II SA/Ke 11/11

PostanowienieWSA w Kielcach2011-02-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA ze względu na brak środków finansowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy posiadający stałe dochody z emerytur i działalności gospodarczej oraz majątek, którzy są w stanie pokryć koszty utrzymania i inne wydatki, nie spełniają przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
M. Ł. i B. Ł. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką studiującą wieczorowo, otrzymują emerytury oraz dochody z działalności gospodarczej. Posiadają dom i grunt oraz ponoszą koszty utrzymania domu, warsztatu, a także utrzymania i edukacji córki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 8 lutego 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. Ł. i B. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego we wznowionym postępowaniu postanawia: oddalić wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. B. Ł. i M. Ł. złożyli dnia 31.I.2011 r. na formularzach urzędowych PPF wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego we wznowionym postępowaniu. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z córką studiującą wieczorowo stomatologię. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1200 zł netto oraz prowadzi działalność gospodarczą we własnym warsztacie stolarskim, która przynosi dochód w wysokości około 2000 zł miesięcznie. W okresie zimowym dochód z działalności gospodarczej jest niższy. Wnioskodawczyni pobiera emeryturę w wysokości 1000 zł netto, córka nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący wykazali własność domu wielkości 110 m kw i gruntu o powierzchni 1600 m kw. Koszty utrzymania domu i warsztatu, zdaniem wnioskodawców, wynoszą około 2000 zł miesięcznie. Skarżący pokrywają koszty utrzymania córki w wysokości 800 zł miesięcznie i opłaty za jej studia wieczorowe w wysokości 24000 zł rocznie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić minimum warunków socjalnych sobie i osobom pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rozpatrywanej sprawie wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych podlegają oddaleniu. Nie można uznać, że wnioskodawcy osiągający stałe dochody z dwóch emerytur i dodatkowo z działalności gospodarczej, są osobami żyjącymi w ubóstwie, pozbawionymi dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych oraz rodziny, a w związku z tym wymagają pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Skoro skarżący z osiąganych dochodów są w stanie nie tylko pokryć opłaty związane z utrzymaniem domu i warsztatu, ale także finansować studia wieczorowe i utrzymanie córki w innym mieście, to tym bardziej mają możliwość zgromadzenia środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, do zapłacenia którego zostali zobowiązani solidarnie oraz ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania, które jednorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł (np. wpis od skargi kasacyjnej). Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło