II SA/Ke 1106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2015r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [..], znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie z dnia [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek H. K. w sprawie kompleksu stawów "..." położonych w miejscowości C., gmina K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku interwencji H. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 15.01.2014 r. oględziny na działkach o numerach [...] w C. i stwierdził, że na działkach tych istnieje zespół stawów hodowlanych określany nazwą "...". W skład kompleksu wchodzą stawy rybne oznaczone numerami od 1 do 11, w tym staw nr 1 o powierzchni 1,57 ha. W dniu oględzin nie stwierdzono wody w stawie nr 1. Organ nie stwierdził również wykonywania jakiejkolwiek przebudowy lub rozbudowy stawów w kompleksie "...". K. J. przedłożył decyzję Starosty z dnia [...], którą udzielono jemu i jego wspólnikom prowadzącym działalność pod nazwą [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb kompleksu stawów rybnych [...] w C. K. J. oświadczył do protokołu oględzin, że obecnie właścicielem całego obiektu jest Gospodarstwo Rybackie s.c. oraz dodał, że cały obiekt pod nazwą "..." istniał już przed II wojną światową, a w latach 1976 - 1977 został przebudowany i w takim kształcie istnieje do chwili obecnej. Nadto oświadczył, że w związku z obecnością bobrów, które zniszczyły groble, na przełomie listopada i grudnia 2013 r., zostały wykonane roboty polegające na odtworzeniu stanu poprzedniego oraz roboty konserwacyjne. PINB pismem z dnia 3.02.2014 r. poinformował H. K., że nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania. Z kolei H. K. wystąpił do tego organu z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia legalności budowy stawu i rozbudowy oraz przebudowy pozostałych stawów. W wyniku powyższego organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku H. K. Postanowienie to zostało uchylone rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z dniem 19.05.2014 r. postępowania administracyjnego z urzędu, a następnie pismem z tego samego dnia poinformował H. K., że w sprawie kompleksu stawów "..." nie posiada on praw strony, gdyż kompleks ten nie powoduje ograniczeń wynikających z przepisów techniczno- budowlanych w stosunku do działki, której jest właścicielem. W dniu 25.07.2014 r. pracownicy PINB dokonali oględzin w sprawie robót remontowych wykonanych na kompleksie stawów "...". K. J. oświadczył do protokołu oględzin, że na przełomie listopada i grudnia 2013 r. zostały wykonane, w celu utrzymania obiektu w dobrym stanie oraz w związku z obecnością bobrów, które zniszczyły groble, przy stawie nr 1 drobne prace budowlane (bieżąca konserwacja obiektu). Następnie organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...]. Rozpatrując zażalenie od powyższego postanowienia Inspektor Wojewódzki podał, że stosownie do treści art. 61a § 1 kpa gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniała pierwsza z podanych przesłanek, gdyż art. 3 pkt 20 obowiązującej ustawy Prawo Budowlane określa, że za obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Na gruncie niniejszej sprawy, według ustaleń organu I instancji sporny kompleks nie powoduje ograniczeń wynikających z przepisów techniczno- budowlanych w zabudowie działki H. K., w związku z wyłączeniem z eksploatacji stawów tarliskowych o numerach 12, 13, 14 znajdujących się naprzeciwko jego posesji. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie zaistniała również druga z przesłanek uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego, ponieważ w sprawie wyjaśnienia prac budowlanych w kompleksie "..." toczy się już postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, które zostało wszczęte z urzędu. Odnosząc się do żądania skarżącego, dotyczącego wyjaśnienia charakteru prowadzonych prac budowlanych na obiekcie "..." organ II instancji podkreślił, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 25.07.2014 r. ustalono, że kompleks stawowy pod nazwą "..." to stawy rybne oznaczone nr 1-11. W dniu oględzin nie stwierdzono w stawie nr 1 wody oraz nie stwierdzono również wykonywania żadnych robót budowlanych polegających na rozbudowie czy przebudowie stawu. Ponadto zarządca stawów oświadczył, że na przełomie listopada i grudnia 2013 r. zostały wykonane przy stawie nr 1 drobne prace budowlane (bieżąca konserwacja obiektu). Prace te wykonane zostały w celu utrzymania obiektu w dobrym stanie oraz w związku z obecnością bobrów, które zniszczyły groble. Bieżąca konserwacja obiektu budowlanego to drobne prace budowlane mające na celu zmniejszenie szybkości zużycia obiektu budowlanego lub jego elementów oraz zapewnienie możliwości ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. W związku z powyższym organ I instancji wykluczył możliwość dokonania samowoli budowlanej. Odnosząc się z kolei do wniosku odwołującego się, dotyczącego wydani mu decyzji z dnia 17.08.2011 r. z operatem wodnoprawnym i mapą geodezyjną Inspektor Wojewódzki podał, że organem właściwym w tej kwestii jest Starosta. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie H. K. zarzucił naruszenie przepisów kpa: 8, 35 § 1 i 2, art. 77 § 1, 78 § 1 i 2, 145 § 1, 2 i 4, 156 § 1, 2, 7, przepisów ustawy prawo wodne: 62 ust. 1, 122 ust. 1 i 3, 136 ust. 3, 205 i 206 ust. 1 i 2 oraz naruszenie przepisów ustawy prawo budowlanego. Skarżący wniósł nadto o uznanie go za stronę postępowania administracyjnego, wydanie mu decyzji z dnia 17.08.2011r. wraz z operatem wodnoprawnym i mapą geodezyjną oraz cofnięcie pozwoleń wodnoprawnych udzielonych tą decyzją. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przyczyną składania wniosków do organów budowlanych jest podtapianie jego domu rodzinnego od 2000 do 2007 r., a także w 2013 r. w miesiącu czerwcu i lipcu. Z kolei przyczyną podtapiania są "pobudowane samowole budowlane". Dalej autor skargi wskazał na brak przeprowadzenia regulacji rowu przydrożnego stosownie do przepisów prawa melioracyjnego, o których jest mowa w decyzji z dnia 2.08.07 r. Reasumując skarżący wniósł o uznanie go za stronę postępowania i wyjaśnienia wszelkich okoliczności samowoli budowlanej. Wnoszący skargę podał również, że odmowa wydania przez organ odpisu decyzji z dnia 17.08.11 r. wymaga zgodnie z art. 73 § 2 i art. 74 § 2 kpa rozstrzygnięcia w formie postanowienia, na które służy zażalenie, tymczasem on nie otrzymał żadnego postanowienia odmawiającego wydania kserokopii dokumentów. Odnośnie wniosku o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego skarżący zaznaczył, że samowola budowlane jest przyczyną podtapiania jego domu rodzinnego. Podał, że staw nr 11 znajduje się poza drogą, kanał odprowadzający drogę to rów przydrożny. Wykorzystania tego rowu oraz przepustu burzowego do celów spółki rybackiej zabraniają przepisy o drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy odmówiły wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z dnia 21 grudnia 2013 r. skierowany do Starosty Powiatowego, w którym domagał się on dokonania kontroli legalności budowy stawu rybnego o pow. 1,5 ha, wybudowanego w listopadzie – grudniu 2013 r., zarzucając, że Spółka rybacka dokonała w ten sposób całkowitego zniszczenia środowiska. W piśmie tym skarżący wskazał, że również na pozostałych stawach "..." w C. są prowadzone prace polegające na ich przebudowie i rozbudowie. Pismo to zostało przekazane przez Starostę do organu nadzoru budowlanego. W kolejnym piśmie, z dnia 8 marca 2014 r., H. K. domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego "celem legalności budowy stawu rybnego a także prowadzonej rozbudowy i przebudowy pozostałych 11 stawów". W odwołaniu zaś od postanowienia PINB z [...] zawarł żądanie wydania mu jako stronie postępowania administracyjnego decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] wraz z operatem wodnoprawnym i mapą geodezyjną, cofnięcia pozwoleń wodnoprawnych i wyburzenia samowoli budowlanych. Organy ostatecznie na podstawie art. 61a kpa odmówiły wszczęcia postępowania wskazując, że H. K. nie jest stroną postępowania, bowiem jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania, o jakim mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Naprzeciwko bowiem jego nieruchomości znajdują się tylko stawy Nr 12, 13 i 14, które zostały wyłączone z eksploatacji. Drugim powodem odmowy wszczęcia postępowania było to, że toczy się równolegle postępowanie w tej samej sprawie wszczęte z urzędu. Zdaniem sądu pewne wątpliwości budzi prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania na tej postawie, że skarżący nie ma przymiotu strony w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej stawów rybnych. Tego bowiem ustalenia organy dokonały po przeprowadzeniu oględzin oraz dowodów z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę K. J., R. S., A. J. i M. G., prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą [...], decyzją z dnia [...]. Pozwolenie to dotyczyło stawów o numerach od 1 do 11. Staw Nr 1 ma powierzchnię 1,57 ha i podobnie jak pozostałe stawy, co wynika z decyzji Starosty, powstał w latach 30-tych ub. wieku. Tą samą decyzją, w związku z wyłączeniem z użytkowania stawów Nr 12, 13 i 14, zobowiązano wspólników Spółki do zlikwidowania w sposób trwały wlotu wody z rzeki Białki do kanału doprowadzającego wodę do tych stawów w sposób uniemożliwiający wpuszczenie do nich wody także przez osoby postronne. W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta wskazał również, że zgromadzone dowody w postaci operatu wodnoprawnego, opinii hydrogeologicznej, a także uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego z [...] w sprawie [...] dają możliwość jednoznacznego stwierdzenia, że korzystanie z wód rzeki Białki dla potrzeb obiektu stawowego Murowaniec nie będzie oddziaływać na nieruchomość stanowiącą własność małżonków K. oraz zlokalizowany na niej budynek. W związku z wyłączeniem z użytkowania stawów 12, 13 i 14 małżonkowie K. nie zostali uznani za strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego stawów nr od 1 do 11. Mając na uwadze powyższe dowody organy zasadnie uznały, że skarżący nie ma legitymacji do domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie rzekomej samowoli polegającej na zbudowaniu na przełomie listopada i grudnia 2013 r. stawu nr 1 oraz prowadzeniu przebudowy pozostałych jedenastu stawów. Tylko w uwagi na fakt, że dokonanie takiego ustalenia było możliwe po przeprowadzeniu pewnych dowodów, właściwszą formą rozstrzygnięcia byłoby umorzenie postępowania, a nie odmowa jego wszczęcia. Odnośnie drugiego z przywołanych w postanowieniu powodów odmowy wszczęcia postępowania, a mianowicie prowadzenia postępowania także w sprawie prowadzonych robót w kompleksie stawów "...", ale wszczętego z urzędu, to można stwierdzić, że postępowanie to dotyczyło faktycznie tego samego przedmiotu, ale odmówiono w nim skarżącemu przymiotu strony, tak więc nie można mówić że było to postępowanie w tej samej sprawie. Niemniej jednak mając na uwadze to, że w sprawie prowadzonej z urzędu została już wydana ostateczna decyzja (umarzająca postępowanie wobec niestwierdzenia prowadzenia prac wymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia), w ocenie Sądu ewentualne nieprawidłowości w zakresie procesowym nie miały wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie bowiem prawidłowo organy ustaliły, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie prac prowadzonych przy kompleksie stawów Murowaniec. Poza tym sprawa dotycząca tego samego przedmiotu została zakończona ostateczną decyzją. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze żądania cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, nakazania wyburzenia samowoli, a więc jak należy się domyślać stawów rybnych, to wskazać należy, że w tej sprawie w zakresie kognicji Sądu pozostaje tylko ocena prawidłowości postanowienia odmawiającego wszczęcia na wniosek H. K. postępowania w sprawie robót prowadzonych przy stawach. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do cofania pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza że sprawa dotyczy zupełnie innego przedmiotu. Przedmiotem tej sprawy nie jest także ocena postępowania organu w związku z nierozpoznaniem wniosku skarżącego o wydanie mu jako stronie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym wraz z operatem wodnoprawnym i mapą. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 ppkt "c" w zw. z § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz.461) Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł.