II SA/Ke 1111/05
WyrokWSA w Kielcach2006-12-15
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Danuta Kuchta, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów, uznając żądanie strony za zgodne z dotychczasowymi zapisami, podczas gdy strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, błędnie uznając żądanie strony za zgodne z dotychczasowymi zapisami w ewidencji gruntów i budynków. Skoro strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, należało uznać, że nadal domaga się merytorycznego załatwienia sprawy, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji było nieuzasadnione i uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Strona A.P. złożyła wniosek o sprostowanie w ewidencji gruntów zapisu dotyczącego nieruchomości, twierdząc, że naliczany podatek jest od większej powierzchni niż wynika z aktu własności ziemi. Starosta wprowadził zmiany w ewidencji, ale decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK). Po ponownym rozpatrzeniu Starosta ustalił, że żądanie strony jest zgodne z aktualnym stanem w ewidencji i umorzył postępowanie. WINGiK utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżyła decyzję WINGiK, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności i pominięcie prawomocnych orzeczeń sądowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...] orzekającą o pozostawieniu stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działek 4512/1, 4752/1, 5073/1, 5074/1 o powierzchni ogólnej 1,2684ha i stanowiącej współwłasność: A. P. w - części, Z. P. w 1/3 części i J.P. w 1/6 części i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podał, że wnioskiem z dnia 7 marca 2001r. A. P. wystąpił do Starosty o sprostowanie w ewidencji gruntów zapisu odnośnie nieruchomości o pow. 1,02ha oznaczonej w ewidencji gruntów nr działek 5072, 5071, 4752, 4512 według aktu własności ziemi nr [...] , wydanego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych na rzecz jego ojca - H.P. , twierdząc, że podatek naliczany jest od powierzchni 1,2799ha.
Starosta zlecił sporządzenie opracowań geodezyjnych, które przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.07.2003r. pod nr 2146-59/2002 oraz w dniu 27.09.2004r. pod nr 2146-73/2004.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta wprowadził w ewidencji gruntów obrębu miasta S. gminy S. zmiany w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność A. P. a także z urzędu wprowadził zmiany w odniesieniu do innych nieruchomości wyszczególnionych w w/w opracowaniach geodezyjnych. Powyższa decyzja została w całości uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, ze względu na fakt, że przedmiot rozstrzygnięcia wykraczał poza granice wniosku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta ustalił, że A. P. po zapoznaniu się z dokumentacją geodezyjną opracowaną kolejno dla potrzeb: założenia w 1967r. ewidencji gruntów, aktualizacji gruntów w latach 1978-1983 oraz prowadzonego postępowania ewidencyjnego - zmienił swoje żądanie wnioskując o "zatwierdzenie nowego pomiaru według aktualizacji istniejącej mapy z 1978r." Powyższa okoliczność uzasadnia pozostawienie wpisu w ewidencji gruntów bez zmian.
W ocenie organu odwoławczego, skoro żądanie strony jest zgodne z aktualnie ujawnionym stanem w ewidencji gruntów to należało umorzyć postępowanie. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania co do "zniknięcia" w ewidencji gruntów i budynków nieruchomości oznaczonej numerami działek: 4511, 4753, 5073, 5074 o pow. ogólnej 0,83ha objętych aktem własności ziemi nr [...] stanowiących współwłasność S. P., H. P., J. P. i Z.P. stwierdzono, że kwestie te nie były przedmiotem żądań złożonych wniosków. Jednocześnie wskazano, że strona może zwrócić się do Starosty z ponownym wnioskiem o wyjaśnienie zapisu w ewidencji gruntów i budynków wynikającego z aktu własności ziemi nr [...] , natomiast organ w razie niezgodności danych zawartych w ewidencji w stosunku do stanu wynikającego z wydanych aktów własności ziemi może rozważyć podjęcie postępowania z urzędu.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego A.P. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił decyzji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności pominięcie faktu, że w sprawie przedmiotowych nieruchomości zapadły prawomocne orzeczenia sądowe. Podkreśla, że istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy powierzchnią nieruchomości objętych aktem własności ziemi nr [...] wynoszącą 1,02ha a powierzchnią od której naliczany jest od nich podatek tj. 1,2799ha. Zmiana granic prawnych nieruchomości i tworzenie w ten sposób nowych stanów prawnych w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa do jakich doszło przy rozpatrywaniu sprawy, bez względu na to czy skarżący powoływał się na te uchybienia w skardze. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa będące podstawą uchylenia tej decyzji polega na tym, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że żądanie A. P. odpowiada zapisom ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek A. P., który jako współwłaściciel działek objętych aktem własności ziemi nr [...] położonych w S. żądał wprowadzenia zmian odnośnie ich powierzchni w ewidencji gruntów. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego A. P. złożył do protokołu w dniu 20 maja 2005r. wniosek "o zatwierdzenie nowego pomiaru według aktualizacji istniejącej mapy z 1978r.", jednakże o tym, że w dalszym ciągu domaga się wskazanych przez siebie zmian świadczył choćby fakt, iż A.P. złożył od decyzji Starosty z dnia [...] odwołanie. W odwołaniu tym podnosił, że w wyniku aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wykreślono działki stanowiące własność jego ojca H. P. - aktualnie będące jego własnością - i przypisano mu nowe działki o nowych numerach geodezyjnych. W tej sytuacji organ odwoławczy powinien co najmniej powziąć wątpliwości co do rzeczywistej woli strony i stosownie do treści art. 61 § 1 kpa wyjaśnić je poprzez zwrócenie się do strony o sprecyzowanie swojego stanowiska. Organy administracji publicznej są bowiem zobligowane do działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa ) oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków jak również czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek ( art. 9 kpa).
W ocenie Sądu istniały podstawy do uznania, że stronie zależy na merytorycznym załatwieniu sprawy wszczętej z jego wniosku. W świetle okoliczności sprawy interpretacja wniosku strony z dnia 20 maja 2005r. jako zgody na pozostawienie dotychczasowych zapisów w ewidencji gruntów w odniesieniu do działek objętych aktem własności ziemi z 1976r. była nieuzasadniona i nieuprawniała organu do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 kpa ma charakter formalny, kończy postępowanie w sprawie, bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Z literatury oraz utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W rozpoznawanej sprawie, skoro strona nadal domaga się wprowadzenia określonej zmiany w ewidencji gruntów, to oczywiste jest, że istnieje przedmiot sprawy. Bezprzedmiotowości postępowania nie można więc mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Decyzja Starosty w istocie odmawiała wprowadzenia zmian żądanych przez A.P., zatem obowiązkiem organu odwoławczego jest dokładne wyjaśnienie sprawy i ocena czy takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, bowiem stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność orzeczenia jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło