II SA/Ke 1105/05
WyrokWSA w Kielcach2006-10-19
Skład orzekający: Renata Detka, Danuta Kuchta, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji wstrzymujące roboty budowlane, może jednocześnie stwierdzić brak podstaw do jego wydania, czy też zobowiązany jest orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest zobowiązany orzec co do istoty sprawy lub, w określonych przypadkach, umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Nie ma kompetencji do uchylenia postanowienia i jednoczesnego stwierdzenia braku podstaw do jego wydania, gdyż przepis ten nie przewiduje takiej możliwości.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy) uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące nadbudowę budynku mieszkalnego z powodu istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał, że roboty były zgodne z projektem i nie było podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Skarżący L.O. zarzucił, że postanowienie organu odwoławczego narusza prawo, ponieważ inwestor rozebrał część dachu i stropu na jego działce, co nie było objęte projektem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2006r. sprawy ze skargi L.O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ke 1105/05
U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], wstrzymujące z dniem 18 lipca 2005 roku nadbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 228/1 przy ul. R. w P. z powodu istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz przepisów, z jednoczesnym nałożeniem obowiązku niezwłocznego zabezpieczenia przed opadami atmosferycznymi rozebranej ściany wschodniej, wspólnej dla budynku inwestora i budynku znajdującego się na działce sąsiedniej, należącej do L. O., na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa - uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o braku podstaw do jego wydania z przyczyn omówionych w uzasadnieniu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie organu I instancji podjęte zostało na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane z powodu prowadzenia budowy w sposób istotnie odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz przepisów. Zażalenie od tego postanowienia wniosła M.J. podnosząc m.in., iż prace prowadzone są zgodnie z projektem i żadne rozbieżności nie występują, a powstałe ewentualnie przy rozbiórce szkody są zdarzeniem losowym i zostały już naprawione.
Organ odwoławczy po dokonaniu własnych oględzin oraz po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 50 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 roku. Jak wskazał organ odwoławczy z protokołu kontroli wynika, że " roboty są zgodne z projektem", również pomiary uzupełniające dokonane w dniu 19 lipca 2005 roku nie wykazały, ażeby szerokość frontowej elewacji przekroczyła projektowaną szerokość 14,30 m. Dowody zebrane w sprawie nie wskazały, aby nadbudowa przedmiotowego obiektu była prowadzona z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i z przekroczeniem granicy działki, zatem stanowisko organu I instancji jest bezpodstawne.
Ustalając powyższe organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł "o braku podstaw do jego wydania na podstawie art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 roku".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie L. O. zarzucił, iż przedmiotowe postanowienie "narusza obowiązujące prawo i nie daje możliwości naprawienia popełnionych błędów przy projektowaniu i wykonaniu obiektu", albowiem inwestor rozbierając dach i strop rozebrał część stropu i dachu na jego działce, czego nie obejmował zatwierdzony projekt budowlany.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, natomiast odnośnie ewentualnych roszczeń z tytułu naruszenia własności skarżący, zdaniem organu może dochodzić na drodze postępowania cywilnego..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej podano.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu z dnia [...], wydanym w pierwszej instancji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wstrzymano prowadzoną przez M.J. nadbudowę budynku mieszkalnego z powodu istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Rozpatrując zażalenie od tego postanowienia, organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego powinien rozpatrzeć sprawę ponownie w pełnym zakresie i wydać rozstrzygnięcie, jakie przewiduje przepis art.138 kpa., w którym zostały ściśle określone jego kompetencje.
Przepis ten zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie, w którym:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy / art.138 § 2 kpa /.
Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości uchylenia zaskarżonego orzeczenia z jednoczesnym stwierdzeniem o braku podstaw do jego wydania.
Wobec tego skoro organ odwoławczy w niniejszej sprawie wydał postanowienie, w którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił postanowienie organu I instancji, to stosownie do treści tego przepisu zobowiązany był orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając postanowienie w przypadku zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art.105 kpa - umorzyć postępowania pierwszej instancji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, uznając że organ dopuścił się naruszenia przepisu postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło