II SA/Ke 1108/05
WyrokWSA w Kielcach2006-10-06
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w ewidencji gruntów można dokonać zmian polegających na naniesieniu drogi gminnej na działkę stanowiącą wyłączną własność osoby fizycznej, jeśli brak jest prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie prawa własności tej drogi lub służebności przejazdu?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i obejmuje dane o położeniu, granicach, powierzchni oraz właścicielach nieruchomości. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych lub opracowań geodezyjnych. W przypadku sporu o przebieg drogi przez działkę stanowiącą wyłączną własność, brak jest podstaw do naniesienia jej w ewidencji bez prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie prawa własności drogi lub służebności przejazdu. Organy administracji nie są uprawnione do ustalania nabycia prawa własności przez zasiedzenie.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów polegających na naniesieniu drogi gminnej o szerokości 3 metrów przez działkę nr 383, stanowiącą własność małżonków K. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że spór o przebieg drogi powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym, a ewidencja gruntów nie jest właściwym miejscem do ustalania takich kwestii bez prawomocnego orzeczenia sądu. Skarżący argumentowali, że droga istniała od dawna i była przez nich użytkowana, a błąd w mapie ewidencyjnej uniemożliwił jej uwidocznienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2006r. sprawy ze skargi G.B. i A.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
II SA / Ke 1108 / 05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania G. i A. małżonków B. od decyzji Starosty O. z dnia [...] w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrębu Ł. Gm. S. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych numerami działek: 173, 393 i 166, na podstawie mapy sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. w dniu 29.10.2004r. pod numerem 2470-12/2004 -na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta O. decyzją z dnia 11 lipca 2005r. orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami :
166 - / droga/pozostającej we władaniu Gminy S.
173 - stanowiącej własność G. B.
383 - stanowiącej współwłasność E. i A. małżonków K.
zgodnie z opracowaniem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego. Opracowanie to skutkuje zmianami granic i powierzchni nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji G. i A.B. wnosili o uchylenie decyzji Starosty i wydanie decyzji o naniesieniu na operat ewidencyjny drogi gminnej o szerokości 3,0m na działce ewidencyjnej nr 383.
Rozpoznając to odwołanie organ odwoławczy ustalił, że z dokumentacji geodezyjnej opracowanej w latach 1967 - 1969 do założenia ewidencji gruntów, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 września 1969r. wynika, że działka nr 383 stanowiła jedną całość gospodarczą i pozostawała we władaniu W.B. - poprzednika prawnego A.K.. W 1977 r. J. i W. małż. B. zyskali na tę działkę akt własności ziemi w trybie przepisów ustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Nieruchomościom, przez które przebiegała droga oznaczona numerem działki 166, zostały nadane oddzielne numery ewidencyjne działek a mianowicie po północnej stronie drogi - działki nr 163, 164, 165, po południowej stronie drogi - działki nr 170, 171, 172, natomiast działka nr 383 stanowiła i nadal stanowi jednolity pas gruntu od granicy ze wsią J. do granicy ze wsią Z. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że stan faktyczny użytkowania poszczególnych nieruchomości znacznie odbiega od stanu ujawnionego w ewidencji gruntów. Zarówno odwołujący się jak i właściciel działki nr 383 nie kwestionują przebiegu granic poszczególnych nieruchomości, przedstawionych na mapie sytuacyjnej, będącej częścią składową opracowania geodezyjnego i kartograficznego zaewidencjonowanego pod numerem 240-12/2004. Kwestią sporną natomiast jest pas gruntu o szerokości 3,0 m będący przedłużeniem działki nr 166 / drogi/ przez działkę nr 383 do działki nr 173. Spór bowiem dotyczy wykazania w ewidencji gruntów przebiegu drogi przez nieruchomość oznaczoną jako działka nr 383, stanowiącą własność małżonków K.. Spór ten może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów / art. 20 - 26/ od problematyki rozgraniczenia nieruchomości / art. 29 - 39/. W pierwszym przypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach, co ma charakter informacyjny, natomiast rozgraniczenie służy ustaleniu przebiegu granic między nieruchomościami przez określenie położenia punktów i linii granicznych i sporządzenia odpowiednich dokumentów. Istniejący między stronami spór co do przebiegu drogi przez działkę nr 383 należy do sporów granicznych i możliwy jest do rozstrzygnięcia jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie przez aktualizację ewidencji gruntów.
W skardze na tę decyzję G. i A. B. zarzucili, iż jest ona krzywdząca. Podnieśli, że odzwierciedla ona stan faktyczny drogi gminnej o numerze 166 biegnącej od miejscowości Z. do Ł. na dzień 23 II 2005 r. i w tym stanie rzeczy jest zasadna. Niemniej jednak skoro jest to droga gminna i w przeszłości, od niepamiętnych czasów przebiegała ona przez grunty orne stanowiące własność W. B. a obecnie małżonków K., uzasadnia to jej utrzymanie. Droga ta faktycznie istniała do 2000 r. to jest do chwili objęcia w posiadanie gruntów przez małżonków K. . Obraz przebiegu drogi nr 166 jest błędny w wyniku błędu, jaki powstał w trakcie opracowania mapy ewidencyjnej w roku 1965 - 1968. Błąd ten A. K. wykorzystał do zaorania drogi przez co pozbawił ich dojazdu do posesji. Dlatego też zdaniem skarżących należy wydać decyzję o naniesieniu na plan geodezyjny drogi gminnej, która będzie przebiegała przez grunty A. K. o nr 383 / droga przejazdowa o szerokości 3 m/. Za takim rozstrzygnięciem przemawia zdaniem skarżących także art. 172 § 1 kodeksu cywilnego, gdyż z drogi tej korzystali oni przez ponad 30 lat.
W odpowiedzi na tę skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną /art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej u ppsa /.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności / art. 145 § 1 u ppsa /.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przedmiotem sporu przed organami administracyjnymi była tylko kwestia związana z uwidocznieniem w ewidencji gruntów przebiegu drogi przez działkę nr 383, stanowiącą własność małżonków K.. Również w skardze małżonkowie B. nie podnoszą żadnych zarzutów dotyczących wprowadzenia zaskarżoną decyzją zmian w ewidencji gruntów natomiast kwestionują odmowę wprowadzenia żądanych przez nich zmian co do uwidocznienia drogi. W związku z tym wskazać należy co następuje. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje
o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3 osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków / Dz. U. Nr 38 poz. 454/ zmian w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Skarżący domagając się naniesienia drogi na działkę nr 383 powołali się na opinię sporządzona do sprawy IC 49 / 01 z powództwa A. K. przeciwko nim o zakaz przejazdu i przechodu, z której to opinii wynika, że w czasie zakładania ewidencji gruntów w trakcie pomiaru sporny przejazd na szkicu został uwidoczniony jako droga biegnąca przez działkę 383 do działki nr 173, a na mapie, która jest pochodną szkicu, drogi w działce nr 383 nie wkreślono. Z pozostałych dokumentów zgromadzonych przez organy wynika, iż właścicielem działki Nr 383 są małżonkowie K., których poprzednik prawny nieruchomość tę nabył w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i takie też ustalenia poczyniły organy w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Skoro więc cała nieruchomość, oznaczona w ewidencji gruntów numerem 383 należy do małżonków K. i nie jest ona obciążona żadnych ograniczonym prawe rzeczowym / a w każdym bądź razie skarżący nie przedłożyli organom żadnych dokumentów, z których takie obciążenia by wynikało/ prawidłowo organy uznały, iż brak jest podstaw do wprowadzenia żądanej przez małżonków B. zmiany. W szczególności podstawą do wprowadzenia takiej zmiany nie może być szkic polowy nr 9 sporządzony w latach 60-tych, skoro w późniejszym okresie, /z dniem 4 listopada 1971 r./ małżonkowie K. stali się z mocy prawa właścicielami całej działki nr 383. Podstawą do naniesienia drogi na tę nieruchomość w ewidencji gruntów nie może być także okoliczność, iż do 2000r. skarżący korzystali z przejazdu. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów nie przewidują uwidaczniania w niej posiadania zależnego jakim jest korzystanie z nieruchomości w zakresie przechodu i przejazdu. Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 172 § 1 kc jest zupełnie bezzasadny. Organy administracji państwowej nie są bowiem uprawnione do ustalania nabycia prawa własności przez zasiedzenie. Właściwymi do orzekania w takich sprawach są sądy powszechne. Dopiero gdyby skarżący uzyskali orzeczenie sądu powszechnego, stwierdzające nabycie przez nich w drodze zasiedzenia własności spornego pasa gruntu czy też służebności drogi koniecznej na tym pasie gruntu, takie orzeczenia wraz ze sporządzoną do niego dokumentacją geodezyjną mogłyby stanowić podstawę do naniesienia żądanej zmiany. Skoro cała działka stanowi własność małżonków K. brak jest także podstaw do wyłączenia jej części i oznaczenia jej w ewidencji gruntów jako drogi gminnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa.
Jedynie z urzędu należy podnieść, iż organ odmawiając wprowadzenia żądanej przez małżonków B. zmiany powinien w samej sentencji decyzji orzec o odmowie. Również w ocenie sądu nie jest prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż istniejący spór między stronami postępowania co do przebiegu drogi przez działkę 383 należy do sporów granicznych i możliwy jest do rozstrzygnięcia w postępowaniu rozgraniczeniowym skoro faktycznie skarżącym nie chodzi o ustalenie granicy między drogą oznaczoną nr 166 a działką 383 lecz o to, aby droga przecinała tę nieruchomość. Uchybienia te jednak, stanowiące naruszenie przepisów postępowania / art. 107 kpa/ zdaniem sądu nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro prawidłowo organy uznały, iż brak jest podstaw do wprowadzenia żądanych mian do ewidencji gruntów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło