie tylko elektrowni wiatrowych, ale także takich robót i obiektów jak wyżej wymienione. Podkreślenia jednak wymaga, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zamierzenia te nie zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Prowadzenie zatem wobec tego typu robót postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy uznać za zbędne. Jeśli natomiast chodzi o realizację dróg to wskazać trzeba, że jak wynika z pisma inwestora z 25 kwietnia 2014 r. skierowanego do RDOŚ, objęte inwestycją drogi, zarówno nowoprojektowane (o długości 2,5 km) jak i istniejące – do przebudowy (długości 8,5 km), będą utwardzone tłuczniem. Tak projektowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w powyższym rozporządzeniu. Zgodnie bowiem z brzmieniem jego § 3 ust. 1 pkt 60 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody. W realiach niniejszej sprawy drogi objęte zamiarem inwestycyjnym, podlegające utwardzeniu, nie mogą zostać zaliczone do kategorii dróg twardych, przez które zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) rozumie się drogi z jezdnią o nawierzchni bitumicznej, betonowej, kostkowej, klinkierowej lub brukowcowej oraz z płyt betonowych lub kamienno-betonowych, jeżeli długość nawierzchni przekracza 20 m; inne drogi są drogami gruntowymi. Drogi objęte przedsięwzięciem stanowić będą nadal drogi gruntowe i tym samym pozostają poza zakresem unormowania zawartego w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Ad. 6. Nie można także zgodzić się z Kolegium, że podstawą zastosowania art. 138 § 2 kpa była konieczność dokonania analizy i wyjaśnienia stronom, jaki teren jest brany pod uwagę w niniejszej sprawie, czy teren leśny czy też teren rolny zadrzewiony, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w ogóle, jaki wpływ na wynik sprawy miałaby ta okoliczność, a co za tym idzie potrzeba jej wyjaśnienia oraz dlaczego organ odwoławczy nie mógłby w tym zakresie przeprowadzić własnego, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Ad. 8. Jeśli chodzi o zarzut braku wskazania w decyzji przepisów stanowiących podstawę do przeprowadzenia pomiarów kontrolnych poziomu emitowanych pól elektromagnetycznych stacji GPZ po uruchomieniu inwestycji, terminu tej kontroli i jej warunków, wskazać należy, że zapis ten zawarty w pkt II ppkt w) decyzji
I instancji ma charakter klauzuli generalnej: "należy wykonać pomiary kontrolne (...) zgodnie z obowiązującymi przepisami". Takie sformułowanie należy uznać za dopuszczalne, albowiem to nie decyzja, ale treść obowiązujących przepisów będzie decydować o sposobie wykonania tego obowiązku. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, aby tego rodzaju zapis w decyzji organu I instancji stanowił podstawę do wydania decyzji kasacyjnej.
Ad. 9. Zapis o charakterze ogólnym znajduje się także zakwestionowanym przez Kolegium pkt III ppkt 11 decyzji organu I instancji. Dotyczy on bezpiecznego dla środowiska sposobu odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu GPZ z mis fundamentowych urządzeń transformatorowych oraz drenażu kanałów kablowych. Jak wynika z pisma skarżącej spółki z 28 lipca 2014 r., stanowiącego odpowiedź na pismo RDOŚ z 1 lipca 2014 r., dotyczącego szacunkowych parametrów studni chłonnej, określenie parametrów tej studni nastąpi na etapie sporządzania projektu budowlanego, po przeprowadzeniu szczegółowych badań technicznych
i technologicznych. Wstępnie natomiast inwestor wskazał, że będzie to standardowa studnia chłonna wykonana z betonowych kręgów studziennych. W tej sytuacji zapis tego rodzaju, jak zawarty w pkt III ppkt 11 decyzji organu I instancji nie może budzić zastrzeżeń, tym bardziej, że z punktu widzenia ochrony środowiska tak ujęte rozwiązanie jest wystarczające, a omawiana kwestia będzie przedmiotem szczegółowego badania w postępowaniu mającym na celu udzielenie pozwolenia na budowę całego zamierzenia.
Ad. 10. Co się zaś tyczy zasygnalizowanej przez Kolegium konieczności przewidzenia niezbędnej ilości miejsc postojowych w dostosowaniu do potrzeb technologicznych, co wynika z miejscowego planu, podkreślić należy, że w § 20 ust. 4 planu, miejsca postojowe dla samochodów na terenie oznaczonym symbolem EW, wskazane zostały jako przeznaczenie dopuszczalne, co oznacza, że mogą one ale nie musza zostać przewidziane w ramach zamierzonego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej.
Ad. 11. Nie ma racji Kolegium, że organ I instancji nie udokumentował wystarczająco i nie przedstawił, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały w decyzji faktycznie uwzględnione wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, co pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1a ustawy. Na str. 11 decyzji, Wójt Gminy W. opisał bowiem, w jakim zakresie wnioskowana inwestycja budzi największe społeczne protesty i odniósł się do ich zasadności powołując treść raportu oraz postanowienia uzgodnieniowego z RDOŚ w K.. Opisał także najistotniejsze – w jego ocenie - wnioski wypływające z przeprowadzonej rozprawy. Niezależnie zatem od tego, że w omawianym na wstępie rozważań aspekcie dotyczącym zachowania standardów klimatu akustycznego na działce nr [...] , Sąd nie podziela oceny przedstawionej w decyzji organu I instancji, z formalnego punktu widzenia nie można wydanej przez ten organ decyzji zarzucić tego, że nie uwzględnia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, na co wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując należy stwierdzić, że mimo zasadności niektórych argumentów podniesionych w skardze, objęta osądem w niniejszej sprawie decyzja kasacyjna organu II instancji z 25 września 2015 r., odpowiada prawu z przyczyn wskazanych na wstępie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło